Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, bà Ê-li-sa-bét có thai được sáu tháng, thì Thiên Chúa sai sứ thần Gáp-ri-en đến một thành miền Ga-li-lê, gọi là Na-da-rét, gặp một trinh nữ đã thành hôn với một người tên là Giu-se, thuộc dòng dõi vua Đa-vít. Trinh nữ ấy tên là Ma-ri-a.
Sứ thần vào nhà trinh nữ và nói : “Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, Đức Chúa ở cùng bà.” Nghe lời ấy, bà rất bối rối, và tự hỏi lời chào như vậy có nghĩa gì.
Sứ thần liền nói : “Thưa bà Ma-ri-a, xin đừng sợ, vì bà được đẹp lòng Thiên Chúa. Này đây bà sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, và đặt tên là Giê-su. Người sẽ nên cao cả, và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao. Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho Người ngai vàng vua Đa-vít, tổ tiên Người. Người sẽ trị vì nhà Gia-cóp đến muôn đời, và triều đại của Người sẽ vô cùng vô tận.”
Bà Ma-ri-a thưa với sứ thần : “Việc ấy sẽ xảy ra thế nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng?”
Sứ thần đáp : “Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà, và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ toả bóng trên bà; vì thế, Đấng Thánh sắp sinh ra sẽ được gọi là Con Thiên Chúa. Kìa bà Ê-li-sa-bét, người họ hàng với bà, tuy già rồi, mà cũng đang cưu mang một người con trai : bà ấy vẫn bị mang tiếng là hiếm hoi, mà nay đã có thai được sáu tháng, vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được.”
Bấy giờ bà Ma-ri-a nói với sứ thần : “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Người thực hiện cho tôi như lời sứ thần nói.” Rồi sứ thần từ biệt ra đi.

Đó là Lời Chúa

 

Ed. Condon của tạp chí The Pillar, nhân ngày Lễ Thánh Pi-ô X, 21 tháng 8 2026, đã nhận định rằng: Điều đáng lưu ý là Hội Thánh Piô X đã chọn vị giáo hoàng được phong thánh này làm vị thánh bảo trợ của mình. Chắc chắn, ngài là một nhà phê bình sắc sảo đối với phong trào duy hiện đại và những lạc giáo của nó. Nhưng việc thu hẹp Đức Piô thành một vị giáo hoàng đơn chiều và chỉ có một vấn đề là bỏ qua toàn bộ con người ngài. Ở một số khía cạnh, ngài là một người tiến bộ cấp tiến, hạ độ tuổi rước lễ từ 12 xuống 7, và loại bỏ nhiều nghi lễ giáo hoàng và những biểu hiện của chế độ quân chủ. Xuất thân từ tầng lớp nông dân, ngài bị chỉ trích vì không phong các chị gái mình làm nữ bá tước giáo hoàng và nâng họ lên địa vị quý tộc. Về cơ bản, ngài cho rằng toàn bộ ý tưởng đó là vô nghĩa.

Đối với các nhà luật học giáo hội, Đức Piô được nhớ đến chủ yếu là nhà cải cách lập pháp vĩ đại, người khởi xướng quá trình dẫn đến Bộ luật Giáo luật đầu tiên, được người kế nhiệm ngài ban hành năm 1917, ba năm sau khi Đức Piô qua đời. Với tư cách là một nhà lập pháp, Đức Giáo Hoàng Pi-ô X, theo một nghĩa nào đó, là vị giáo hoàng hiện đại thực sự đầu tiên, bởi vì ngài là người nhận thấy rằng Giáo hội, nhờ sự gia tăng truyền thông và đi lại, đã trở thành một thể thống nhất toàn cầu và cần được điều hành như vậy.

Trước khi có bộ luật này, luật pháp trong Giáo hội phần lớn là những vấn đề rời rạc và mang tính địa phương, hoặc ít nhất là khu vực, với các vấn đề và vụ việc — đôi khi rất quan trọng — được xử lý theo những cách khác nhau, đôi khi mâu thuẫn nhau qua hàng thế kỷ với các sắc lệnh, phong tục chồng chéo và khó hiểu, thậm chí cả những kẽ hở pháp lý.

Có lẽ ví dụ rõ ràng nhất về điều này là luật hôn nhân của Giáo hội. Điều mà chúng ta gọi là hình thức giáo luật – các yêu cầu pháp lý rằng người Công Giáo phải kết hôn trong nhà thờ, với sự đồng ý được nhận bởi một giáo sĩ trước sự chứng kiến của hai người – đã được đưa ra với hiệu lực lý thuyết phổ quát bởi Công đồng Trentô nhiều thế kỷ trước đó. Tuy nhiên, luật này chỉ ràng buộc người Công Giáo trong các vùng lãnh thổ nơi nó được ban hành bởi hệ thống phẩm trật địa phương và, mặc dù được áp dụng ngay lập tức ở Cựu Thế giới, nhưng nó còn xa mới mang tính phổ quát.

Thực tế, Hoa Kỳ là quốc gia tụt hậu đáng kể về mặt này, một trong những lý do chính là khi đất nước mở rộng về phía tây, cấu trúc giáo hội và giáo sĩ thường chậm chạp trong việc theo kịp. Do đó, các giám mục không muốn áp đặt một luật giáo hội hạn chế quyền theo luật tự nhiên khi mà người Công Giáo ở các vùng đồng bằng hoặc phía tây không có cách nào tuân thủ luật đó. Việc cấm kết hôn đối với những người Công Giáo tiên phong sẽ là bất công.

Dù sao đi nữa, vào thời điểm Đức Giáo Hoàng Pi-ô X lên ngôi, thế giới đã thay đổi và Giáo hội đã trở nên phổ quát hơn nhiều, xét về phạm vi lãnh thổ, và đã đến lúc phải bịt lỗ hổng này, điều mà ngài đã làm với sắc lệnh Ne temere năm 1907, do cơ quan mà ngày nay chúng ta gọi là Bộ Giáo sĩ ban hành. Điều đáng lưu ý là, quốc gia chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất bởi điều này là Ireland, khi đó vẫn còn thuộc sự cai trị của Anh. Hình thức giáo luật cũng chưa được thực thi ở quần đảo Anh, và sự phức tạp đột ngột của các cuộc hôn nhân giữa người Công Giáo và người Tin lành là nguồn gốc của một số mâu thuẫn.

Điều đáng lưu ý là, giống như rất nhiều câu mở đầu bằng tiếng Latinh, Ne temere khi đứng riêng lẻ có thể bị hiểu sai, cũng giống như Rerum novarum thường bị dịch (sai) là “Về những điều mới mẻ” bởi những người không biết cách sử dụng theo nghĩa bóng của nó là “Về các cuộc cách mạng”. Luật hôn nhân thời Đức Pi-ô X thường bị hiểu nhầm là “đừng sợ hãi”, trong khi thực tế nên hiểu là “đừng vội vàng”, hoặc có lẽ là “đừng hấp tấp”.

Tôi nghĩ đó là một ý nghĩa kép hay cho một văn bản kêu gọi Giáo hội toàn cầu tuân thủ luật giáo hội và quyền lực của Giáo hoàng một cách mới mẻ, phổ quát và nghiêm ngặt hơn. Xét đến việc xã hội tự xưng là của Đức Pi-ô X ngày nay nằm ngoài phạm vi pháp lý của Giáo hội và không thể chứng kiến hợp lệ các cuộc hôn nhân của người Công Giáo, tôi nghĩ đây là một ngày tốt để suy gẫm về điều này.

 

Giáo hoàng là một trong những nhà lãnh đạo thế giới được lắng nghe nhiều nhất. Đằng sau những bài phát biểu của ngài là vô số nhân viên làm việc kín đáo tại Vatican, chuẩn bị các bản thảo với sự chú ý đến phong cách và những vấn đề gần gũi với trái tim ngài.

Anna Kurian, trong mục Vatican Insight của I.Media, ngày 21 tháng 8, 2026, cho hay: Không dưới mười lăm: đó là số lượng trung bình các bài suy niệm, bài phát biểu và thông điệp mà Giáo hoàng Leo XIV đưa ra mỗi tuần, dù là cho các nhóm người đến gặp ngài hay cho khắp bốn phương trời. Thêm vào đó là các văn bản Giáo huấn như các tông huấn hay thông điệp. Nhưng ai là người chuẩn bị những văn bản đồ sộ này cho Giáo hoàng?

“Tại Phủ Quốc vụ khanh, có một đội ngũ nhân viên lớn mà thành phần của họ vẫn còn là một bí ẩn: tên của họ không được biết và họ thay đổi thường xuyên,” một nguồn tin từ Vatican am hiểu về hoạt động nội bộ của Cung điện Tông đồ cho biết.

Chính bộ phận hành chính trung ương của Vatican, ở tầng ba của Cung điện Tông đồ, điều phối việc chuẩn bị các bài phát biểu của Giáo hoàng. Tùy thuộc vào chủ đề, Phủ Quốc vụ khanh sẽ yêu cầu một bộ phận cụ thể soạn thảo dàn ý văn bản—sau đó văn bản này sẽ được xem xét ở các cấp bậc khác nhau trong hệ thống phẩm trật Giáo hội. Không phải là hiếm khi một nhân viên văn phòng bình thường được yêu cầu soạn thảo bài phát biểu mà sau này sẽ được đọc ở cấp cao nhất của một quốc gia nhỏ.

Vai trò của các chuyên gia

“Nếu bài phát biểu dành cho các Giáo hội Đông phương, cho các linh mục, hoặc cho các giám mục, thì các bộ phận chịu trách nhiệm về những vấn đề đó sẽ xử lý; nếu Giáo hoàng dự kiến ​​phát biểu về sinh thái hoặc việc làm, thì Bộ Phát triển Con người Toàn diện sẽ được liên hệ, v.v.”, nguồn tin của chúng tôi giải thích.

Đôi khi, phong cách đặc trưng của một nhà thần học cụ thể có thể được nhận ra đằng sau một tài liệu. Ví dụ, người ta thường nói rằng Hồng Y người Argentina Victor Fernandez là một người đóng góp quan trọng cho thông điệp Laudato si’ của Giáo hoàng Phanxicô và tông huấn Amoris laetitia về gia đình.

