Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
Khi ấy, Đức Giê-su dùng dụ ngôn mà nói với các thượng tế và kỳ mục trong dân rằng : “Nước Trời cũng giống như chuyện một vua kia mở tiệc cưới cho con mình. Nhà vua sai đầy tớ đi thỉnh các quan khách đã được mời trước, xin họ đến dự tiệc, nhưng họ không chịu đến. Nhà vua lại sai những đầy tớ khác đi, và dặn họ : ‘Hãy thưa với quan khách đã được mời rằng : Này cỗ bàn, ta đã dọn xong, bò tơ và thú béo đã hạ rồi, mọi sự đã sẵn. Mời quý vị đến dự tiệc cưới !’ Nhưng quan khách không thèm đếm xỉa tới, lại bỏ đi : kẻ thì đi thăm nông trại, người thì đi buôn, còn những kẻ khác lại bắt các đầy tớ của vua mà hành hạ và giết chết. Nhà vua liền nổi cơn thịnh nộ, sai quân đi tru diệt bọn sát nhân ấy và thiêu huỷ thành phố của chúng. Rồi nhà vua bảo đầy tớ : ‘Tiệc cưới đã sẵn sàng rồi, mà những kẻ đã được mời lại không xứng đáng. Vậy các ngươi đi ra các ngả đường, gặp ai cũng mời hết vào tiệc cưới.’ Đầy tớ liền đi ra các nẻo đường, gặp ai, bất luận xấu tốt, cũng tập hợp cả lại, nên phòng tiệc cưới đã đầy thực khách. ‘Bấy giờ nhà vua tiến vào quan sát khách dự tiệc, thấy ở đó có một người không mặc y phục lễ cưới, mới hỏi người ấy : Này bạn, làm sao bạn vào đây mà lại không có y phục lễ cưới?’ Người ấy câm miệng không nói được gì. Nhà vua liền bảo những người phục dịch : ‘Trói chân tay nó lại, quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài, ở đó người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng ! Vì kẻ được gọi thì nhiều, mà người được chọn thì ít’.”
Đó là Lời Chúa

 

Lịch sử chìa khóa phát triển từ giây nhợ đến chốt then cửa thô sơ chống thú dữ cho đến khoá phức tạp chống kẻ gian. Khoá phát triển theo ngày tháng, hình thành nhiều loại. Khóa đóng vai trò quan trọng hơn bởi cuộc sống khó khăn, dân số tăng, cạnh tranh nhiều. Ranh mãnh, gian tham trong cuộc sống là điều khó tránh. Có loại khóa chìa, khoá số, rồi mã số pha lẫn mẫu tự thường, chữ hoa, kí hiệu. Dùng chỉ tay, con mắt, giọng nói điều khiển từ xa. Dù phức tạp đến đâu cũng có kẻ mở được bởi bộ óc thông minh khác nhau. Đây là những loại khoá chết chỉ hoạt động khi có bàn tay điều khiển.

Phêrô là đấng duy nhất trở thành chìa khóa di động, vô hình, di chuyển khắp nơi khi Đức Kitô trao cho ông chìa khoá nước trời. Phêrô là đấng duy nhất có chìa khóa nước trời, chìa khóa vô hình, không ai nhìn thấy. Ngoài Phêrô ra kẻ nào nhận có chìa khóa nước trời đều là gian dối.

Anh là Phêrô, nghĩa là tảng đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi. Thầy sẽ trao cho anh chìa khoá nước trời Mt 16:18-19

Đức Kitô biết rõ con người Phêrô, tin tưởng trao phó chìa khoá nước trời trong tay ông bởi chính miệng ông tuyên xưng Đức Kitô là Con Thiên Chúa hằng sống. Phêrô biết điều này không phải do trí khôn nhưng bởi chính Chúa Cha dậy bảo. Tuyên xưng Đức Kitô là Con Thiên Chúa là điều làm đẹp lòng cả Chúa Cha lẫn Đức Kitô. Lời tuyên xưng đức tin được chính Đức Kitô khen ngợi. Kitô hữu cần nhận thức điều khôn ngoan này từ Phêrô, hãy bắt đầu một ngày bằng lời tuyên xưng niềm tin Kitô và suốt ngày cố gắng sống điều mình tuyên xưng, trở thành Kitô hữu sống thực hành điều Đức Kitô truyền dậy.

Việc trao chìa khoá nước trời cho Phêrô làm nổi bật sự liên kết mật thiết, đồng thuận, giữa Chúa Cha và Đức Kitô. Châm ngôn ‘Nước chảy đá mòn’ áp dụng đúng trong mọi trường hợp. Cuộc đời luôn có ngoại lệ và đá tảng Đức Kitô nói đây là một ngoại lệ. Đá này bất biến với thời gian cho đến ngày tận thế. Tảng đá tượng trưng cho vững bền, chắc chắn, tồn tại trước mọi thế lực chống đối. Không gì có sức tàn phá bởi chính Đức Kitô bảo vệ đá tảng Ngài cất nhắc, bảo vệ Giáo Hội Ngài thiết lập. Một Giáo Hội mà Đức Kitô tiên đoán sẽ bị cả hai thế lực thế quyền lẫn tà quyền công khai chống đối, bách hại, dập tắt.

