Hôm Thứ Tư, 01 Tháng Bẩy, bốn vị giám mục mới đã được tấn phong cho Huynh Đoàn Piô X, trái với ý muốn trực tiếp của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, trong một hành động mà Tòa Thánh đã cảnh báo sẽ phải chịu hình phạt vạ tuyệt thông tự động (latae sententiae excommunication).

Trước sự chứng kiến của hơn 16.000 người tại chủng viện của Huynh Đoàn Piô X ở Écône, Giám mục Alfonso de Galarreta đã phong chức cho các linh mục được chọn lựa kỹ lưỡng để trở thành các giám mục tiếp tục sứ vụ bí tích của SSPX trong nhiều thập niên tới. Thể hiện kế hoạch dài hạn của Huynh Đoàn đối với các lễ phong chức, vị giám mục trẻ nhất trong bốn người mới được phong chức chỉ mới 36 tuổi.

Giám mục Pascal Schreiber, Giám mục Michael Goldade, Giám mục Michel Poinsinet de Sivry và Giám mục Marc Hanappier nay cùng với Giám mục Alfonso de Galarreta và Giám mục Bernard Fellay tạo thành sáu giám mục của Huynh Đoàn.

Theo SSPX, tên và thông tin về các giám mục mới đã được trình lên Đức Giáo Hoàng Lêô, xin ngài chấp thuận, đồng thời nêu rõ cho ngài “bối cảnh rất đặc biệt và ngoại lệ của các lễ tấn phong giám mục này”.

“Các lễ tấn phong này không hề cấu thành sự phủ nhận, bác bỏ, hay thách thức quyền tài phán tối cao, toàn diện và trực tiếp của Đại diện Chúa Kitô đối với Giáo hội hoàn vũ,” Huynh Đoàn cho biết.

Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của SSPX, phát biểu trong bài giảng của mình rằng buổi lễ là một buổi lễ “vui mừng và hy vọng”. Lý do cho cảm xúc ấy là bởi vì “năm 1988, những người lên án SSPX tuyên bố rằng Huynh Đoàn sẽ biến mất”, nhưng sự phát triển không ngừng của Huynh Đoàn đã chứng tỏ “Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta và những lễ cung hiến này càng chứng minh điều đó hơn nữa”, Cha Pagliarani nhận định.

Do số lượng giáo sĩ tham dự đông đảo, và nhờ một sự gián đoạn ngắn do giông bão, buổi lễ thánh hiến kéo dài hơn năm giờ đồng hồ. Công tác chuẩn bị cho sự kiện đã được tiến hành trong nhiều tháng, và các buổi lễ thánh hiến đã thu hút sự quan tâm rất lớn từ cả giới truyền thông Công Giáo và thế tục.

Buổi lễ diễn ra 38 năm sau khi Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre phong chức cho bốn giám mục tại cùng một địa điểm ở Écône, cũng không có sự chấp thuận hay ủy quyền của Tòa Thánh. Đó là một hành động mà Tòa Thánh tuyên bố là ly giáo và dẫn đến việc các giám mục liên quan bị vạ tuyệt thông tự động.

Để bảo vệ các lễ tấn phong năm 1988 và 2026, cũng như sự cần thiết các giám mục tiếp tục phong chức linh mục để cử hành các bí tích theo nghi thức truyền thống, SSPX đã viện dẫn “tình trạng cấp thiết”, lập luận rằng tình hình hiện nay “tồi tệ hơn nhiều” so với năm 1988 vì “các quyết định của Đức Giáo Hoàng Phanxicô là thảm họa”.

Bên cạnh vẻ uy nghiêm của nghi lễ cổ xưa, phần lớn sự chú ý đương nhiên tập trung vào phản ứng của Vatican trước động thái của Huynh Đoàn.

Bộ Giáo luật hiện hành, ban hành năm 1983, quy định rằng – trong trường hợp không có sắc lệnh của Đức Giáo Hoàng – giám mục chủ trì lễ tấn phong và những người được tấn phong “phải chịu án phạt vạ tuyệt thông tiền kết (latae sententiae) mà chỉ có Tòa Thánh mới có thể giải vạ”. Ngược lại, Bộ Giáo luật trước đó năm 1917 quy định hình phạt nhẹ hơn là đình chỉ chức vụ đối với người chủ trì lễ tấn phong và những người được tấn phong “cho đến khi Tòa Thánh cho phép miễn giảm”.

Cũng như năm 1988, Đức Giáo Hoàng một lần nữa không ban sắc lệnh cho việc thánh hiến. Do đó, thay vì đọc to sắc lệnh của Đức Giáo Hoàng trong buổi lễ, công chứng viên phụng vụ đã đọc một tuyên bố có nội dung như sau: “Chính Giáo Hội Công Giáo Rôma, luôn trung thành với các truyền thống được thừa hưởng từ các tông đồ, trong những hoàn cảnh hoàn toàn đặc biệt, đòi hỏi chúng ta phải bảo đảm gìn giữ những truyền thống này, tức là kho tàng đức tin, và phải tìm mọi cách cần thiết để truyền đạt chúng một cách trung thực cho mọi người vì ơn cứu độ linh hồn của họ.” Từ Công đồng Vatican II cho đến nay, các nhà cầm quyền trong Giáo Hội đã bị chi phối bởi một tinh thần trái ngược với đức tin và đã hành động chống lại thánh truyền. Họ sẽ không còn chịu đựng được giáo lý đúng đắn nữa.” Chỉ 24 giờ trước đó, Đức Giáo Hoàng Lêô đã đích thân viết thư cho Huynh Đoàn yêu cầu họ hủy bỏ buổi lễ đã lên kế hoạch. “Tôi khẩn cầu và van xin các bạn bằng cả tấm lòng: xin hãy quay lại,” bức thư của Đức Lêô viết. “Tôi khuyên các bạn hãy cân nhắc kỹ lưỡng lợi ích thiêng liêng của các tín hữu, bởi vì hành động ly giáo mà các bạn sắp thực hiện sẽ tước đoạt khỏi họ việc lãnh nhận các Bí tích một cách hợp lệ và, trong một số trường hợp, thậm chí là có giá trị, mà họ yêu mến và tìm kiếm để được thánh hóa.”