Những người viết thuê khác cũng đã nổi lên từ sự ẩn danh trong những năm qua. Ví dụ, vào năm 2023, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã công khai ca ngợi công việc của Giám mục Paolo Braida, người lúc đó đứng đầu nhóm chịu trách nhiệm soạn thảo các bài giáo lý cho vị Giáo hoàng người Argentina.

Viết cho Giáo hoàng Leo XIV

“Khi viết,” một quan chức Vatican quen thuộc với loại công việc này nói, “bạn phải lấy cảm hứng từ phong cách, vốn từ vựng và cách diễn đạt thường thấy của Giáo hoàng.” Ông ấy nói thêm: “Đối với Leo XIV, điều đó khá khó khăn; chúng tôi chưa hiểu rõ về ngài. Chúng tôi thường thêm một câu trích dẫn từ người thầy tâm linh của ngài, Thánh Augustinô, nhưng điều đó có nguy cơ trở nên nhàm chán.”

Điều chắc chắn là vị Giáo hoàng người Mỹ nổi tiếng là rất siêng năng trong việc sửa chữa, đôi khi ngài sửa chữa văn bản ngay đến phút cuối cùng. “Ngài cực kỳ chính xác,” một cộng tác viên luật giáo hội, người đã chứng kiến ​​những lần sửa đổi của Giáo hoàng, xác nhận.

Đằng sau những bức tường của cung điện Leonine, nơi sự kín đáo là điều tối quan trọng, danh tính của những "người viết thuê cho giáo hoàng" không bao giờ được tiết lộ, nhưng giữa họ, họ thường đùa về điều đó: "Phần đó trong bài phát biểu của anh/chị rất hay đấy", những tác giả thực sự đôi khi chúc mừng nhau bằng một cái nháy mắt.

 

D. R. Esparza của tạp chí Aleteia, ngày 21 tháng 8, 2026, cho biết: Tại một cuộc họp về trí tuệ nhân tạo và phẩm giá con người, Đức Giáo Hoàng kêu gọi ban hành luật pháp mạnh mẽ, bảo vệ gia đình và chống lại "chủ nghĩa thực dân kỹ thuật".

Thực vậy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã tiếp kiến các thành viên của Mạng lưới các nhà lập pháp Công Giáo quốc tế tại Vatican vào thứ Sáu, ngày 21 tháng 8, phát biểu tại cuộc họp thường niên của họ, năm nay với chủ đề “Phẩm giá con người và trí tuệ nhân tạo: Thách thức, cơ hội và kiểm soát”. Cuộc gặp gỡ có sự tham dự của các Hồng Y Christoph Schönborn và Charles Bo với tư cách là người bảo trợ của mạng lưới.

Dựa trên thông điệp Magnifica Humanitas, Đức Giáo Hoàng đã đặt vấn đề trí tuệ nhân tạo như một lựa chọn đạo đức mang tính quyết định: “Chúng ta có thể bị cám dỗ xây dựng một Tháp Babel mới, nơi quyền lực, hiệu năng và sự kiểm soát che khuất bộ mặt của con người; hoặc chúng ta có thể xây dựng một nền văn minh trong đó kỹ thuật phục vụ sự phát triển toàn diện của mỗi người.”

Về vai trò của các nhà lập pháp, Đức Giáo Hoàng Leo đã nói thẳng thắn. Nhiệm vụ của họ là “không phải cản trở sự đổi mới mà là hướng dẫn nó một cách khôn ngoan.” Luật pháp đúng đắn cần khuyến khích sự sáng tạo kỹ thuật đồng thời bảo vệ nhân quyền, bảo vệ người dùng khỏi bị bóc lột, bảo vệ quyền riêng tư, đảm bảo tính minh bạch và đảm bảo rằng các kỹ thuật mới xuất hiện “tăng cường các định chế dân chủ.”

Ngài kêu gọi “các khuôn khổ pháp lý vững chắc, sự giám sát độc lập, người dùng được thông tin đầy đủ và một hệ thống chính trị không thoái thác trách nhiệm” — ở bình diện địa phương, quốc gia và quốc tế — đảm bảo rằng “không một hệ tư tưởng hay lợi ích nào chi phối các giá trị được hiện thân trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo.”

Đức Giáo Hoàng cũng nêu lên vấn đề bất bình đẳng toàn cầu. Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo có nguy cơ tạo ra các hình thức phụ thuộc kỹ thuật mới, với các quốc gia nghèo hơn phụ thuộc vào các quốc gia giàu hơn. “Chúng ta phải luôn cảnh giác về vấn đề này, kẻo sự đổi mới trở thành một công cụ khác cho chủ nghĩa thực dân ý thức hệ hoặc kinh tế.”

Ngài nói rằng một “hình thức thống trị tinh vi” đã và đang diễn ra, “khi các thuật toán quyết định ai được nhìn thấy, ai bị lãng quên, khi các nền tảng kỹ thuật số định hình diễn ngôn công cộng mà không có sự chịu trách nhiệm, và khi phẩm giá của người lao động bị đặt dưới sự tối ưu hóa của các hệ thống.”

Gia đình trước hết

Chuyển sang vấn đề gia đình, Đức Leo đã viện dẫn câu nói của Đứ Phao-lô VI “nền văn minh của tình yêu” như một sự thay thế cho nền văn hóa quyền lực. Ngài nói rằng gia đình là “trường học đầu tiên của nhân loại” — nơi chúng ta học “sự tin tưởng trước tính toán, lòng hào phóng trước cạnh tranh, đối thoại trước chia rẽ và tình yêu trước quyền lực.”

Trí tuệ nhân tạo không bao giờ được phép làm xói mòn tế bào cơ bản này của xã hội, cho dù bằng cách thu hẹp các mối quan hệ thành dữ liệu, làm ngập tràn tâm trí trẻ em bằng nội dung sai lệch, hay làm cho cuộc sống gia đình trở nên bấp bênh về kinh tế. Ngài khuyến khích các nhà lập pháp thúc đẩy các chính sách củng cố hôn nhân và gia đình, đồng thời hỗ trợ cha mẹ trong sứ mệnh giáo dục của họ.

Ngài kết thúc bài phát biểu bằng một câu nói cô đọng toàn bộ nội dung: “Thế giới không cần trí tuệ nhân tạo làm suy giảm nhân tính; mà cần trí tuệ con người được soi sáng bởi sự khôn ngoan, quyền lực chính trị được dẫn dắt bởi lương tâm và sự đổi mới Kỹ thuật được định hướng bởi lòng bác ái.”

Nguyên văn bài phát biểu của Đức Leo XIV

Thưa các Đức Hồng Y,
Thưa quý bà và quý ông,
Anh chị em thân mến trong Chúa Kitô,

Tôi rất vui mừng được chào đón quý vị, các thành viên của Mạng lưới các nhà lập pháp Công Giáo quốc tế, và đặc biệt là Hồng Y Schönborn và Hồng Y Bo, các vị bảo trợ của Mạng lưới này.

Chủ đề cho cuộc họp thường niên của quý vị, “Phẩm giá con người và trí tuệ nhân tạo: Thách thức, cơ hội và sự kiểm soát”, mang đến cho quý vị cơ hội suy tư về một trong những câu hỏi quan trọng nhất của thời đại chúng ta. Sự tiến bộ vượt bậc của trí tuệ nhân tạo đang mở ra những chân trời mà các thế hệ trước khó có thể tưởng tượng được. Tuy nhiên, mỗi thành tựu kỹ thuật cũng đặt ra cho nhân loại một câu hỏi đạo đức: không chỉ là chúng ta có thể làm gì, mà còn là chúng ta nên làm gì? Thật vậy, gia đình nhân loại ngày nay đang đối diện với một sự lựa chọn quyết định. Như tôi đã viết trong Thông điệp Magnifica Humanitas, chúng ta có thể bị cám dỗ xây dựng một Tháp Babel mới, nơi quyền lực, hiệu năng và sự kiểm soát che khuất khuôn mặt con người; hoặc chúng ta có thể xây dựng một nền văn minh trong đó kỹ thuật phục vụ sự phát triển toàn diện của mỗi người (xem các điểm 7-10). Câu hỏi quyết định vẫn không thay đổi: Liệu kỹ thuật có giúp con người trở nên huynh đệ hơn và có trách nhiệm hơn với bản thân và với nhau hay không? Về vấn đề này, các nguyên tắc của Học thuyết Xã hội của Giáo hội — phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi người, lợi ích chung, mục đích phổ quát của của cải, tính phụ đới và tình liên đới— cung cấp những tiêu chuẩn chắc chắn để phân định.

Thưa các nhà lập pháp, ơn gọi của quý vị đặt quý vị vào trung tâm của thách thức này. Chịu trách nhiệm cung cấp các chính sách quản lý kỹ thuật vì lợi ích chung, nhiệm vụ của quý vị không phải là cản trở sự đổi mới mà là hướng dẫn nó một cách khôn ngoan (xem Đức Phanxicô, Bài phát biểu trước những người tham dự Cuộc họp do Mạng lưới các nhà lập pháp Công Giáo quốc tế tổ chức, ngày 27 tháng 8 năm 2021). Luật pháp đúng đắn cần khuyến khích sự sáng tạo khoa học và kỹ thuật đồng thời bảo vệ các quyền và tự do cơ bản của con người. Luật pháp cần bảo vệ người dùng khỏi sự bóc lột, bảo vệ quyền riêng tư cá nhân, đảm bảo tính minh bạch trong việc sử dụng các kỹ thuật mới xuất hiện và đảm bảo rằng chúng củng cố các định chế dân chủ.