Lịch sử Giáo Hội không ghi lại số Kitô hữu tử đạo. Mỗi thời kì Giáo hội đều ghi lại một vài vị anh hùng tử đạo cho hậu thế hãnh diện, tự hào về gương anh dũng của tiền nhân mà soi gương, bắt chước. Điều không thể chối cãi là lịch sử tử đạo dài ngang với chiều dài lịch sử Giáo Hội. Ngay từ ngày đầu tiên Giáo Hội đã bị bách hại và còn tiếp tục bị bách hại bằng nhiều hình thức khác nhau cho đến ngày Đức Kitô trở lại trong vinh quang. Lục địa nào cũng có giòng máu Kitô đổ ra vì đức tin, dân tộc nào cũng có anh hùng đức tin Kitô; quốc gia nào cũng có đẫm máu trang sử tử đạo, hải đảo nào cũng có người tự nguyện chết cho niềm tin Kitô, và giáo hội địa phương nào cũng được xây dựng trên máu và nước mắt của Kitô hữu. Nơi đâu có bóng dáng con người, nơi đó điều Phêrô tuyên xưng được lập lại trong cuộc sống. Người ta có thể khống chế, còng chân, khoá tay, bịt miệng Kitô hữu nhưng bất lực khoá chặt niềm tin Kitô. Có cá nhân bề ngoài tỏ ra hờ hững với niềm tin nhưng thẳm sâu trong tâm hồn lại có niềm tin Kitô nồng nàn, con tim chứa chan ước mơ, tràn trề hy vọng được diện kiến, đoàn tụ cùng Đức Kitô Phục Sinh. Không thế lực trần thế nào có khả năng tiêu diệt đá tảng Phêrô, dù thế lực đó có cộng tác với thế lực tử thần cũng bị thất bại và anh hùng Kitô tử đạo là nhân chứng anh dũng, trung kiên cho điều Đức Kitô nói với Phêrô.

Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi.

Kitô hữu chỉ có một chỗ dựa duy nhất đó là Đức Kitô Phục Sinh; võ khí duy nhất là tình yêu dành cho Thiên Chúa, mối dây liên kết duy nhất là lòng mến tha nhân, niềm hy vọng duy nhất là chết trong tình yêu Kitô, niềm tin duy nhất là chung niềm tin Phêrô tuyên xưng. Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống. Đó là chìa khoá duy nhất Kitô hữu cần mang trong lòng.

 

Trong phụng vụ, việc hát và chơi nhạc có nghĩa là cầu nguyện, hòa hợp tâm hồn với anh chị em và với Thiên Chúa, thông qua sự tham gia tích cực vào mầu nhiệm đang được cử hành.

Theo Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 19/08/2026, Đức Giáo Hoàng Leo đã dành buổi tiếp kiến chung ngày 19 tháng 8 cho chủ đề âm nhạc thánh, tiếp tục dựa trên tài liệu của Công đồng Vatican II về phụng vụ.

Đức Thánh Cha đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến âm nhạc, cả phụng vụ và thế tục. Từ bài Regina Caeli[lạy nữ vương thiên đàng] đầu tiên mà ngài chủ trì sau khi đắc cử, bài hát mà ngài đã xướng, đến niềm vui thích rõ ràng của ngài tại các buổi hòa nhạc, đến những suy tư mà ngài đã đưa ra về vai trò của âm nhạc trong kinh nghiệm sống của con người. Mẹ của ngài là một nhạc sĩ và rõ ràng ngài đã được thừa hưởng sự trân trọng âm nhạc từ gia đình.

Sau đây là bản dịch đầy đủ bài giáo lý của ngài:

Giáo lý. Các Văn kiện của Công đồng Vatican II. III. Hiến chế Sacrosanctum Concilium. 7. Âm nhạc thánh

Anh chị em thân mến!

Chương thứ sáu của Hiến chế Sacrosanctum Concilium (SC) của Công đồng Vatican II dành riêng cho âm nhạc thánh. Văn kiện này nêu rõ rằng: “Truyền thống âm nhạc của Giáo hội hoàn vũ là một kho báu vô giá, thậm chí còn lớn hơn bất cứ loại hình nghệ thuật nào khác. Lý do chính cho vị trí ưu việt này là, với tư cách là thánh ca kết hợp với lời kinh, nó tạo thành một phần cần thiết hoặc không thể thiếu của phụng vụ trọng thể.” (SC, 112). Văn kiện này cũng chỉ rõ rằng: “Âm nhạc thánh càng được coi là thánh thiện hơn khi nó càng gắn bó chặt chẽ với hành động phụng vụ, cho dù nó làm tăng thêm niềm vui trong cầu nguyện, thúc đẩy sự hiệp nhất trong tâm trí, hay mang lại sự trang nghiêm hơn cho các nghi thức thánh. Nhưng Giáo hội chấp thuận tất cả các hình thức nghệ thuật chân chính có những phẩm chất cần thiết, và cho phép chúng được sử dụng trong việc thờ phượng Thiên Chúa.” (ibid.).

