Daniel Esparza, trong bản tin của ngày 07/02/2026, cho hay: Hội Thánh Pi-ô X đã tấn phong bốn giám mục mà không có sự cho phép của Đức Giáo Hoàng vào ngày 1 tháng 7. Theo luật giáo hội, việc vạ tuyệt thông là tự động. Sắc lệnh của Rome vào ngày hôm sau chỉ ghi nhận điều đó.
Sáu giám mục của Hội Thánh Pi-ô X bị vạ tuyệt thông sau các lễ tấn phong giám mục trái phép được tổ chức vào ngày 1 tháng 7 tại Écône, Thụy Sĩ. Một sắc lệnh được Bộ Giáo lý Đức tin công bố vào ngày hôm sau không áp đặt hình phạt — theo luật giáo hội, vạ tuyệt thông latae sententiae có hiệu lực tự động vào thời điểm hành vi được thực hiện. Sự can thiệp của Rome mang tính xác nhận, chứ không phải trừng phạt.
Việc thánh hiến diễn ra trái với ý muốn rõ ràng của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người đã viết thư cho Hội Thánh vào ngày 30 tháng 6 yêu cầu không tiến hành việc này, cảnh báo về một “tội lỗi cực kỳ nghiêm trọng”, và người đã công khai nói vào ngày 16 tháng 6: “Đừng làm điều này. Chúng ta hãy cố gắng sống trong sự hiệp thông trong Giáo hội. Nhưng đó là sự lựa chọn của họ.”
Hội Thánh Pi-ô X cho biết khoảng 17,000 người từ 70 quốc gia đã tham dự buổi lễ ngoài trời tại khuôn viên chủng viện của Hội. Một trận mưa như trút nước đã trút xuống đám đông khi bánh thánh được thánh hiến; đến khi Thánh lễ kết thúc, mặt trời đã trở lại.
Sắc lệnh, được ký bởi Hồng Y Víctor Manuel Fernández, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, cùng với Tổng Giám mục John J. Kennedy, Thư ký Ban Kỷ luật, và Đức ông Armando Matteo, Thư ký Ban Giáo lý, có lý lẽ giáo luật rõ ràng. “Bất chấp những lời cảnh cáo gửi đến Bề trên Tổng quyền của Hội Thánh Pi-ô X,” văn bản nêu rõ, Giám mục Alfonso de Galarreta, “đã thực hiện một hành vi ly giáo thông qua việc tấn phong giám mục cho bốn linh mục, mà không có sự ủy quyền của Đức Giáo Hoàng và trái với ý muốn của Giám Mục Tối cao, do đó tự động phải chịu các hình phạt được quy định trong điều 1387 và điều 1364 §1 của Bộ luật Giáo luật năm 2021.”
Sắc lệnh sau đó chính thức tuyên bố: “Giám mục Alfonso de Galarreta, Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry và Marc Hanappier tự động phải chịu vạ tuyệt thông tự động dành riêng cho Tòa Thánh.” Đối với Giám mục Bernard Fellay — người từng bị vạ tuyệt thông một lần vào năm 1988 cùng với ba giám mục khác được tấn phong bởi Tổng Giám mục Marcel Lefebvre, một vạ tuyệt thông được Đức Benedict XVI bãi bỏ vào năm 2009 — sắc lệnh nêu rõ rằng vì đã “tham gia trực tiếp vào nghi lễ phụng vụ với tư cách là người đồng tấn phong, do đó công khai tán thành hành vi ly giáo, ông đã phải chịu vạ tuyệt thông tự động theo quy định tại điều 1364 §1 của Bộ luật Giáo luật năm 2021.”
Sắc lệnh kết thúc bằng một lời cảnh báo trực tiếp đối với toàn thể thành viên của Hội: “Các giáo sĩ và tín hữu giáo dân được cảnh báo không nên tán thành sự ly giáo của Hội Thánh Pi-ô X, vì họ sẽ tự động phải chịu hình phạt vạ tuyệt thông tự động.”
Một ghi chú giải thích kèm theo sắc lệnh nêu rõ rằng “nhiều nỗ lực” để đưa Hội trở lại sự hiệp thông trọn vẹn “đã chứng tỏ là vô ích” và tình hình đã “trở nên tồi tệ hơn” với các lễ tấn phong mới — biện minh cho việc sử dụng chính thức từ “ly giáo”, điều mà chính Hội bác bỏ.
Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của Hội Thánh Pi-ô X, đã khẳng định trong bài giảng của mình tại Écône rằng Hội phải đối diện với một “tình thế tiến thoái lưỡng nan” giữa lòng trung thành với đức tin và sự hiệp thông với Giáo hội, thực chất là bác bỏ cách Đức Giáo Hoàng coi hành động này là sự đoạn tuyệt với Giáo hội.
Các đặc ân được Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban cho vào năm 2015 và 2017 cho phép các linh mục Hội Thánh Pi-ô X cử hành bí tích giải tội và hôn lễ hiện nay đã bị vô hiệu. Trong số các tín hữu giáo dân — Hội tuyên bố có khoảng 600,000 thành viên trên toàn thế giới — hình phạt chỉ áp dụng cho những người chính thức và có ý thức tuân theo sự ly giáo chứ không phải sự hiệp thông với Rôma. Những người tham dự Thánh lễ của Hội Thánh Pi-ô X mà không có ý thức bác bỏ thẩm quyền của Giáo hoàng thì ở trong một tình trạng giáo luật khác.
Sắc lệnh kết thúc bằng tuyên bố rằng Giáo hội sẵn sàng chào đón trở lại “với tình cảm chân thành” tất cả những ai mong muốn trở lại sự hiệp thông trọn vẹn, và mời gọi họ liên hệ với sứ quán Tòa Thánh gần nhất.