Để đạt được mục tiêu này, “cần có các khuôn khổ pháp lý vững chắc, sự giám sát độc lập, người dùng được thông tin đầy đủ và một hệ thống chính trị không thoái thác trách nhiệm của mình” (Magnifica Humanitas, số 106). Sự giám sát như vậy có thể hoạt động ở nhiều bình diện— địa phương, quốc gia và quốc tế — tạo điều kiện cho việc thảo luận cởi mở về “các khuôn khổ đạo đức liên quan và đưa chúng vào các tiêu chuẩn chung về công bằng xã hội” (số 107), và đảm bảo rằng không có một hệ tư tưởng hay lợi ích nào chi phối các giá trị được hiện thân trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Đồng thời, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo có nguy cơ tạo ra các hình thức phụ thuộc kỹ thuật mới, với các quốc gia nghèo hơn ngày càng phụ thuộc vào các quốc gia giàu hơn. Chúng ta phải luôn cảnh giác về vấn đề này, nếu không sự đổi mới sẽ trở thành một phương tiện khác cho chủ nghĩa thực dân ý thức hệ hoặc kinh tế (xem số 178-179). Đáng buồn thay, chúng ta đang phải đối diện với một hình thức thống trị tinh vi khi các thuật toán quyết định ai được nhìn thấy, ai vẫn vô hình, khi các nền tảng kỹ thuật số định hình diễn ngôn công cộng mà không có trách nhiệm giải trình, và khi phẩm giá của người lao động bị đặt dưới sự tối ưu hóa của các hệ thống (xem số 95, 150, 171). Những diễn biến như vậy cho thấy một diện mạo mới của cám dỗ cổ xưa về sự thống trị và làm chủ mà không cần phục vụ.

Chống lại nền văn hóa quyền lực này, Giáo hội đề xuất “nền văn minh của tình yêu” (Phao-lô VI, Regina Caeli, 17 tháng 5 năm 1970; cf. Magnifica Humanitas, số 186) — một nền văn minh sẽ quản lý trí tuệ nhân tạo một cách khôn ngoan bằng cách vun đắp những trái tim có khả năng bác ái, thương xót và trách nhiệm. Trong một xã hội như vậy, trường học đầu tiên của nhân loại sẽ là gia đình. Bởi vì chính trong gia đình mà chúng ta học được sự tin tưởng trước khi tính toán, lòng quảng đại trước khi cạnh tranh, đối thoại trước khi chia rẽ, và tình yêu trước khi quyền lực. Trí tuệ nhân tạo không bao giờ được phép làm xói mòn tế bào cơ bản này của xã hội — dù bằng cách biến con người và các mối quan hệ thành dữ liệu và mô phỏng, bằng cách tràn ngập tâm trí trẻ em bằng nội dung làm méo mó ham muốn, hay bằng các mô hình kinh tế khiến cuộc sống gia đình trở nên bấp bênh về kinh tế. Vì lý do này, tôi khuyến khích quý vị thúc đẩy các chính sách củng cố hôn nhân và gia đình, hỗ trợ cha mẹ trong sứ mệnh giáo dục của họ và giúp giới trẻ nhìn về tương lai với sự tự tin.

Các bạn thân mến, thế giới không cần một trí tuệ nhân tạo làm suy giảm nhân tính; Thay vào đó, nó cần trí tuệ con người được soi sáng bởi sự khôn ngoan, quyền lực chính trị được dẫn dắt bởi lương tâm và sự đổi mới kỹ thuật được định hướng bởi lòng bác ái. Chỉ khi đó, trí tuệ nhân tạo mới trở thành không phải là đối thủ của nhân loại mà là người phục vụ lợi ích chung.

Với những suy nghĩ này, tôi cầu xin để những cuộc thảo luận của quý vị sẽ mang lại nhiều kết quả tốt đẹp cho quốc gia của quý vị và cho toàn thể gia đình nhân loại. Xin Đức Mẹ Maria, Mẹ của những lời khuyên tốt lành, đồng hành cùng quý vị. Luôn luôn. Tôi thành tâm cầu xin Chúa ban phước lành dồi dào cho quý vị, gia đình quý vị và tất cả những người được giao phó cho việc phục vụ của quý vị. Cảm ơn quý vị.

 

Tomasz Rowiński của tạp chí Aleteia, ngày 21 tháng 8, 2026, cho hay: Năm 1276, Giáo Hội Công Giáo đã chứng kiến một sự kiện lịch sử chưa từng có: bốn người đàn ông khác nhau lần lượt ngồi trên ngai vàng Giáo hoàng trong cùng một năm dương lịch.

Chúng ta đã có hai vị Giáo hoàng trong cùng một năm vào năm 2025, với sự qua đời của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và việc bầu chọn Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Một số người vẫn còn nhớ lần cuối cùng chúng ta có ba vị Giáo hoàng trong cùng một năm: năm 1978, khi Đức Giáo Hoàng Phaolô VI qua đời và được kế vị bởi Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô I, người chỉ trị vì trong 33 ngày trước khi cái chết của ngài gây chấn động thế giới. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II được bầu chọn ngay sau đó. Nhưng bốn vị Giáo hoàng trong cùng một năm thì sao? Nghe có vẻ như một phần cốt truyện của cuốn tiểu thuyết trinh thám Dan Brown… và chắc chắn rồi, đã nhiều thế kỷ trôi qua kể từ khi nó xảy ra. Đây là câu chuyện!

Đức Gre-go-ri-ô X, người đã cải cách các cuộc bầu cử giáo hoàng

Giáo hoàng Gre-go-ri-ô X được bầu chọn sau một quá trình bầu cử kéo dài bất thường ở Viterbo, Ý, từ năm 1268 đến năm 1271. Ngài đã ban hành tông hiến Ubi periculum, quy định các cuộc bầu cử giáo hoàng trong tương lai. Các Hồng Y bị giam giữ trong một khu vực đặc biệt của cung điện giáo hoàng dưới sự kiểm soát chặt chẽ (cum clave). Thức ăn của họ bị hạn chế dần dần khi thời gian bầu chọn giáo hoàng mới càng kéo dài, và họ bị cấm rời khỏi khuôn viên cho đến khi cuộc bầu cử kết thúc.

Sau bốn năm trị vì, Đức Giáo Hoàng qua đời vào ngày 10 tháng 1 năm 1276, tại Arezzo, Ý, mở đường cho một loạt những thay đổi nhanh chóng. Sinh ra với tên Tedaldo Visconti khoảng năm 1210 tại Piacenza, Đức Gre-go-ri-ô X là một tu sĩ dòng ba Phanxicô và là người thúc đẩy các cuộc Thập tự chinh.

Đức In-no-cen-tê V, vị Giáo hoàng dòng Đa Minh đầu tiên

Vào ngày 21 tháng 1 năm 1276, chỉ một ngày sau khi mật nghị đầu tiên theo luật mới bắt đầu, Hồng Y Peter của Tarentaise xứ Savoy được bầu chọn. Ngài lấy tên là In-no-cen-tê V. Là một tu sĩ dòng Đa Minh, một giáo sư tại Đại học Paris, và là cộng sự của Thánh Albertô Cả và Thánh Tôma Aquinô, Đức In-no-cen-tê V tiếp tục nỗ lực của người tiền nhiệm trong việc thúc đẩy các cuộc Thập tự chinh và hòa giải Giáo hội Latinh với Giáo hội Đông phương. Ngài cũng thiết lập truyền thống giáo hoàng mặc áo choàng trắng (trang phục của dòng Đa Minh).

Sau chỉ năm tháng làm giáo hoàng, ngài qua đời sau một cơn bệnh ngắn (có thể là sốt rét) tại Rome vào ngày 22 tháng 6. Ngài khoảng 51 tuổi.

Adrian V, một vị giáo hoàng thậm chí còn chưa được thụ phong linh mục

Các Hồng Y đã bầu Ottobono Fieschi của Genoa vào ngày 11 tháng 7 năm 1276. Là một nhà ngoại giao nổi tiếng với vai trò trung gian hòa giải ở Anh, ngài trở thành Giáo hoàng Adrian V. Quyết định quan trọng duy nhất của ngài là đình chỉ các quy tắc nghiêm ngặt của mật nghị do Đức Gre-go-ri-ô X đặt ra. Tuy nhiên, Đức Adrian V đã qua đời tại Viterbo vào ngày 18 tháng 8 chỉ sau 38 ngày tại vị, trước khi ngài kịp được thụ phong linh mục. Ngài đã được chú của mình, In-no-cen-tê IV, phong làm Hồng Y ba năm trước đó.

Đức Gio-an XXI, một bác sĩ người Bồ Đào Nha

Vào ngày 8 tháng 9 năm 1276, Pedro Julião của Lisbon lên ngôi Giáo hoàng Gio-an XXI. Ngài vẫn là vị giáo hoàng người Bồ Đào Nha duy nhất trong lịch sử. Là con trai của một dược sĩ, Đức Gio-an XXI đã học y khoa tại Paris, Salerno và Palermo. Ngài thường được biết đến là tác giả của Thesaurus pauperum (một cuốn sách hướng dẫn y học cho người nghèo). Năm 1272, Giáo hoàng Gre-go-ri-ô X bổ nhiệm ngài làm tổng giám mục Braga, Bồ Đào Nha.

Trong tám tháng trị vì, Đức Thánh Cha đã làm trung gian hòa giải giữa các vua Pháp và Castile, tài trợ cho các trường đại học và xây dựng một thư viện trong cung điện giáo hoàng ở Viterbo. Ngài qua đời vào ngày 20 tháng 5 năm 1277 do thương tích khi mái nhà phòng làm việc của ngài sụp đổ.

Bối cảnh và ý nghĩa

Liệu năm có bốn vị giáo hoàng chỉ là một sự kiện lịch sử kỳ lạ? Những nhiệm kỳ giáo hoàng ngắn ngủi này là kết quả của những hoàn cảnh may rủi — hoặc có lẽ là do sự an bài của Chúa — chứ không phải do mưu đồ xấu (theo như chúng ta biết). Tuy nhiên, ngôi vị Giáo hoàng chắc chắn đang trải qua một cuộc khủng hoảng đáng kể vào thời điểm đó. Giáo hội đang vướng vào các cuộc xung đột với những người cai trị như Charles I của Sicily và Rudolf của Habsburg. Đồng thời, Giáo hội cũng đang phải vật lộn với sự suy thoái về định chế, được thể hiện qua thời kỳ trống ngôi ba năm chỉ vài năm trước đó.

Toàn bộ giai đoạn lịch sử từ năm 1268 đến năm 1276 cuối cùng đã góp phần ổn định các thủ tục bầu chọn giáo hoàng. Giáo hoàng Ni-cô-la III trở thành giáo hoàng tiếp theo vào tháng 11 năm 1277. Triều đại của ngài kéo dài đến năm 1280 và được đánh dấu bằng một thời kỳ cải cách. Ngài tăng cường quyền kiểm soát của giáo hoàng đối với Lãnh thổ Giáo hoàng và tinh giản hóa công việc của văn phòng giáo hoàng. Ngài cũng ủng hộ các dòng tu Đa Minh và Phanxicô còn non trẻ, và giải quyết một cuộc xung đột về vấn đề nghèo đói trong nội bộ dòng Phanxicô.