Ở đây, chúng ta tìm thấy cốt lõi của giáo huấn của Công đồng, khẳng định và đào sâu chức năng phục vụ của âm nhạc trong phụng vụ, điều mà Thánh Piô X đã nhấn mạnh trong Tông thư Inter sollicitudines (22 tháng 11 năm 1903). Thật vậy, âm nhạc là một phần của hành động phụng vụ chứ không chỉ đơn thuần là một phần trang trí của buổi lễ. Trong phụng vụ, hát và chơi nhạc có nghĩa là cầu nguyện, hòa hợp tâm hồn với anh chị em và với Thiên Chúa, thông qua sự tham gia tích cực vào mầu nhiệm đang được cử hành. Đặc biệt, âm nhạc thể hiện chiều kích tình cảm của lời cầu nguyện, như Thánh Augustinô nói: “Cantare amantis est”, nghĩa là “hát thuộc về những người yêu mến” (Bài giảng 336, 1). Điều này rất quan trọng, bởi vì nó giúp chúng ta mở lòng đón nhận hành động ân sủng của Thiên Chúa và để cho mình được uốn nắn bởi ân sủng đó.

Hát cũng thúc đẩy sự hiệp thông. Nó góp phần vào sự hiệp nhất của tâm hồn, vượt qua những khác biệt giữa con người và quy tụ mọi người lại để ca ngợi Thiên Chúa qua bản giao hưởng của những giọng hát. Vì vậy, nó trở thành một sự hiển linh của Giáo hội, một biểu hiện hữu hình của sự hiệp thông thuộc về bản chất của Giáo hội.

Một số yêu cầu phát sinh từ ý nghĩa thần học sâu sắc của thánh ca như một phần không thể thiếu của hành động phụng vụ. Thứ nhất, nó phải đáp ứng ở mọi bbi2nh diện những gì phù hợp nhất với thời điểm phụng vụ, vượt lên trên các trào lưu hay sự nhạy cảm riêng của các nhà soạn nhạc. Hình thức của nó, đặc biệt là về khía cạnh giai điệu, phải vừa cao quý vừa giản dị, có chất lượng âm nhạc cao và dễ trình diễn, đặc biệt khi nó được dự định để toàn thể cộng đoàn cùng hát (xem SC, 121).

Vì lý do tương tự, Công đồng khuyến nghị rằng các văn bản cũng phải phù hợp, sâu sắc và đồng thời dễ hiểu, chủ yếu được truyền cảm hứng từ Thánh Kinh, các sách phụng vụ và Truyền thống thiêng liêng của Giáo hội. Cần phải chú ý đến điều này, để động lực được thể hiện trong nguyên tắc cổ xưa lex orandi, lex credendi, nghĩa là luật cầu nguyện cũng là luật đức tin, có thể được duy trì và tiếp tục phát triển.

Sacrosanctum Concilium dành sự quan tâm đáng kể đến chủ đề tham gia tích cực của các tín hữu (xem số 114). Điều này “phải được hiểu […] trên cơ sở nhận thức sâu sắc hơn về mầu nhiệm đang được cử hành và mối liên hệ của nó với đời sống hằng ngày” (Đức Benedict XVI, Tông huấn Sacramentum caritatis, 52), trong “tinh thần hoán cải liên tục phải đánh dấu cuộc sống của tất cả các tín hữu” (ibid., 55). Về cách thức cụ thể để đạt được điều này thông qua vai trò đặc thù của âm nhạc thánh, Hiến chế đưa ra câu trả lời rõ ràng: “cần khuyến khích mọi người tham gia bằng cách hoan hô, đáp lại, xướng thánh vịnh, đối đáp và hát” và cần nuôi dưỡng “sự im lặng tôn kính” (SC, 30). Công đồng khuyến khích mỗi người, dù là thừa tác viên hay tín hữu, thực hiện “tất cả, nhưng chỉ những phần thuộc về chức vụ của mình theo bản chất của nghi thức và các nguyên tắc phụng vụ” (SC, 28), trong sự cân bằng hài hòa giữa các thừa tác vụ khác nhau, các sự can thiệp khác nhau và những khoảnh khắc im lặng.

Công đồng sau đó dành giá trị lớn cho thánh ca Gregorian, mà không loại trừ các thể loại nhạc thánh khác trong buổi lễ. Đặc biệt chú trọng đến đàn organ (xem SC, 120), trong khi việc sử dụng các nhạc cụ khác được cho phép “với điều kiện các nhạc cụ đó phù hợp, hoặc có thể được làm cho phù hợp, để sử dụng trong thánh lễ, phù hợp với phẩm giá của đền thờ, và thực sự góp phần xây dựng đức tin cho các tín hữu” (SC, 120).

Một chủ đề gần gũi với cuộc cải cách của Công đồng là hội nhập văn hóa, bao gồm cả trong lĩnh vực nhạc thánh. Đặc biệt, liên quan đến truyền thống âm nhạc của các nền văn hóa khác nhau, Công đồng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem xét chúng một cách nghiêm túc, vì chúng là một phần của đời sống tôn giáo và xã hội của con người. Do đó, một mặt, cần phải thúc đẩy “thái độ tôn giáo” trong mỗi người (SC, 119). Mặt khác, trong chừng mực có thể […] cần phải nỗ lực hết sức để đảm bảo rằng âm nhạc truyền thống của các dân tộc này, cả trong trường học và trong các nghi lễ thánh, được quảng bá (xem ibid.).

Trong bối cảnh phụng vụ, dàn hợp xướng (schola cantorum) đóng một vai trò đặc biệt. Công đồng khuyến nghị thúc đẩy công cụ mục vụ này, để đảm bảo “việc thực hiện đúng đắn các phần thuộc về nó, tùy theo các loại nhạc được hát, và để khuyến khích sự tham gia tích cực của các tín hữu trong việc hát” (Bộ Phụng vụ Thánh, Hướng dẫn Âm nhạc thánh, 19).

