Theo I.Media [Aleteia], trong bản tin ngày 03/07/26, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đến Lampedusa ngày 4 tháng 7, tiếp bước người tiền nhiệm của mình để làm sáng tỏ cuộc khủng hoảng di cư đang diễn ra.

Trạm tiền đồn này ở Địa Trung Hải là điểm vượt biên chính cho những người di cư cố gắng đến châu Âu từ lục địa châu Phi. Ngoài việc noi theo tiền lệ của người tiền nhiệm, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, chuyến đi của vị Giáo hoàng người Mỹ này còn đáng chú ý vì trùng với kỷ niệm 250 năm ngày thành lập Hoa Kỳ.

Để đến Lampedusa — một dải cát được ngư dân và khách du lịch yêu thích, nằm cách bờ biển Tunisia khoảng 62 dặm — Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ cất cánh từ sân bay Ciampino của Rome lúc 7:45 sáng. Ngài sẽ hạ cánh lúc 9:00 sáng. Tại đó, ngài sẽ đi theo dấu chân của người tiền nhiệm, người đã đến thăm hòn đảo này 13 năm trước đó, gần như cùng ngày, vào ngày 8 tháng 7 năm 2013.

Một giai đoạn quan trọng trong triều đại Giáo hoàng của Đức Phanxicô

Ngay sau khi được bầu chọn vào tháng 3 năm 2013, vị Giáo hoàng người Argentina đã được Đức cha Francesco Montenegro, khi đó là chủ tịch của Caritas Ý, thông báo về tình hình ở Lampedusa. Hai năm sau, Đức Giáo Hoàng đã phong ngài làm Hồng Y.

Lampedusa thuộc tổng giáo phận Agrigento của Sicily. Tổng giám mục địa phương đã gửi cho Đức Giáo Hoàng những báo cáo chi tiết về điều kiện sống khắc nghiệt trong các trại tiếp nhận người di cư. Đặc biệt, cái chết trên biển của 40 người Eritrea đã ảnh hưởng đến Đức Giáo Hoàng “như một cái gai trong tim”. Điều đó đã thúc đẩy ngài chọn điểm đến cho chuyến tông du chính thức đầu tiên bên ngoài Vatican để “đánh thức lương tâm của chúng ta”.

Chuyến đi ngắn ngủi chỉ một tiếng rưỡi này đã định hình toàn bộ triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô. Là con trai của những người di cư Ý, ngài đã thể hiện mình là người luôn ủng hộ người nhập cư. Ngài không ngần ngại công khai chỉ trích sự thiếu lòng hiếu khách của thế giới phương Tây. Đức Giáo Hoàng lên án những người “khép kín mình giữa những tiện nghi đã làm chai sạn trái tim họ”.

Ngài cũng thể hiện phong cách giao tiếp khác thường của mình bằng những lời kêu gọi trực tiếp, dễ nhớ, đặc biệt là việc lên án “sự toàn cầu hóa của sự thờ ơ”. Điều này đi kèm với những cử chỉ mạnh mẽ được truyền thông đưa tin rộng rãi. Một trong những khoảnh khắc đáng nhớ là khi ngài lên một chiếc thuyền tuần tra của Lực lượng Bảo vệ bờ biển để thả vòng hoa xuống biển tưởng niệm những người di cư đã chết đuối. Ngài cũng cử hành Thánh lễ trước xác những chiếc thuyền tạm bợ.

Vấn đề di cư vẫn là ưu tiên hàng đầu của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Mười ba năm sau, Lampedusa vẫn là cửa ngõ chính cho những người tìm cách đến châu Âu. Theo hãng thông tấn ANSA của Ý, khoảng 41 người di cư từ bờ biển Tunisia đã đến đảo trên ba chiếc thuyền vào ngày 30 tháng 6.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ ở lại Lampedusa trong ba tiếng rưỡi. Đầu tiên, ngài sẽ đến thăm nghĩa trang của đảo. Tại đó, ngài sẽ đặt hoa lên mộ những người di cư đã chết trên biển và được cộng đồng địa phương chôn cất. Ngài cũng sẽ dừng chân tại tượng đài Cổng vào châu Âu: một công trình kiến trúc lớn bằng kim loại và gốm sứ nhìn ra biển, được khánh thành vào năm 2008. Được tạo ra bởi nghệ sĩ người Ý Mimmo Paladino, công trình này tượng trưng cho sự thương tiếc những người di cư đã khuất và hy vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn cho những người còn sống. Trong khi ở đó, Đức Giáo Hoàng sẽ gặp một gia đình di cư vừa mới cập bến Lampedusa.

Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng sẽ đến cảng để khánh thành một bến tàu được đổi tên thành “Bến tàu Giáo Hoàng Phanxicô”. Ngài sẽ có vài lời phát biểu trước một nhóm người di cư được Hội Chữ thập đỏ chăm sóc, tổ chức này quản lý trung tâm tiếp nhận trên đảo.

Giải quyết vấn đề một cách toàn diện

Đây chắc chắn không phải là bài phát biểu đầu tiên của ngài về chủ đề này. Tháng trước, trong chuyến đi đến quần đảo Canary – một cửa ngõ khác đến châu Âu – vị Giáo hoàng người Mỹ đã thảo luận sâu rộng về vấn đề di cư. Ngài nhấn mạnh sự cần thiết phải xem xét hiện tượng này một cách toàn diện, bao gồm cả sự cần thiết phải tiếp nhận và cứu hộ, nạn buôn người, thách thức của việc hội nhập và sự cần thiết phải có phản ứng quốc tế đối với cuộc khủng hoảng hiện nay.

Tại Lampedusa, Đức Giáo Hoàng Leo XIV dự kiến sẽ đề cập lại những chủ đề này trong bài giảng của Thánh lễ mà ngài sẽ cử hành lúc 10:30 sáng tại sân vận động địa phương. Đây sẽ là bài phát biểu chính của ngài trên hòn đảo có 6,000 cư dân. Trong buổi lễ, bức tượng “Đức Mẹ Bến Cảng An Toàn” (Madonna di Porto Salvo) sẽ được trưng bày trên bục. Hình ảnh Đức Mẹ này là thánh bảo hộ của Lampedusa và người bảo vệ các ngư dân địa phương. Sau Thánh lễ, Đức Giáo Hoàng sẽ trở lại sân bay để khởi hành lúc 12:30 trưa, dự kiến đến Rome lúc 1:45 chiều.

Một ngày gây tranh cãi?

Quyết định đi du lịch vào ngày 4 tháng 7 của Đức Giáo Hoàng đã gây ra nhiều tranh cãi. Chuyến đi của Đức Giáo Hoàng đã gây ra một số tranh cãi ở Hoa Kỳ. Năm nay, Ngày Độc lập kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập, văn kiện thành lập nước Mỹ. Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố sẽ tổ chức các lễ hội lớn nhân dịp này. Một số nhà bình luận cho rằng chuyến đi của Đức Giáo Hoàng trái ngược với các lễ kỷ niệm. Một số phương tiện truyền thông Mỹ thậm chí còn cho rằng động thái này là một thách thức từ Giáo hoàng đối với Nhà Trắng.

Một nguồn tin từ Vatican được I.MEDIA tham khảo đã bác bỏ cách giải thích này. Họ khẳng định rằng chuyến đi chỉ đơn thuần là dấu hiệu cho thấy sự quan tâm của Giáo hoàng đến hoàn cảnh của người di cư, và là một trong số những chuyến đi ngắn trong lịch trình của Giáo hoàng. Chỉ hai tuần trước, ngài đã đến miền bắc nước Ý để thăm các thánh tích của Thánh Augustinô và Mẹ Cabrini.

Tuy nhiên, vấn đề di cư là một nguồn căng thẳng giữa Vatican và chính quyền Trump. Khi được hỏi về việc trục xuất hàng loạt người nhập cư bất hợp pháp ở Hoa Kỳ, Đức Giáo Hoàng dường như đã đặt câu hỏi về hành động của chính phủ Mỹ, kêu gọi họ "suy gẫm sâu sắc". Vào tháng Tư, điều này đã dẫn đến một cuộc tấn công trực tiếp hơn nhiều từ Tổng thống Trump, người đã cáo buộc Giáo hoàng “yếu đuối trong vấn đề tội phạm”.

Mặc dù chưa có thông báo nào được đưa ra, nhưng sẽ không có gì đáng ngạc nhiên nếu Đức Leo XIV — vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử — cũng kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của đất nước mình vào ngày 4 tháng 7. Ngài có thể làm điều đó bằng cách công bố một thông điệp gửi đến công dân của mình — hoặc, như Đức Giáo Hoàng Phao-lô VI đã làm vào dịp kỷ niệm 200 năm 1976, bằng cách gửi thư cho các giám mục Hoa Kỳ.

Trong bức thư đó, vị Giáo hoàng người Ý đã cảm ơn quốc gia non trẻ này vì lòng mộ đạo và sự hỗ trợ từ thiện của họ. “Nếu tất cả người Công Giáo và những người thiện chí đoàn kết trong ‘những nguyên tắc đạo đức đúng đắn đó, được các vị Cha lập quốc của các bạn đề ra và được ghi khắc mãi mãi trong lịch sử của các bạn’, thì nước Mỹ sẽ là một ngọn hải đăng soi sáng cho thế giới biết bao!” ngài viết một cách nhiệt tình.