 

Khuôn mặt chiếc chìa khóa

Thời ngày xưa nếp sống còn thanh bình an toàn, hay ở những vùng thôn quê hẻo lánh, hầu như không cần chìa khóa. Vì cửa nhà, cửa phòng không có ổ khóa.

Nhưng với đà nhịp sống văn minh tiến bộ hiện đại thêm lên cùng không còn an toàn như xưa nữa, nên cánh cửa nhà, cửa phòng, cửa vườn, cửa xe, cửa dinh thự, cửa thánh đường, cửa cổng thành phố, cửa phòng khách sạn…có ổ khóa an toàn chắc chắn. Vì thế cần phải có chiếc chìa khóa, để khóa cửa lại cho an toàn, cùng mở cửa ra, khi muốn đi ra khỏi nhà, khỏi phòng.

Chiếc chìa khóa trở thành vật thể, dụng cụ cần thiết cho đời sống.

Cửa đền thờ mộ thánh Chúa Giêsu bên Jerusalem hằng ngày vào mỗi sáng sớm đều có người giữ chìa khóa đến mở khóa cửa ra. Và chiều tối cũng có người đến khóa cửa lại. Và tương tự cũng như vậy ở các đền thờ, các thánh đường trên khắp thế giới.

Nhà tư cũng như dinh thự đền đài công sở, hãng xưởng hằng ngày cửa cũng đều đóng khóa lại, và mở ra cho con người, xe cộ ra vào được.

Ngày nay chiếc máy vi tính, điện thoại di động cầm tay cũng cần đến chiếc chìa khóa mở ra. Nhưng chiếc chìa khóa máy vi tính, điện thoại không bằng kim loại hay bất cứ vật liệu gì. Nhưng bằng những chữ hay những con số nối liền với nhau ấn bấm trên nó. Khi đó các chương trình trong máy vi tính, trong điện thoại mới hiển thị ra.

Vậy khuôn mặt chiếc chìa khóa đóng vai trò gì trong đời sống tinh thần tôn giáo?

Ngay từ khi còn nhỏ thơ bé cha mẹ dần dần theo tuổi tác năm tháng trao vào đời sống, vào tâm hồn con em mình những „chiếc chìa khóa tinh thần“ khác nhau. Một trong những chiếc chìa khóa tình thần đó là sự giáo dục, dạy tập cho con em mình những thói quen căn bản sống làm người: học ăn, học nói, học gói, học mở.

Với chiếc chìa khóa tinh thần thói quen căn bản đó, em bé càng lớn lên, càng mở khám phá ra những chân trời mới hữu ích cho đời sống mình.

Nơi trường học em bé bạn trẻ được nhà trường khai tâm dẫn dắt học tập mẫu tự chữ nghĩa cùng những cách tính toán, như chiếc chìa khóa mở cửa đi tìm tỏi hiểu biết những kiến thức cần thiết giúp đi vào trường đời xây dựng đời sống.

Như vậy chiếc chìa khóa mang hai ý nghĩa vừa là một vật thể dụng cụ khóa đóng mở ổ khóa cánh cửa bằng gỗ, bằng kim loại, vừa mang ý nghĩa hình ảnh tinh thần khai tâm phát triển tìm hiểu những kho tàng văn hóa nhân loại.

Khi đến sinh sống ở một đất nước xa lạ nào, ai củng phải học ngôn ngữ đất nước đó. Ngôn ngữ là chiếc chìa khóa giúp mở cửa đi vào đời sống sinh hoạt xã hội đất nước sống.

Chúa Giêsu trên bước đường rao giảng nước Thiên Chúa đã trao cho Thánh Phero chiếc „chìa khóa tinh thần“

„Thầy sẽ trao cho con chìa khoá Nước Trời: dưới đất, con cầm buộc điều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy; dưới đất, con tháo cởi điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy.( Mt 16, 13-20 ).

Chiếc chìa khóa Chúa Giêsu trao cho Thánh tông đồ Phero không làm bằng kim lọai. Nhưng là chiếc chìa khóa quyền thiêng liêng, chiếc chìa khóa quan tâm lo nhu cầu mục vụ cho đời sống đức tin của người tín hữu Chúa Kitô trong Giáo hội Chúa ở trần gian, ban các Bí Tích thiêng liêng.

Đó là chiếc chìa khóa diễn tả hình ảnh sự hợp nhất giữa những khác biệt trong đời sống Giáo hội con người trần gian cùng có một niềm tin yêu theo vào Chúa Giêsu Kitô.

Trên nền lá cờ Hội Thánh Vatican một nửa mầu vàng và một nửa mầu trắng có in hình hai chiếc chìa khòa. Hình ảnh những chiếc chìa khóa này diễn tả năng quyền thiêng liêng Chúa Giêsu Kitô trao cho Thánh Phero cùng Giáo hội: năng quyền cầm buộc, và năng quyền tháo gỡ trong lãnh vực thiêng liêng tinh thần.

Chiếc chìa khóa thiêng liêng Chúa Giêsu trao Tông đồ Phero là vị thủ lãnh, vị giáo hoàng tiên khởi của Giáo hội Chúa ở trần gian, được trao tiếp cho các Vị Giáo Hoàng kế vị Thánh Phero tiếp tục công việc thiêng liêng trong Giáo hội từ hai ngàn năm nay và trong tương lai.

Với chiếc chìa khóa nước trời này Thánh Phero và Giáo Hội Chúa ở trần gian có nhiệm vụ mở cánh cửa đức tin vào Chúa dẫn đưa con người đến với Chúa.

Trước đó hằng ngàn năm, Thiên Chúa cũng đã trao cho Thánh Tiên tri Mose „ chìa khóa quyền hành tinh thần“ sứ mạng dẫn đưa dân Israel ra khỏi cảnh nô lệ bên Ai Cập trở về quê hương đất nước Thiên Chúa hứa ban miền nước Do Thái. Và trong dòng lịch sử dân Do Thái, những vị Tư Tế trong dân có nhiệm vụ giữ chiếc chìa khóa tinh thần đạo giáo hướng dẫn cắt nghĩa lề luật truyền thống đạo đức tôn giáo cho dân Chúa.

Giáo hội Chúa ngày nay ở trần gian có nhiệm vụ là người quản lý gìn giữ chiếc chìa khóa nước trời mà Chúa đã trao cho.

Vì thế Giáo Hội Chúa xưa nay hằng tìm phương cách làm sao giới thiệu Chúa Giêsu cho con người, Đấng là con đường, là sự chân thật và là sự sống. ( Ga 14,6).

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Ít nhất 13 người thiệt mạng sau cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa kéo dài nhiều giờ của Nga vào Kyiv, một bệnh viện nhi bị hư hại.

Theo các quan chức, Nga đã phóng một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Kyiv ngay sau nửa đêm 19 rạng sáng 20 tháng 8, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.

Nhiều vụ nổ liên tiếp được báo cáo ở nhiều khu vực trong thành phố bắt đầu ngay sau nửa đêm theo giờ địa phương. Một loạt vụ nổ khác xảy ra lúc 6 giờ 17 phút sáng trong cuộc tấn công kéo dài nhiều giờ.

Một tín hiệu báo động ngắn gọn được phát đi lúc 8:36 sáng, nhưng khoảng 30 phút sau, một cảnh báo khác được đưa ra với thông tin về hỏa tiễn Banderol của Nga đang hướng về Kyiv. Một tín hiệu báo động khác được phát đi lúc 11:10 sáng.

Thị trưởng Kyiv, Vitali Klitschko, cho biết các dịch vụ khẩn cấp vẫn đang làm việc tại hiện trường các vụ tấn công. Ông cho biết thêm, ngày 21 tháng 8 đã được tuyên bố là ngày quốc tang của thành phố trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết 12 người đã thiệt mạng và khoảng 40 người bị thương. Thủ tướng Serhii Koretskyi đã điều chỉnh số người chết lên 13 ngay sau đó.

"Đó là một cuộc tấn công quy mô lớn," Tổng thống Zelenskiy nói. "Người Nga đã chuẩn bị từ lâu, kết hợp nhiều loại hỏa tiễn đạn đạo, hỏa tiễn hành trình và máy bay điều khiển từ xa khác nhau, nhằm gây thiệt hại tối đa cho cơ sở hạ tầng dân sự."

Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 44 hỏa tiễn hành trình, hai hỏa tiễn Banderol và 168 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed trong cuộc tấn công. Họ cho biết đã đánh chặn được 39 hỏa tiễn hành trình, cả hai đều là hỏa tiễn Banderol, và 145 máy bay điều khiển từ xa. Họ không nêu rõ số lượng hỏa tiễn đạn đạo hoặc siêu thanh đã được phóng hoặc đánh chặn, phù hợp với chính sách báo cáo mới và gây tranh cãi.

Thông báo cho biết thêm, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công 28 địa điểm.

Theo phóng viên Nadia Pahava của tờ Kyiv Independent, những vụ nổ ban đầu đã khiến nhà cửa rung chuyển và kích hoạt chuông báo động xe hơi ở một số khu vực trong thành phố ngay sau nửa đêm. Tổng biên tập Olga Rudenko cho biết có "mùi khói nồng nặc ở trung tâm Kyiv".

Theo ông Klitschko, tại quận Solomianskyi, mảnh vỡ rơi xuống gần một tòa nhà chung cư năm tầng, làm vỡ cửa kính và gây cháy. Một tòa nhà khác bị hư hại ở tầng tám đến tầng chín.

Một tòa nhà bệnh viện nhi trong quận cũng bị hư hại, cửa sổ bị vỡ và nhiều xe hơi bốc cháy trong khuôn viên bệnh viện. Thiệt hại cũng được báo cáo tại các tòa nhà dân cư, một "cơ sở giáo dục" không xác định, cũng như một số nhà kho.

[Kyiv Independent: At least 13 dead after hours-long Russian missile, drone attack on Kyiv, children's hospital damaged]

2. Số người thiệt mạng trong vụ tấn công Kyiv của Nga đã tăng lên 17, 42 người bị thương.

Vào đêm thứ Năm, ngày 20 tháng 8, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công kết hợp hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Kyiv, khiến ít nhất 16 người thiệt mạng và 39 người bị thương. Các cuộc tấn công đã gây hư hại cho các khu dân cư, một bệnh viện nhi, một trường học và các cơ sở hạ tầng dân sự khác trên khắp thủ đô Ukraine.