Vì lý do này, nhà soạn nhạc thánh ca được mời gọi phải biết và bảo tồn di sản âm nhạc của Giáo hội, cho phép nó truyền cảm hứng cho các tác phẩm mới phục vụ phụng vụ, đồng thời tôn trọng những cảm nhận đương thời và các truyền thống văn hóa khác nhau, để “‘thanh tẩy việc thờ phượng khỏi sự xấu xí về phong cách, khỏi những hình thức diễn đạt khó chịu, khỏi những văn bản âm nhạc thiếu cảm hứng không xứng đáng với hành động trọng đại đang được cử hành’, để bảo đảm phẩm giá và sự xuất sắc cho các tác phẩm phụng vụ” (Thánh Gioan Phaolô II, Thư hướng dẫn về Âm nhạc Thánh, ngày 22 tháng 11 năm 2003, 3).

Vì tất cả những lý do này, các Nghị phụ Công đồng khuyến nghị thúc đẩy việc đào tạo và thực hành âm nhạc thánh “trong các chủng viện, trong các nhà tập và nhà học của các tu sĩ nam nữ, và cả trong các cơ sở và trường học Công Giáo khác” (SC, 115), và đảm bảo rằng các nhạc công và ca sĩ được đào tạo phụng vụ bài bản (xem ibid.).

Anh chị em thân mến, các Giáo phụ của Giáo hội rất coi trọng việc hát phụng vụ như một biểu tượng của sự hiệp thông Giáo hội. Vì vậy, chúng ta có thể kết luận bằng những lời tuyệt vời này của Thánh I-nha-xi-ô thành An-ti-ô-ki-a: “Mỗi người trong anh chị em hãy hiệp nhất thành một dàn hợp xướng, để, hòa hợp trong tình yêu thương và cùng nhau cất lên bài ca của Thiên Chúa, anh chị em có thể hát một tiếng lên với Chúa Cha qua Chúa Giêsu Kitô, để Người nghe anh chị em và nhận biết, qua những việc lành anh chị em làm, rằng anh chị em là chi thể của Con Người” (xem Thư gửi tín hữu Ê-phê-sô, 4, 2).

 

Giải quyết cuộc khủng hoảng sinh thái toàn cầu đòi hỏi phải vượt ra ngoài sự bóc lột kinh tế để tích hợp khuôn khổ triết học, luật sinh thái và ngoại giao liên văn hóa cởi mở.

Hugh Williams, trong mục Global Catholic của Hãng tin UCANews, trong bản tin ngày 19 tháng 8 năm 2026, cho biết: Mùa hè này ở châu Âu, đã có ba đợt nắng nóng chưa từng có về thời điểm bắt đầu sớm, cường độ, thời gian kéo dài và phạm vi địa lý. Tác động đến sức khỏe của con người, động vật và thực vật rất nghiêm trọng, làm trầm trọng thêm tác động của sự bất bình đẳng liên quan đến nhà ở, điều kiện làm việc, giao thông và thu nhập.

Ở Canada, đất nước tôi, các vụ cháy rừng đang hoành hành, đòi hỏi phải sơ tán các cộng đồng và làm kiệt quệ lực lượng cứu hỏa cùng các nguồn lực của họ. Theo báo cáo, chỉ riêng ở Ontario, vào đầu mùa hè, diện tích đất bị cháy đã nhiều hơn tổng diện tích bị cháy trong tất cả các vụ cháy năm ngoái cộng lại. Mặc dù nhiều vụ cháy xảy ra ở những khu vực ít dân cư, nhưng ô nhiễm không khí từ những đám cháy này lan đến các khu vực đông dân cư trên khắp Bắc Mỹ, gây ra những thời kỳ u ám như ngày tận thế.

Edward Schillebeeckx OP được biết đến rộng rãi là một trong những nhà thần học có năng lực và dũng cảm nhất, có khả năng và sẵn sàng đối diện với sự căng thẳng mang tính sáng tạo, dù thường gây khó khăn, giữa giáo lý Kitô giáo và học thuật Kinh Thánh.

Schillebeeckx từng chỉ ra trong cuốn sách Christ: The Experience of Jesus as Lord (1983) rằng thần học của người bị áp bức không phải là thần học của người hoán cải… và cả hai đều có điều quan trọng để nói.

Trong khi đối tác đối thoại của hầu hết thần học Tây Âu vốn là người không tin, như trong trường hợp người theo chủ nghĩa nhân bản vô tín, thì đối thoại của hầu hết thần học phi phương Tây lại là người bị áp bức, người bị lệ thuộc như nạn nhân của các hệ thống xã hội của chúng ta.

Schillebeeckx nói rằng chính ở đây chúng ta đang đối diện với vấn đề áp bức hiện đại trong giai đoạn phát triển ý thức con người hiện nay. Chúng ta quan tâm đến đồng loại và thiên nhiên mà tất cả chúng ta đều phụ thuộc vào để sinh sống, và giờ đây cùng nhau chịu đựng sự bóc lột và áp bức không chỉ từ những người khác, mà quan trọng hơn là từ một hệ thống kinh tế - xã hội và chính trị dường như đang hoạt động như một thế lực vô hình nhưng lại rất thực tế về hậu quả đối với con người và tự nhiên.