Huynh Đoàn Thánh Gioan Tẩy giả đã tìm cách gặp Đức Giáo Hoàng Lêô từ tháng 8 năm 2025, nhưng khi các yêu cầu được diện kiến không được hồi đáp, họ đã thông báo vào ngày 2 tháng 2 về ngày 1 tháng 7 để tiến hành lễ tấn phong giám mục. Động thái này đã thúc đẩy phản ứng nhanh chóng từ Vatican, nhưng cuộc đối thoại giữa SSPX và Tòa Thánh đã đổ vỡ chỉ hơn hai tuần sau đó.

Cha Pagliarani viết vào ngày 19 tháng 2: “Tôi không thể chấp nhận quan điểm và mục tiêu mà Bộ đưa ra để nối lại đối thoại trong tình hình hiện tại, cũng như việc hoãn ngày 1 tháng 7.”

Ngày 13 tháng 5, Hồng Y Victor Manuel Fernández – người chủ trì các cuộc gặp của Tòa Thánh với Huynh Đoàn – tuyên bố rằng các lễ cung hiến dự kiến sẽ “cấu thành ‘một hành vi ly giáo’ và ‘việc chính thức tuân theo sự ly giáo này cấu thành một tội trọng chống lại Thiên Chúa và dẫn đến việc bị vạ tuyệt thông theo luật Giáo hội’”.

Đáp lại, SSPX đã ban hành một Tuyên ngôn Đức tin mà Cha Pagliarani lúc đó nói rằng “dường như đối với chúng tôi là đáp ứng những điều tối thiểu cần thiết để hiệp thông với Giáo hội, và để thực sự tự gọi mình là người Công Giáo và, do đó, là con cái của Chúa”.

Trong bài giảng tại buổi lễ hôm thứ Tư, Cha Pagliarani đã bảo vệ các nghi thức thánh hiến, cho rằng đó là “những phương tiện đặc biệt phù hợp với nhu cầu của Giáo hội ngày nay”.

“Liệu chúng ta đang trong quá trình lựa chọn giữa đức tin và Giáo hội: để giữ vững đức tin, chúng ta có đang tách rời khỏi Giáo hội không? Đó là một sự lựa chọn sai lầm,” ngài khẳng định, nhằm đáp trả những lời chỉ trích. “Chúng ta thuộc về Giáo hội bởi sự tuyên xưng trọn vẹn đức tin của mình.”

Cha Pagliarani cũng cho rằng Tòa Thánh đang nói một “ngôn ngữ khác” với Huynh Đoàn, tuyên bố: “Chúng ta phải thừa nhận rằng hiện tại chúng ta đang nói hai ngôn ngữ khác nhau. Chúng ta nói ngôn ngữ của đức tin – chúng ta muốn có đức tin và nói một cách đơn giản thì nó không phức tạp đến vậy… Nhưng trước mặt chúng ta là một ngôn ngữ khác, một cấp độ khác, họ đang nói về những điều khác. Đó là ngôn ngữ của sự bao dung, của sự đồng hành, đối thoại – chứ không phải là đức tin. Chúng ta đồng hành cùng các linh hồn trong đức tin.” Kể từ khi các cuộc đàm phán đổ vỡ vào tháng Hai, dường như thư từ giữa Huynh Đoàn và Rôma chỉ giới hạn ở việc đưa ra những tuyên bố này chứ không phải là bất kỳ cuộc đối thoại hiệu quả hay tranh luận thần học nào.

Nhưng trong bức thư gửi cho Huynh Đoàn vào thứ Ba – và cuối cùng đã có một cuộc tiếp xúc cá nhân với Huynh Đoàn – Đức Giáo Hoàng Lêô tuyên bố rằng “Giáo Hội sẵn sàng cho một con đường đối thoại và hiểu biết mà Chúa Thánh Thần có thể làm cho khả thi và hiệu quả”.

Ngài cũng cảnh báo rằng “xé toạc chiếc áo không đường may của Chúa Kitô là một tội lỗi vô cùng nghiêm trọng”. Câu nói này của Đức Giáo Hoàng cho thấy mức độ nghiêm trọng của những hình phạt mà Vatican được tường trình đang chuẩn bị áp đặt.

Nhưng tâm trạng trong Huynh Đoàn, như Pagliarani đã nói, là niềm vui, với sự kiện tại Écône thực sự là một lễ kỷ niệm tấn phong các giám mục mới. Một số giáo dân tham dự Huynh Đoàn cũng nhiệt liệt hoan nghênh lễ tấn phong, trong khi những người khác lại than thở rằng SSPX vẫn ở trong tình trạng tương tự như năm 1988.

Mặc dù Vatican đã cảnh báo rằng các lễ tấn phong này sẽ dẫn đến hình phạt vạ tuyệt thông tự động, hay còn gọi là vạ tuyệt thông tự động (latae sententiae), nhưng người ta vẫn mong đợi một phản hồi chính thức từ Tòa Thánh. Thông tin từ Tòa Thánh cho thấy phản hồi đó sẽ được đưa ra trong những ngày tới.

Source:Catholic Herald