Trong một vụ tấn công riêng biệt khác vào tối thứ Năm tại Kyiv, một người đã thiệt mạng và hai người khác bị thương sau khi mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi trúng một tòa nhà văn phòng ở quận Holosiivskyi, theo báo cáo của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước, gọi tắt là SES.

Chưa đầy một tiếng sau, vào khoảng 8 giờ tối giờ địa phương, Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko báo cáo về một vụ cháy khác ở quận Holosiivskyi sau khi mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống khu vực phi dân cư.

Một người bị thương tại hiện trường, nâng tổng số người bị thương lên 42. Nạn nhân đã được cấp cứu.

Theo thông tin cập nhật mới nhất từ Klitschko, thêm một người nữa đã thiệt mạng. Vụ tấn công tối hôm đó đã nâng tổng số người chết lên ít nhất 17 người.

Các đội cấp cứu tiếp tục làm việc tại hiện trường vụ tấn công ở quận Solomianskyi, nơi một tòa nhà chung cư chín tầng và các ngôi nhà lân cận bị hư hại.

Con số thương vong có thể còn tăng lên, vì các dịch vụ khẩn cấp vẫn đang làm việc tại các khu vực bị ảnh hưởng để đánh giá toàn bộ mức độ thiệt hại.

Ông Klitschko cho biết, cư dân của quận Desnianskyi và một phần quận Dniprovskyi có thể phải đối mặt với tình trạng gián đoạn nguồn cung cấp nước nóng sau vụ tấn công.

Vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào nhà máy ArcelorMittal Kryvyi Rih đêm qua đã khiến hai công nhân thiệt mạng, 13 người bị thương và gây hư hại các cơ sở quan trọng, buộc nhà máy phải ngừng hoạt động một phần.

Ngoài ra, ông Klitschko cho biết hôm thứ Năm rằng các cuộc tấn công của Nga đã làm hư hại khoảng 4.000 trong số 12.000 tòa nhà ở Kyiv, tức là khoảng một phần ba.

Thủ đô tiếp tục trang bị các nơi trú ẩn và tìm kiếm nguồn tài trợ để chuẩn bị cho mùa đông sắp tới, với kế hoạch lắp đặt các nơi trú ẩn di động tại những địa điểm quan trọng nhất của thành phố vào cuối năm nay.

[Kyiv Post: Death Toll in Russia’s Attack on Kyiv Rises to 17, 42 People Wounded]

3. Berlin đang cân nhắc đóng cửa "Russia House" vì tội gián điệp, trong khi một bộ liên bang vừa mới chuyển đến bên cạnh.

Báo Tagesspiegel đưa tin, Đức đã đặt một phần của bộ liên bang ngay cạnh một tòa nhà ở Berlin mà Pháp cho là có liên hệ với tình báo Nga. Văn phòng chi nhánh này chung tường với Russia House, một trung tâm văn hóa từ lâu bị nghi ngờ là bình phong của Điện Cẩm Linh. Một trong những đơn vị của Bộ liên bang này có nhiệm vụ bảo vệ các mạng lưới trọng yếu của Đức khỏi các cuộc tấn công.

Nga đã đáp trả cuộc chiến tranh ở Ukraine bằng một chiến dịch ngầm khắp Âu Châu—đốt phá, phá hoại, xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa, âm mưu ám sát và các mặt trận gây ảnh hưởng hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao và văn hóa. Các thủ đô phương Tây đã dành hơn bốn năm qua để nhận ra rằng tầm ảnh hưởng của Mạc Tư Khoa không chỉ dừng lại ở tiền tuyến.

Bộ Kỹ thuật số Liên bang đã khai trương chi nhánh tại số 42/43 đường Taubenstraße vào ngày 1 tháng 7. Chi nhánh này nằm sát bên cạnh Russia House hay Tòa nhà Nga trên đường Friedrichstraße, theo như phóng viên Claudia von Salzen tìm hiểu. Bộ chuyển đến đây vì trụ sở chính gần đó đã hết chỗ.

Hai trong số sáu phòng ban của bộ hiện đang hoạt động tại đó. Một phòng ban phụ trách cơ sở hạ tầng kỹ thuật số, bao gồm một đơn vị về an ninh và khả năng phục hồi của mạng viễn thông công cộng.

Lĩnh vực còn lại bao gồm danh tính kỹ thuật số, dịch vụ tin cậy và ngành công nghiệp an ninh mạng. Cả hai đều là những lĩnh vực mà một cơ quan tình báo thù địch muốn theo dõi.

Russia House, về mặt chính thức, là một trung tâm khoa học và văn hóa. Nó được khai trương trên phố Friedrichstraße vào năm 1984 nhằm thúc đẩy tình hữu nghị với Liên Xô.

Rossotrudnicestvo, một cơ quan nhà nước của Nga, điều hành việc này. Liên Hiệp Âu Châu đã trừng phạt cơ quan này vào tháng 7 năm 2022 vì cho rằng đây là công cụ chính của Điện Cẩm Linh để gây ảnh hưởng hỗn hợp. Tại Đức, cơ quan này bị cáo buộc đã giúp tổ chức các cuộc biểu tình ủng hộ Nga, và nhiều nhân viên của họ ở nước ngoài là sĩ quan tình báo Nga.

Một bức thư bị rò rỉ từ Bộ Nội vụ Pháp cho biết tòa nhà này được dùng làm bình phong cho tình báo Nga. Bảo tàng Nga đã bác bỏ điều đó và khẳng định đây chỉ là một tổ chức văn hóa thuần túy.

Các nhánh khác của chính phủ đã xem mối đe dọa này một cách nghiêm chỉnh.

Ở một khu vực khác trong thành phố, các nhà lập pháp Đức gần Đại sứ quán Nga đã tăng cường an ninh cho văn phòng của họ từ nhiều năm trước. Họ được yêu cầu tránh sử dụng các thiết bị Bluetooth và lắp đặt phim chống gián điệp cho cửa sổ.

Theo TVP World đưa tin, Berlin cũng đang xem xét việc đóng cửa Russia House vì nghi ngờ gián điệp. Một Dân biểu cao cấp, Roderich Kiesewetter của đảng CDU, gọi quyết định của Bộ là một thất bại rõ ràng về nhận thức rủi ro.

Bộ này cho biết họ chọn địa điểm này vì tòa nhà thuộc sở hữu liên bang và có kích thước phù hợp. Họ không trả lời liệu việc nằm gần Russia House có gây ra rủi ro an ninh hay không.

Đức đã trở thành một trong những mặt trận bận rộn nhất trong chiến dịch xâm nhập, phá hoại và do thám bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga. Đến tháng 12, chỉ riêng trong năm 2025, Đức đã ghi nhận hơn 1.000 chuyến bay máy bay điều khiển từ xa đáng ngờ. Các máy bay điều khiển từ xa đã tràn ngập cả các phi trường dân sự và các địa điểm quân sự, khiến phi trường Munich phải đóng cửa trong hơn hai ngày vào tháng 10 năm 2025 và làm hàng ngàn hành khách mắc kẹt. Các nhà phân tích đánh giá rất có khả năng Nga đã điều khiển khoảng 144 máy bay điều khiển từ xa giám sát trên hơn chục quốc gia NATO từ tháng 8 năm 2024 đến tháng 2 năm 2026, bao gồm cả gần căn cứ không quân Ramstein và các địa điểm hạt nhân của NATO. Đầu tháng 8 năm 2026, nhân viên an ninh đã phát hiện một máy bay điều khiển từ xa chở chất nổ bên cạnh một máy bay chở hàng của Ukraine tại phi trường Leipzig-Halle, một vụ việc mà tình báo phương Tây cho là có liên quan đến Mạc Tư Khoa.

Phần lớn công tác chuẩn bị được thực hiện thông qua các đặc vụ dùng một lần được tuyển mộ trực tuyến. Vào tháng 3 năm 2026, các nhà chức trách đã bắt giữ các đặc vụ theo dõi nhà lãnh đạo một công ty sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Bavaria chuyên cung cấp vũ khí cho Ukraine, một vụ việc mà cơ quan tình báo trong nước coi là một vụ ám sát có kế hoạch. Các công tố viên cũng riêng biệt buộc tội ba người đàn ông về một âm mưu gửi các bưu kiện chứa chất nổ từ Đức, được mô tả là một cuộc thử nghiệm cho các vụ tấn công đốt phá trong tương lai.

[Europe Maidan: Berlin weighs closing the Russian House for spying, yet a federal ministry just moved in beside it]

4. Tổng thống Trump nói có "rất nhiều tàu thuyền" đi qua eo biển Hormuz, đồng thời thừa nhận các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran là "phiền toái".

Tổng thống Trump nói với các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc rằng Mỹ có rất nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, dường như ám chỉ đến các báo cáo cho rằng Hải quân Mỹ đã hỗ trợ vận chuyển một lượng dầu an toàn qua eo biển này.

"Đêm qua, có rất nhiều tàu thuyền đi qua," Tổng thống Trump nói hôm thứ Tư trong chuyến thị sát bãi đáp trực thăng đang được xây dựng bên ngoài Tòa Bạch Ốc. "Chúng tôi đang nắm quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển, ý tôi là, ngoài những phiền toái gây ra. Và đúng là có những phiền toái khi họ bắn máy bay điều khiển từ xa thỉnh thoảng."

Ông nói tiếp, "Và không phải ai cũng sẽ vượt qua được, nhưng họ đã vượt qua và trong vài tuần qua, chúng ta đã nhận được rất nhiều dầu. Mọi thứ sẽ không hoàn hảo, nhưng lượng dầu vận chuyển đến rất nhiều."

Tòa Bạch Ốc chưa trực tiếp thừa nhận Hải quân Mỹ đang hỗ trợ một số lượng hạn chế tàu chở dầu ra khỏi eo biển, mặc dù tờ New York Times hôm thứ Tư đưa tin khoảng 5 triệu thùng dầu đang được vận chuyển qua eo biển mỗi ngày, giảm so với 15 triệu thùng trước chiến tranh.