Hậu quả hiện nay khiến cho những sự phân biệt trước đây giữa bóc lột và áp bức về kinh tế, xã hội, sinh thái, thậm chí cả tinh thần hay tâm lý ngày càng trở nên ít rõ ràng hơn.

Mô hình và thực tiễn phát triển kinh tế thống trị của chúng ta ngày càng được coi là đang đe dọa điều kiện sống thực tế của nhiều người và các điều kiện tự nhiên cần thiết cho sinh kế chính đáng của họ. Đây là một tình trạng áp bức liên tục và ngày càng gia tăng trong hoàn cảnh hiện tại của chúng ta, dường như khiến cho cá nhân ngay từ đầu không thể tìm thấy thời gian hay năng lực để trở nên chính trực.

Đây không phải là sự đau khổ vì Nước Chúa hay vì chính nghĩa. Đó chỉ đơn giản là sự đau khổ câm lặng. Theo Schillebeeckx, người đã viết cách đây gần 50 năm, đây là hoặc nên là tình trạng nhận thức thần học mới của chúng ta. Nó rất mới so với hầu hết những gì Kinh Thánh nói, ngoại trừ câu chuyện Kinh Thánh cổ nhất về sự than khóc của người Do Thái về cảnh nô lệ và sự thờ thần tượng liên quan, điều đã khiến Thiên Chúa đến và ở giữa dân Người, bất kể họ có thánh thiện hay không.

Schillebeeckx nói rằng có những thôi thúc tương tự trong Tân Ước mà vẫn chưa được bộc lộ đầy đủ vì Giáo hội quá tập trung vào bản thân thay vì tập trung vào tiên tri Giê-su. Giáo hội có xu hướng tự nhận mình là thân thể của Chúa Kitô, do đó đã không làm tròn bổn phận đối với những mối quan tâm thực sự của Ê-phê-sô và Cô-lô-sê.

Có một ý thức hiện đại mới được thể hiện đúng đắn trong điều gọi là “quyền con người” của tất cả mọi người, chứ không chỉ của người tốt và công chính, không chỉ của các thành viên trong gia đình đức tin.

Schillebeeckx nói rằng Tân Ước bác bỏ quan điểm phiến diện như vậy, khẳng định rõ ràng rằng “Thiên Chúa hằng sống là Đấng cứu rỗi tất cả” cũng như “của những người tin” (1 Tm. 4:10).

Một phản ứng chính trị chống lại hành động vì khí hậu

Vì vậy, hiện nay chúng ta đang đối diện với một tình hình toàn cầu mà nhiều người cho rằng đã có thể dự đoán được và đã được cảnh báo trong các báo cáo liên tiếp của Ủy an Liên Chính Phủ về Thay đổi Khí hậu (IPCC) của Liên Hợp Quốc. Các giải pháp cũng đã được biết đến – đó là chúng ta phải ngay lập tức và khẩn trương giảm lượng khí thải nhà kính và loại bỏ dần việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch càng nhanh càng tốt.

Tuy nhiên, ở một số bộ phận và trong một số nhóm giàu có, đặc biệt là giới tỷ phú, đã có sự gia tăng đáng kể sự phản đối đối với các chính sách khí hậu và bảo vệ môi trường, và do đó việc đầu tư vào dầu khí vẫn tiếp tục.

Có thông tin cho rằng các lợi ích của giới tài chính thậm chí còn tăng cường đầu tư vào phát triển nhiên liệu hóa thạch trong giai đoạn 2024-2025. Sự phản kháng và thoái lui này của các nhà lãnh đạo chính trị và chính phủ hiện tại về bảo vệ môi trường được dẫn đầu bởi các thế lực ở Mỹ, nơi cả sự phủ nhận và sự che đậy đều được đẩy mạnh dưới thời tổng thống Trump.

Gần hơn ở Canada, chẳng hạn, đáng chú ý là dưới chính phủ Tự do mới của Mark Carney, các nhà vận động hành lang cho nhiên liệu hóa thạch đã có thể gặp gỡ các quan chức chính phủ tới 1,300 lần trong năm đầu tiên Carney nhậm chức, tương đương với khoảng năm lần tiếp xúc mỗi ngày làm việc.

Các nhà quan sát và phân tích sát sao hiện nhận thấy một sự rạn nứt nghiêm trọng giữa lợi ích của giới tư bản và lợi ích của khoa học.

Thách thức về mặt tư tưởng rõ ràng này cũng được xem như một cơ hội chiến lược để đối phó với điều hiện đang trông rất giống “tội phạm do nhà nước bảo trợ”, nơi mà ngay cả trong một số trường hợp, các phán quyết gần đây của tòa án cũng bị phớt lờ và dường như có một sự sẵn sàng có hệ thống và rộng rãi từ phía giai cấp thống trị để hy sinh nền văn minh nhân loại và sự giàu có, vẻ đẹp của thiên nhiên vì lợi ích của hệ thống kinh tế này và sức mạnh và luận lý họcc dường như vô danh của nó mà Schillebeeckx đã suy tư về mặt thần học cách đây không lâu.