"Một trong những lý do khiến giá dầu chưa đạt mức 300 đô la một thùng – hiện tại nó đang ở mức 83, 84, 85 đô la – và sẽ còn thấp hơn nhiều khi dịch bệnh kết thúc vì chúng ta có rất nhiều dầu," Tổng thống Trump nói. "Một trong những lý do khiến giá dầu không bao giờ đạt mức 300, 350 đô la là vì chúng ta có rất nhiều nguồn cung sắp tới."

Dầu Brent, tiêu chuẩn quốc tế về giá dầu, ở mức khoảng 92 đô la một thùng vào thứ Tư và đã duy trì ở mức trên 90 đô la suốt cả tuần, tăng dần từ mức thấp kỷ lục 71 đô la trong thời gian ngừng bắn ngắn ngủi vào cuối tháng Sáu và đầu tháng Bảy.

Tổng thống Trump cũng nói rằng "mọi người" đang đến Hoa Kỳ để lấy nguồn cung dầu, nhưng không nói rõ họ là ai.

"Họ đang đến Texas, Alaska, Louisiana để khai thác dầu mỏ," ông nói.

[CBSNews: Trump says "a lot of boats" coming through Strait of Hormuz, admits to "nuisance" of Iranian drone attacks]

5. Việc Tổng thống Trump phớt lờ Nam Hàn khiến khu vực phải vội vã tìm cách ứng phó.

Việc chính quyền Trump phớt lờ Nam Hàn đã khiến các đồng minh của Mỹ ở Á Châu phải xem xét lại mức độ phụ thuộc vào Mỹ trong lĩnh vực quốc phòng — và tìm cách dựa vào nhau để giảm bớt sự phụ thuộc vào Washington.

Tổng thống Trump tuần này tuyên bố sẽ cắt giảm các cuộc tập trận quân sự chung với Nam Hàn, và hôm thứ Tư thông báo sẽ gặp nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân vào cuối năm nay. Theo các nhà ngoại giao Á Châu và những người quen thuộc với các cuộc thảo luận giữa các chính phủ trong khu vực, điều này đang thúc đẩy các quốc gia trong khu vực đẩy nhanh chi tiêu quốc phòng và thiết lập các quan hệ đối tác thay thế.

"Hãy kỳ vọng vào sự tập trung trở lại vào tính tự lực," một nhà ngoại giao Á Châu cho biết. Nhà ngoại giao này và những người khác được yêu cầu giấu tên do tính nhạy cảm của những bình luận họ đưa ra.

"Công nghệ quốc phòng của Mỹ vẫn là tốt nhất, và việc các quốc gia đã phụ thuộc vào nó chuyển hướng hoặc đa dạng hóa là không kinh tế hay hợp lý do các vấn đề về khả năng tương thích và bảo trì," nhà ngoại giao này nói. "Nhưng tôi cho rằng sẽ có nhiều khoản đầu tư hơn từ những quốc gia có khả năng vào việc tự vệ để giảm sự phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Mỹ trong dài hạn."

Điều đó đặc biệt đúng bởi vì động thái chống lại Nam Hàn là một chiến thuật gây áp lực liên quan đến một cuộc xung đột hoàn toàn khác: chiến tranh với Iran.

Động thái của Tổng thống Trump "không chỉ gây tiếng vang ở Nam Hàn mà còn trên toàn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vì mọi người đều đang tự hỏi liệu mối quan hệ của họ với Hoa Kỳ có bất ổn như mối quan hệ của Nam Hàn hay không", theo lời Ian Brzezinski, người từng giữ chức phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách Âu Châu và NATO dưới thời Tổng thống George W. Bush. Brzezinski vẫn thường xuyên liên lạc với các quan chức Á Châu.

Mới tháng 12 năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth còn tuyên bố Nam Hàn là một "đồng minh kiểu mẫu" xứng đáng nhận được "ưu ái đặc biệt". Việc đánh giá lại mối quan hệ này là dấu hiệu mới nhất cho thấy Tổng thống Trump có thể nhanh chóng thay đổi lập trường đối với các đối tác lâu năm trong khu vực. Vào tháng 5, Tổng thống Trump đã trì hoãn thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ đô la cho Đài Loan như một "con bài mặc cả" với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Mỹ từ lâu đã nỗ lực củng cố các liên minh ở Á Châu như một đối trọng với sự thống trị quân sự ngày càng tăng của Bắc Kinh. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, chính quyền Trump dường như coi điều đó là ít quan trọng hơn, và các quốc gia Á Châu đã bắt đầu đầu tư vào năng lực quân sự của riêng mình.

Quyết định của Nam Hàn có thể đẩy nhanh quá trình chuyển đổi đó. Nam Hàn đang thể hiện rõ rằng họ coi hành động và đường lối của chính quyền Trump là một sự xúc phạm.

Ngoại trưởng Nam Hàn Triệu Hiền (Cho Hyun, 조현) nói với các nhà lập pháp tại Hán Thành hôm thứ Tư rằng chính phủ "không được thông báo trước" về quyết định của Tổng thống Trump cắt giảm thời gian tập trận xuống còn một tuần. Ông Triệu nói thêm rằng Tổng thống Lý Tại Minh - người đã tặng Tổng thống Trump một chiếc vương miện vàng hồi tháng 10 - đang cố gắng khôi phục quan hệ quân sự với Mỹ thông qua các cuộc thảo luận chung với các quan chức chính quyền.

Một người quen thuộc với các cuộc thảo luận cho biết: "Các cuộc đàm phán đang trở nên rối ren. Bộ Chiến tranh và Lực lượng Mỹ tại Nam Hàn đều bất ngờ và hiện chưa có kế hoạch cụ thể nào."

Ông Lý đang tìm kiếm các đối tác khác. "Ông ấy đang đàm phán với các nước Phi Châu, vùng Vịnh và Nhật Bản" để mở rộng những mối liên kết đó, theo lời bà Jung Pak, một cựu quan chức cao cấp của Mỹ từng làm việc về vấn đề Bắc Hàn và khu vực trong chính quyền Tổng thống Biden. "Cuộc tranh chấp này chỉ càng củng cố thêm quyết tâm của Nam Hàn trong việc tiếp tục làm điều đó."

Việc Tổng thống Trump thúc đẩy nối lại các cuộc đối thoại cao cấp với nhà lãnh đạo Bắc Hàn, người mà ông đã gặp ba lần trong nhiệm kỳ đầu tiên, diễn ra trong bối cảnh quốc gia độc tài sở hữu vũ khí hạt nhân này đang đẩy nhanh tốc độ thử nghiệm hỏa tiễn đạn đạo và các mối đe dọa đối với nước láng giềng Nhật Bản.

Việc Hàng Không Mẫu Hạm duy nhất của Mỹ đóng tại Á Châu rời cảng đến Trung Đông trong tuần này cũng khiến các đồng minh đặt câu hỏi về mức độ cam kết của Mỹ trong việc ngăn chặn các hành động gây hấn như vậy.

"Những tín hiệu gần đây cho thấy Mỹ đang dần rút lui, mặc dù rõ ràng sự hợp tác vẫn đang tiếp diễn," một nhà ngoại giao Á Châu khác cho biết. "Vấn đề then chốt ngày càng không phải là ý định của Mỹ, mà là khả năng của Mỹ trong việc duy trì mức độ hiện diện mà họ đã hứa."

Bộ Quốc phòng từ chối bình luận.

Các quốc gia Á Châu có một số lựa chọn để bảo vệ năng lực quốc phòng của mình — bao gồm cả nguồn cung cấp trang thiết bị quân sự — khỏi nguy cơ trở thành con bài mặc cả trong các tranh chấp chính sách với Washington trong tương lai.

Một nhà ngoại giao Á Châu thứ ba cho biết, điều đó có thể bao gồm đầu tư vào các hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn, tăng cường khả năng bảo vệ các cơ sở quân sự khỏi các cuộc tấn công và tăng cường hợp tác với lực lượng Úc và Âu Châu.

Kho vũ khí hỏa tiễn đạn đạo tầm xa và siêu thanh thông thường ngày càng lớn mạnh của Trung Quốc và Bắc Hàn đã làm gia tăng tính dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng quân sự của các quốc gia Á Châu, vốn trước đây được coi là an toàn trước các cuộc tấn công — khiến việc đầu tư vào lĩnh vực này trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia. Đài Loan đang xây dựng một mạng lưới các hầm trú ẩn máy bay chiến đấu kiên cố được thiết kế để chống lại các đợt tấn công hỏa tiễn của Trung Quốc.

Về lâu dài, Nam Hàn và Nhật Bản có thể phát triển kho vũ khí hạt nhân riêng vì lo ngại rằng họ không thể dựa vào Mỹ như một biện pháp răn đe.

Các quốc gia khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang dần hình thành các quan hệ đối tác quốc phòng thay thế. Nhật Bản và Phi Luật Tân đã ký kết một thỏa thuận vào tháng 6 nhằm tạo ra chuỗi cung ứng an toàn cho các cuộc tập trận quân sự chung, trong khi Ấn Độ và Việt Nam đã khởi động sáng kiến hợp tác sản xuất vũ khí vào tháng 5.

"Tokyo liên tục khẳng định liên minh Mỹ-Nhật là nền tảng chính sách quốc phòng của họ, nhưng điều đó giờ chỉ còn là lời nói suông", ông Yuki Tatsumi, cựu trợ lý đặc biệt về các vấn đề chính trị tại Đại sứ quán Nhật Bản ở Washington, người thường xuyên liên lạc với cả các nhà ngoại giao và quan chức chính phủ Nhật Bản tại Tokyo, cho biết. "Nhật Bản ngày càng tự coi mình là người dẫn đầu liên minh các đồng minh của Mỹ, đồng thời hết sức lo ngại về cam kết lâu dài của Mỹ trong khu vực."

Theo lời nhà ngoại giao thứ ba, các chính phủ Á Châu đang cảm thấy ngày càng cấp bách phải thực hiện những biện pháp như vậy do những áp lực mà cuộc chiến đang diễn ra ở Iran gây ra cho quân đội Mỹ và sự cạn kiệt các loại đạn dược quan trọng cần thiết trong bất kỳ cuộc xung đột nào có thể xảy ra trong tương lai với Trung Quốc.