Tại Pháp, nhiều nhà khoa học, bác sĩ, nhà nghiên cứu, triết gia và nghệ sĩ đã kêu gọi một “luật khẩn cấp về khí hậu” nhằm ngăn chặn các công ty tham gia vào bất cứ dự án nhiên liệu hóa thạch mới nào — mỏ than, mỏ khí đốt, giếng dầu. Nó cũng sẽ bãi bỏ tất cả các khoản trợ cấp cho nhiên liệu hóa thạch.

"Mặc dù thế giới đã sống sót qua Chiến tranh Lạnh lần thứ nhất, nhưng vẫn có những nghi ngờ nghiêm trọng về khả năng sống sót qua một cuộc chiến tranh lạnh lần thứ hai do những hậu quả kinh tế và sinh thái nghiêm trọng, cùng với những rủi ro thực sự đối với sự sống trên toàn cầu do chiến tranh hạt nhân gây ra”.

Trung Quốc tìm kiếm một nền văn minh sinh thái

Trung Quốc cũng phải đối mặt với những vấn đề môi trường nghiêm trọng. Những vấn đề này càng trầm trọng hơn cùng với sự trỗi dậy của Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, đã có đề xuất rất nghiêm túc về việc xây dựng một “nền văn minh sinh thái”, với cam kết này được ghi chép long trọng vào hiến pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2012.

Tình hình của Trung Quốc đã rơi vào khủng hoảng khi nhiều nhà phân tích dự đoán rằng những lợi ích kinh tế của quốc gia có thể sẽ bị chi tiêu cho chi phí y tế gia tăng và tổn thất năng suất.

Khi được hỏi nguyên nhân của những vấn đề môi trường này là gì, câu trả lời thường thấy là do sự thất bại trong việc thực thi pháp luật, đặc biệt là luật môi trường. Điều này được đề xuất như là cách hiệu quả nhất để xây dựng một nền văn minh sinh thái: đó là tăng cường luật môi trường và khung pháp lý.

Tuy nhiên, bằng chứng thực tế cho thấy tác dụng của luật và quy định môi trường rất hạn chế, thậm chí là vô dụng. Tại sao lại như vậy? Bởi vì các vấn đề môi trường không chỉ đơn thuần là vấn đề pháp lý. Chúng còn là các vấn đề xã hội, chính trị, văn hóa và triết học. Vai trò của tư bản và các nhóm lợi ích đặc biệt rất quan trọng, cũng như mô hình phát triển và thế giới quan và giá trị lấy con người làm trung tâm đang thống trị. Về mặt triết học, cả “chủ nghĩa Mác sinh thái” và “chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo” đều được coi là những nguồn lực triết học giúp tạo dựng một nền văn minh sinh thái nói chung, cả về văn hóa và thực tiễn, nhằm cải thiện công tác bảo vệ môi trường của Trung Quốc.

Dù khó khăn đến đâu, Trung Quốc vẫn nhận thấy cần phải thay đổi căn bản phương thức sản xuất và lối sống tư bản chủ nghĩa để xây dựng một nền văn minh sinh thái. Bởi vì Trung Quốc trên thực tế đã trở nên nghiện tăng trưởng kinh tế, nên trong xã hội tồn tại sự phản kháng mạnh mẽ đối với một nền văn minh sinh thái.

Ở Trung Quốc tồn tại một hệ tư tưởng phát triển hiện đại hóa một chiều, trong đó môi trường trở thành công cụ chính trị và xã hội phục vụ luận lý học tăng trưởng kinh tế của tư bản, được kỳ vọng sẽ giải quyết mọi vấn đề xã hội quan trọng.

Hệ tư tưởng này ăn sâu vào văn hóa – ví dụ, các nhà bảo vệ môi trường phản đối dự án đập lớn trên sông Nu, được cho là gây hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái địa phương, lại bất ngờ được người dân bản địa ủng hộ, những người mong muốn sự phát triển khu vực và lợi ích kinh tế.

Một lần nữa, cái gọi là thế giới quan lấy con người làm trung tâm ở Trung Quốc hiện đại ăn sâu vào văn hóa.

Vì vậy, chỉ dựa vào luật lệ và quy định là chưa đủ để tạo ra một nền văn minh sinh thái. Cần có các đồng minh, và một đồng minh trí thức và tư tưởng quan trọng được tìm thấy trong ảnh hưởng mà triết học tốt có thể tác động đến văn hóa. Trong giới trí thức Trung Quốc, điều này đặc biệt được tìm thấy trong chủ nghĩa Mác sinh thái và cái gọi là “chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo”.

Đối với những người theo chủ nghĩa Mác Trung Quốc tin rằng sứ mệnh của triết học là thay đổi thế giới, chủ nghĩa Mác sinh thái được coi là giải pháp Mác-xít cho cuộc khủng hoảng sinh thái tư bản chủ nghĩa. Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác sinh thái đã phải đối diện với nhiều thách thức. Hãy giải đáp những lời chỉ trích và câu hỏi đặt ra: nếu chủ nghĩa tư bản là nguyên nhân của khủng hoảng sinh thái, một luận điểm trung tâm của chủ nghĩa Mác sinh thái, thì tại sao nó lại dường như nghiêm trọng hơn ở Trung Quốc xã hội chủ nghĩa?

Đây là vấn đề mà các học giả và nhà phân tích Trung Quốc bắt đầu thừa nhận và đối diện từ năm 2013: rằng các vấn đề sinh thái chắc chắn đang gia tăng tỷ lệ thuận với sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc.

Chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo có nguồn gốc lý thuyết quan trọng ở phương Tây và đặc biệt là ở Hoa Kỳ. Nó dựa trên triết học tiến trình của A.N. Whitehead, người từng giảng dạy tại cả Cambridge và Harvard, và đặc biệt được thúc đẩy ở Trung Quốc bởi các học trò của Whitehead, John Cobb và David Griffin của Đại học Claremont ở California.

Đây là một cách tư duy đã thu hút sự chú ý và trí tưởng tượng của nhiều nhà tư tưởng Trung Quốc và được coi là có khả năng diễn đạt một thế giới quan và thực tiễn đa nguyên nhưng vẫn tích hợp.

Nó mang tính hậu hiện đại không phải theo nghĩa phản hiện đại mà theo nghĩa cố gắng xây dựng dựa trên những khía cạnh tốt nhất của hiện đại và truyền thống Trung Quốc, từ đó tạo ra một cách tư duy mới mang tính quan hệ hơn.

Thật đáng kinh ngạc khi chủ nghĩa hậu hiện đại mang tính xây dựng đã bén rễ sâu rộng trong các cơ sở giáo dục đại học Trung Quốc. Không có trường phái triết học phương Tây nào khác ngoài triết học tiến trình và chủ nghĩa hậu hiện đại mang tính xây dựng lại hấp dẫn đối với Trung Quốc đến vậy, cũng như triết học phân tích hay hiện tượng học, những ngành có ảnh hưởng lớn ở phương Tây. Sự giao thoa này phần lớn là nhờ nỗ lực của hai học giả người Mỹ, John Cobb và David Griffin, và ảnh hưởng của nó không chỉ giới hạn trong lĩnh vực triết học. Phạm vi ảnh hưởng của nó mang tính liên ngành, thậm chí còn định hướng cả việc nghiên cứu lịch sử phát triển của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Tuy nhiên, vẫn còn đó sự lan rộng của các phương pháp và giá trị tư bản chủ nghĩa, thực tế đối phó với khủng hoảng sinh thái, và khát vọng xây dựng một nền văn minh sinh thái.

Cả những người theo chủ nghĩa Mác và những người theo chủ nghĩa hậu hiện đại mang tính xây dựng đều được xem là có vai trò quan trọng trong việc cải thiện luật pháp và xây dựng một nền văn minh sinh thái.

Ở Trung Quốc, những lối tư duy này được hiểu là đại diện cho các phương pháp lý thuyết và tư tưởng chồng chéo và, ở một mức độ đáng kể, bổ sung cho nhau, trong đó chủ nghĩa Mác, đặc biệt là chủ nghĩa Mác sinh thái, giúp suy nghĩ về việc giải quyết khủng hoảng sinh thái trên phương diện định chế và cấu trúc, trong khi chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo giúp suy tư về cuộc khủng hoảng này trên phương diện văn hóa và tinh thần.

Người ta thừa nhận rằng chủ nghĩa Mác sinh thái và chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo, mỗi truyền thống đều có những trọng tâm riêng và khác nhau, nhưng vẫn có sự chồng chéo và thậm chí là “sự hòa hợp tầm nhìn” trong những đóng góp tương ứng của chúng vào cuộc đấu tranh thực tế ở Trung Quốc để giải quyết cuộc khủng hoảng môi trường.

"Mặc dù Trung Quốc có sự ngờ vực sâu sắc, có lẽ vì những lý do lịch sử chính đáng, đối với mô hình phát triển kinh tế bành trướng của phương Tây, Trung Quốc vẫn mở cửa với một số yếu tố ở phương Tây và, như chúng ta thấy, đã học hỏi từ các trí thức và học giả phương Tây”.

Chủ nghĩa Mác sinh thái coi khủng hoảng sinh thái là một cuộc khủng hoảng thời đại lớn hơn nhiều so với khủng hoảng kinh tế vì nó đe dọa sự tồn tại lâu dài của cả con người và các dạng sống khác, và do đó kêu gọi một cuộc cách mạng sinh thái.

Chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo cũng coi khủng hoảng sinh thái là mối đe dọa đối với chính nền văn minh và trong tương lai rất gần nếu không chủ động tìm kiếm một giải pháp thay thế. Cả hai triết lý đều được xem là giúp con người nhận thức được thực tại vật chất lịch sử của mình.

Và với vai trò là quốc gia đang phát triển lớn nhất thế giới, chiếm 20% dân số thế giới, 9% đất canh tác và 6% nguồn nước ngọt, cả hai hình thức tư duy và thực tiễn — chủ nghĩa Mác sinh thái và chủ nghĩa hậu hiện đại kiến tạo — đều góp phần nhấn mạnh sự cần thiết phải ưu tiên con người và lao động của họ (so với tư bản) khi xem xét cẩn thận vấn đề sinh kế của người dân trong việc đưa ra các quyết định về môi trường. Không còn sự bắt chước máy móc các con đường phát triển và luật môi trường của phương Tây nữa.

Hướng tới sự hợp nhất các tầm nhìn

Thật không may, có những thế lực to lớn bên trong Hoa Kỳ đang thúc đẩy một cuộc Chiến tranh Lạnh mới chống lại Trung Quốc.