"Các cam kết của Mỹ dường như mang tính điều kiện, giao dịch và dễ bị ảnh hưởng bởi các sự kiện ở nơi khác, điều này làm dấy lên nghi ngờ về việc liệu Mỹ có thể duy trì ưu tiên khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã tuyên bố trong một cuộc khủng hoảng đa mặt trận hay không," người này nói thêm.

Sự trỗi dậy của các nhóm quốc phòng mới này có thể thúc đẩy những nỗ lực lâu dài của Bắc Kinh nhằm lôi kéo các quốc gia Á Châu ra khỏi các liên minh do Mỹ thống trị hiện có. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có thể sẽ đưa ra lập luận ủng hộ một chiến lược quốc phòng của Nam Hàn ít phụ thuộc vào Mỹ hơn trong chuyến thăm Hán Thành kéo dài hai ngày, bắt đầu từ hôm nay.

"Giới lãnh đạo Trung Quốc từ lâu đã tìm cách chia rẽ Mỹ với hai đồng minh quan trọng nhất trong khu vực: Nam Hàn và Nhật Bản," Nicholas Burns, cựu đại sứ Mỹ tại Trung Quốc dưới thời chính quyền Tổng thống Biden, cho biết. "Thời điểm tổng thống chỉ trích giới lãnh đạo Nam Hàn sẽ tạo cơ hội cho Vương Nghị khoét sâu thêm khoảng cách giữa Washington và Hán Thành."

Đại sứ quán Trung Quốc từ chối trả lời yêu cầu bình luận.

[Politico: Trump’s snub of South Korea sends region scrambling]

6. Hàng Không Mẫu Hạm USS George Washington vẫn đang trên đường đến thay thế tàu USS Lincoln ở Trung Đông.

Theo video do Ngũ Giác Đài chia sẻ, Hàng Không Mẫu Hạm lớp Nimitz USS George Washington của Hải quân Mỹ vẫn đang trên đường đến Trung Đông, nơi nó sẽ thay thế tàu USS Abraham Lincoln, trong bối cảnh Mỹ vẫn đang bế tắc với Iran về eo biển Hormuz.

Tuần trước, một quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng tàu USS Washington đã được điều động đến Trung Đông để thay thế tàu USS Lincoln. Một số người thân của các thủy thủ trên tàu Lincoln đã bày tỏ lo ngại về tình trạng sức khỏe tâm thần ngày càng xấu đi, và đã có những lời phàn nàn về điều kiện vệ sinh và nguồn cung cấp thực phẩm trong suốt thời gian triển khai kéo dài giữa lúc chiến tranh với Iran.

Một đợt triển khai thông thường kéo dài sáu tháng, nhưng các binh sĩ trên tàu USS Lincoln đã được triển khai gần chín tháng và vẫn đang tiếp tục.

Hai video được Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ chia sẻ cho thấy các máy bay phản lực hạ cánh và cất cánh từ boong tàu Washington trong "các hoạt động bay khi di chuyển qua Ấn Độ Dương, ngày 18 tháng 8 năm 2026".

Thông tin vị trí không rõ ràng cho thấy tính đến thứ Ba, con tàu vẫn đang ở phía nam Biển Ả Rập, nơi nó có khả năng sẽ tiến vào khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm, gọi tắt là CENTCOM của quân đội Mỹ trong những ngày tới, đơn vị chịu trách nhiệm về các hoạt động trên khắp Trung Đông.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, đã cố gắng xoa dịu những lo ngại về các thủy thủ và Thủy Quân Lục Chiến trên tàu USS Lincoln sau chuyến thăm Hàng Không Mẫu Hạm vào cuối tuần, nói rằng trong số 11 Hàng Không Mẫu Hạm của Mỹ đang hoạt động, con tàu này "có số lượng các trường hợp liên quan đến sức khỏe tâm thần thấp nhất".

Tính đến thứ Ba, tàu Lincoln vẫn đang ở khu vực Biển Ả Rập, nhưng Cooper xác nhận nó đang quay trở lại cảng ở Mỹ.

[CBSNews: USS George Washington aircraft carrier still en route to replace USS Lincoln in Mideast]

7. Ukraine kêu gọi phản ứng khẩn cấp toàn cầu sau cuộc tấn công kéo dài 9 giờ của Nga.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha kêu gọi các đối tác quốc tế khẩn trương cung cấp thêm hỏa tiễn đánh chặn phòng không và tăng cường trừng phạt đối với Nga sau vụ tấn công quy mô lớn đêm qua khiến ít nhất 17 người thiệt mạng và khoảng 40 người bị thương.

"Một đêm kinh hoàng và mất ngủ ở Kyiv," Sybiha nói. "Đây là một trong những cuộc tấn công tàn bạo nhất của Nga cho đến nay, với các hỏa tiễn đạn đạo liên tiếp trút xuống thủ đô của chúng ta."

Theo nhà chức trách Ukraine, cuộc tấn công vào Kyiv và khu vực xung quanh kéo dài gần chín giờ.

Ít nhất 16 người thiệt mạng ở Kyiv và một người khác chết ở vùng Kyiv. Hơn 40 người bị thương và đang được điều trị y tế.

Một trường học, một bệnh viện nhi và các tòa nhà dân cư nằm trong số những công trình bị hư hại nặng nề ở Kyiv. Nga cũng tấn công các vùng Chernihiv và Odessa.

Sybiha cho biết cuộc oanh tạc cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường hệ thống phòng không.

"Mỗi hỏa tiễn đạn đạo của Nga là một hành động man rợ. Và mỗi hỏa tiễn đánh chặn được chuyển giao cho Ukraine là một hành động nhân đạo và đã cứu sống nhiều người", ông nói.

Ngoại trưởng kêu gọi các đối tác quốc tế của Ukraine thực hiện ba bước ngay lập tức: cung cấp thêm các hệ thống phòng không và hỏa tiễn đánh chặn, tăng cường áp lực trừng phạt để cản trở khả năng sản xuất vũ khí của Nga, và hợp tác với Ukraine trong việc phát triển năng lực chống hỏa tiễn đạn đạo.

Vụ tấn công được báo cáo đã nhắm vào nhà máy lọc dầu TANЕCO ở Nizhnekamsk, một thành phố công nghiệp lớn ở Tatarstan, nằm cách Ukraine hàng trăm km.

"Chúng tôi biết những đối tác có thể cung cấp các hỏa tiễn đánh chặn này, và chúng tôi một lần nữa kêu gọi họ hành động ngay lập tức," Sybiha nói. "Mỗi sự chậm trễ đều tính bằng sinh mạng con người."

Ông cũng kêu gọi người Ukraine sống ở nước ngoài và các tổ chức người Ukraine trên toàn thế giới vận động chính phủ tại các thủ đô trọng điểm để nhận được thêm sự hỗ trợ.

Nga công bố đoạn video phóng hỏa tiễn

Bộ quốc phòng Nga đã công bố một bức ảnh cho thấy các tàu chiến Nga phóng hỏa tiễn trên biển khơi.

Bộ này đã đăng kèm hình ảnh với chú thích: "Hãy cùng khai hỏa một loạt đạn." Sau đó, họ nói thêm: "Chúng ta đưa ra những lập luận thuyết phục."

Bộ này cũng xác nhận rằng lực lượng của họ đã sử dụng các loại vũ khí có độ chính xác cao được phóng từ đất liền, trên không và trên biển, cũng như các máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa.

Cơ quan này tuyên bố đã tấn công các mục tiêu quân sự ở Kyiv và khu vực xung quanh nhưng không đề cập đến thương vong dân sự mà chính quyền Ukraine đã báo cáo.

Các cuộc tấn công ảnh hưởng đến các kho hàng và cơ sở của Hội Hồng Thập Tự.

Theo Thủ tướng Serhii Koretskyi, tại quận Boryspil thuộc tỉnh Kyiv, lực lượng Nga đã tấn công các kho lương thực và cơ sở của Hội Hồng Thập Tự trong cuộc tấn công đêm qua.

Ông cho biết các đám cháy vẫn đang tiếp diễn tại hiện trường.

Quy mô của vụ tấn công cũng ảnh hưởng đến các quan chức nước ngoài đến thăm thủ đô Ukraine.

Bộ trưởng Năng lượng Lithuania Lukas Savickas và phái đoàn của ông, những người đã đến Kyiv vào thứ Tư, đã trải qua đêm trong một hầm trú ẩn khi cuộc tấn công của Nga tiếp diễn.

"Chúng tôi đã phải trải qua những gì mà một bộ phận đáng kể người dân Ukraine thường xuyên phải trải qua", Savickas nói với hãng thông tấn LRT của Lithuania. Ông cho biết phái đoàn đã ở trong hầm trú ẩn khi cảnh báo không kích tiếp tục kéo dài suốt đêm.

Cuộc không kích của Nga khiến 13.000 người mất điện ở vùng Odessa phía nam.

Ngoài ra, theo Oleh Kiper, nhà lãnh đạo Cơ quan Quân sự Khu vực Odessa, gọi tắt là OVA, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn khác vào đêm qua tại khu vực phía nam Odessa, gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dân sự.

Cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự ở phía nam khu vực, gây mất điện ở nhiều khu dân cư. Tính đến sáng nay, 13.000 gia cư bị mất điện, trong khi các nhân viên điện lực đang nỗ lực khôi phục nguồn cung cấp.

Tại một địa điểm khác, hai xe bán đồ ăn lưu động đã bốc cháy do vụ tấn công. Các đám cháy hiện đã được dập tắt hoàn toàn.

Không có báo cáo về thương vong nào. Các đội cấp cứu và khắc phục hậu quả đang tiếp tục giải quyết sự việc.

[Kyiv Post: Ukraine Calls for Urgent Global Response After Russia’s 9-Hour Assault]

8. Máy bay điều khiển từ xa nghi ngờ rơi xuống khuôn viên đồn cảnh sát ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Một đối tượng nghi là máy bay điều khiển từ xa đã rơi xuống khuôn viên một đồn cảnh sát ở quận Arsin thuộc thành phố Trabzon của Thổ Nhĩ Kỳ vào khoảng 7 giờ tối giờ địa phương ngày 18 tháng 8, gây hư hại cho các phương tiện đang đậu.

Theo Türkiye Today, vụ nổ không gây thương vong nhưng làm vỡ cửa kính của tòa nhà cảnh sát và các văn phòng gần đó.

Thống đốc Trabzon, ông Tahir Şahin, đã đến thăm hiện trường và cho biết các chuyên gia đang kiểm tra mảnh vỡ như một phần của cuộc điều tra kỹ lưỡng. Ông cũng cho biết đối tượng này được tường trình một máy bay điều khiển từ xa, nhưng cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

Các video trực tuyến dường như cho thấy vụ nổ được camera giám sát gần đó ghi lại.

Không có bằng chứng nào cho thấy đối tượng cụ thể này có liên quan đến cuộc chiến tranh của Nga chống lại Ukraine.

Tuần trước, nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ đã phát hiện một máy bay điều khiển từ xa Gerbera của Nga trên bờ biển thuộc tỉnh Sakarya ở phía tây bắc.

Ngày 8 tháng 8, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan kêu gọi Nga và Ukraine tạm ngừng các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở Hắc Hải trong bối cảnh số vụ tấn công vào tàu thuyền trong khu vực ngày càng gia tăng.

[Kyiv Independent: Suspected drone crashes on police station grounds in Turkey]

9. Các nhà phân tích nhận thấy sự tự tin mới đằng sau tuyên bố của Iran về việc chuyển sang "các hoạt động tấn công".

Sau sáu tháng chiến tranh với Hoa Kỳ, quân đội Iran đã bắt đầu phát tín hiệu chuyển từ trả đũa sang tấn công, là điều mà các nhà phân tích cho rằng có thể phản ánh niềm tin của Tehran rằng họ nắm giữ đòn bẩy để thúc đẩy các yêu sách của mình và phá vỡ thế bế tắc.

Kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel khởi động cuộc chiến vào ngày 28 tháng 2, Tehran phần lớn đã mô tả các cuộc tấn công của mình nhằm vào Mỹ, Israel và các nước vùng Vịnh là hành động trả thù cho các cuộc tấn công vào nước cộng hòa Hồi giáo.

Hiện nay, các quan chức Iran đang công khai thảo luận về việc ưu tiên hơn cho các hoạt động tấn công trong khi vẫn duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz chiến lược, một nguồn đòn bẩy quan trọng đối với Washington, vốn đã làm gián đoạn tuyến đường năng lượng toàn cầu thiết yếu và đẩy giá năng lượng lên cao.

Lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, đã vạch ra đường lối đó trong một cuộc cải tổ các chỉ huy quân sự cao cấp hồi đầu tháng này, kêu gọi "tăng cường khả năng răn đe tối đa và chuẩn bị tiến hành các chiến dịch tấn công quy mô lớn chống lại kẻ thù".

Hôm thứ Hai, Chuẩn tướng Yadollah Javani, phó chỉ huy chính trị của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, một lực lượng hùng mạnh của nước này, đã nói với hãng thông tấn Fars của Iran rằng sẽ có một đường lối "mang tính chuyển đổi" dưới sự lãnh đạo mới, ông nói: "Mọi hành động chúng ta thực hiện, mặc dù mang tính chất phòng thủ, đều phải mang hình thức tấn công."

Nhà phân tích Sina Toossi thuộc Trung tâm Chính sách Quốc tế tin rằng bất kỳ sự chuyển hướng nào sang các hoạt động tấn công cũng không có nghĩa là Tehran đang "áp dụng học thuyết chiến tranh phòng ngừa".

Thay vào đó, ông nói, Tehran dường như đã đi đến kết luận rằng "nếu đối đầu trở nên không thể tránh khỏi, Iran nên leo thang sớm hơn và mạnh mẽ hơn, thay vì chờ đợi Hoa Kỳ hoặc Israel xác định các điều khoản của cuộc xung đột."

Ahmad Zeidabadi, một chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Tehran, tin rằng sự thay đổi này phản ánh đánh giá của Tehran về ý định của Washington.

"Cộng hòa Hồi giáo tin rằng Hoa Kỳ có thể đã loại trừ khả năng chiến tranh và hiện đang tìm cách duy trì hiện trạng, bao gồm cả việc phong tỏa hải quân và gây áp lực kinh tế của Mỹ", ông nói với AFP.

[Politico: Analysts see new confidence behind Iran's claims of a shift to "offensive operations"]

10. Nhà xuất bản tờ báo quân sự Stars and Stripes tuyên bố nghỉ hưu, viện dẫn những bất đồng với lãnh đạo Ngũ Giác Đài.

Nhà xuất bản kỳ cựu của tờ Stars and Stripes đã tuyên bố nghỉ hưu, kết thúc sự nghiệp kéo dài hàng thập niên với tờ báo quân đội trong bối cảnh Ngũ Giác Đài của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đang tìm cách kiểm soát biên tập và loại bỏ những gì họ cho là "những thứ gây xao nhãng theo trào lưu ‘woke’".

Max D. Lederer Jr. đã thông báo về việc nghỉ hưu của mình, có hiệu lực vào cuối tháng 9, trong một bản ghi nhớ gửi cho nhân viên vào thứ Ba, cũng như trong một cuộc phỏng vấn với tờ Stars and Stripes. Trong bản ghi nhớ mà hãng tin AP đã xem được, Lederer, người dân sự toàn thời gian thứ hai giữ chức vụ này, viết rằng "đã trở nên rõ ràng rằng triết lý lãnh đạo của tôi, và sự hiểu biết của tôi về giá trị và sứ mệnh của Stars and Stripes, khác biệt về cơ bản so với định hướng mà lãnh đạo Bộ Quốc phòng đặt ra cho tổ chức."

Ngũ Giác Đài chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Tờ Stars and Stripes gần đây đã đi đầu trong một số bài báo về điều kiện sống của các thủy thủ trên tàu USS Abraham Lincoln và những lo ngại về sức khỏe tâm thần của họ trong suốt thời gian triển khai dài ngày của Hàng Không Mẫu Hạm này - những lo ngại mà Tổng thống Trump đã xem nhẹ.

Thông báo của Lederer được đưa ra chưa đầy bốn tháng sau khi Ngũ Giác Đài sa thải Jacqueline Smith, người phụ trách bảo vệ tính độc lập biên tập của tờ báo. Tờ báo này được Bộ Quốc phòng tài trợ một phần nhưng có truyền thống độc lập khỏi sự lãnh đạo của quân đội và chính phủ.

[Politico: Military newspaper Stars and Stripes publisher announces retirement, cites differences with Pentagon leadership]

11. Quân đội Mỹ cho biết 65 tàu đã được chuyển hướng kể từ khi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz được nối lại vào tháng trước.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ tại eo biển Hormuz đã chuyển hướng một tàu trong ngày qua, nâng tổng số tàu bị ngăn cản ra vào các cảng của Iran lên 65 chiếc kể từ khi lệnh phong tỏa được nối lại vào ngày 14 tháng 7.

Tổng thống Trump liên tục viện dẫn lệnh cấm vận như một lý do khiến ông không lo ngại về việc các cuộc đàm phán với Iran đang bị đình trệ vào thời điểm hiện tại.

"Hiện không có cuộc đàm phán hay trao đổi nào đang diễn ra, hoặc được lên kế hoạch, với Cộng hòa Hồi giáo Iran", Tổng thống Trump viết hôm thứ Ba trên Truth Social. "Lệnh phong tỏa hải quân vẫn đang được duy trì đầy đủ. Eo biển Hormuz vẫn mở và hoạt động bình thường."

Chỉ có 10 tàu thương mại được xác nhận đã đi qua eo biển vào thứ Ba. Tuy nhiên, tổng thống đã thảo luận về những nỗ lực rõ ràng của Mỹ trong việc đưa dầu ra khỏi eo biển với sự hỗ trợ của Hải quân Mỹ vào thứ Tư, nói rằng công tác này không hoàn hảo nhưng lượng dầu được đưa ra khá nhiều.

[CBSNews: 65 vessels redirected since Hormuz blockade restarted last month, U.S. military says]

12. Quan chức Canada lên án "cuộc xâm lược bất hợp pháp" của Israel vào Li Băng.

Một quan chức Canada đã lên án điều mà ông gọi là "cuộc xâm lược bất hợp pháp" của Israel vào Li Băng, nói rằng Beirut nên tự quản lý lãnh thổ của mình với chủ quyền hoàn toàn.

Ông Randeep Sarai, Ngoại trưởng phụ trách phát triển quốc tế của Canada, đã đến thăm Li Băng để công bố viện trợ nhân đạo mới cho quốc gia đang bị khủng hoảng này. Theo Liên Hiệp Quốc, khoảng 360.000 người vẫn đang phải sống trong cảnh di dời do cuộc xung đột mới nhất giữa Israel và nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn.

"Tôi nghĩ chúng tôi đã tích cực làm việc thông qua các kênh ngoại giao để làm mọi điều có thể nhằm ngăn chặn điều đó và cho phép các cộng đồng người Li Băng đến từ những khu vực đó có thể quay trở lại", ông Sarai nói trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin AP vào tối thứ Ba.

Theo Bộ Y tế Li Băng, cuộc chiến ở nước này đã khiến hơn 4.000 người thiệt mạng và gây ra sự tàn phá trên quy mô lớn khắp miền nam.

Israel hiện đang xâm lược cái mà họ gọi là "vùng an ninh" trải dài khoảng 15 km vào miền nam Li Băng. Nhiều thị trấn và làng mạc trong vùng này đã bị phá hủy gần như hoàn toàn. Các quan chức Israel cho biết quân đội sẽ không rút khỏi Li Băng cho đến khi Hezbollah bị giải giáp.

Canada đã chỉ trích các hành động quân sự của Israel ở Gaza và Li Băng, mặc dù, giống như Israel và Mỹ, nước này liệt Hezbollah vào danh sách tổ chức khủng bố và lên án các cuộc tấn công của nhóm ủy nhiệm Iran này nhằm vào Israel.

Canada, nơi có một cộng đồng người Liban lớn sinh sống, đã viện trợ cho Li Băng khoảng 800 triệu đô la Canada (575 triệu đô la Mỹ) trong 10 năm qua, bao gồm gần 38 triệu đô la Mỹ vào tháng 3 để cung cấp các nhu yếu phẩm cơ bản như thực phẩm, dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe, theo lời ông Sarai.

[CBSNews: Canadian official condemns Israel's "unlawful invasion" of Lebanon]