Đây là phản ứng gần như không thể tránh khỏi trước sự trỗi dậy về kinh tế và kỹ thuật của Trung Quốc, việc theo đuổi dự án chủ quyền riêng biệt của mình, và điều mà nhiều người cho là sự kết thúc đi kèm của sự thống trị đơn cực của Mỹ trên thế giới.

Mỹ đã từng theo đuổi một đường lối địa chính trị hung hăng như vậy để thống trị cả Liên Xô và Trung Quốc sau Thế chiến II.

Mặc dù thế giới đã sống sót qua cuộc Chiến tranh Lạnh đầu tiên, nhưng vẫn có những nghi ngờ nghiêm trọng về khả năng sống sót qua cuộc chiến tranh lạnh thứ hai do những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và sinh thái, cùng với những rủi ro thực sự đối với sự sống trên toàn cầu do chiến tranh hạt nhân gây ra.

Rõ ràng, bất chấp sự ngờ vực sâu xa của Trung Quốc, có lẽ vì những lý do lịch sử chính đáng, đối với mô hình phát triển kinh tế bành trướng của phương Tây là một yếu tố quan trọng, Trung Quốc vẫn mở cửa đón nhận một số yếu tố từ phương Tây và, như chúng ta thấy, đã học hỏi từ các nhà trí thức và học giả phương Tây.

Vấn đề hiện nay trở thành việc hiểu biết liên văn hóa sâu sắc hơn trên cơ sở điều mà Hans Gadamer và Charles Taylor gọi là sự hợp nhất các tầm nhìn.

Điều này đòi hỏi đối thoại, ngoại giao, đàm phán và sự thừa nhận lẫn nhau giữa các định chế, nhóm và cá nhân về những thách thức và cơ hội liên văn hóa thực sự và phức tạp mà Trung Quốc và phương Tây đang cùng nhau đối diện tại thời điểm lịch sử này.

Điều này chắc chắn cũng có lợi cho toàn thế giới.

Tuy nhiên, ở đây có một vấn đề nhận thức luận sâu sắc và nghiêm trọng, và nó đòi hỏi phải gạt bỏ hoặc vượt qua bất cứ cảm giác nào còn sót lại về chủ nghĩa ngoại lệ bá quyền của Mỹ.

Bởi vì tầm nhìn của mỗi người xác định bối cảnh xung quanh mà trong đó mọi điều chúng ta nói và làm đều có ý nghĩa, chúng ta phải sẵn sàng thừa nhận rằng những người khác thuộc các xã hội và nền văn hóa khác cũng đang tiếp xúc với thực tại giống như chúng ta.

Điều này có nghĩa là người dân của hai xã hội và nền văn hóa khác nhau hoàn toàn có thể hiểu cuộc sống của họ rất khác nhau và có thể gặp khó khăn lớn trong việc hiểu nhau, đặc biệt nếu họ vẫn khép kín trong những khuôn khổ nhất định hoạt động trong phạm vi nhận thức riêng của mình.

Tuy nhiên, cả bản thân mình lẫn người đối thoại đều không bao giờ hoàn toàn sai và, quan trọng hơn cả, với cuộc đối thoại chân thành và sự khéo léo, các phạm vi nhận thức có thể được xác định và phân biệt, trên cơ sở đó chúng ta có thể nắm bắt được điều gì đang làm sai lệch sự hiểu biết và cản trở thông đạt.

Nhưng đồng thời, những phạm vi nhận thức này cũng phát triển và thay đổi. Chúng không cố định vĩnh viễn. Chúng là thứ mà chúng ta hướng tới và chúng cũng hướng tới cùng với chúng ta.

Một “rủi ro trong sự cởi mở” nhất định của con người và điều mà Gadamer và Taylor gọi là “lòng bác ái” là cần thiết.

Bất cứ quan điểm nào khẳng định chắc chắn rằng, như một điều kiện để hiểu người khác theo cách suy nghĩ và hành động của riêng họ, người ta chỉ có thể hiểu người khác theo cách hiểu của riêng mình, thì phải bị loại bỏ và vượt qua như một tàn dư của chủ nghĩa đế quốc tri thức luận [epistemological imperialism].

Lập trường đơn điệu như vậy có tác động tiêu cực nghiêm trọng đến mọi hoạt động giao tiếp hay ngoại giao giữa các nền văn hóa, và trong trường hợp này, thậm chí có thể ảnh hưởng đến sự tồn vong của thế giới chúng ta.

 

Quyết định này đã gây ra sự phẫn nộ trong dư luận và làm dấy lên những câu hỏi về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và đặc quyền ở Việt Nam.

Theo bài viết của phóng viên UCA News ngày 18 tháng 8 năm 2026, Cảnh sát Việt Nam đã tuyên bố miễn trừ trách nhiệm hình sự cho một cựu nghị sĩ liên quan đến vụ tai nạn xe hơi năm ngoái, khiến một cô gái 18 tuổi thiệt mạng và cha cô bị thương, sau khi vụ việc thu hút sự chú ý rộng rãi trên mạng.

Ông Nguyễn Sĩ Cường, 64 tuổi - nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban Đối ngoại Quốc hội khóa 14 - đã vi phạm luật giao thông nhưng được miễn trách nhiệm hình sự, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an Hà Nội, cho biết ngày 17/8.

Vụ tai nạn giao thông trên đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội ngày 30/5/2025, lại thu hút sự chú ý khi bất ngờ được lan truyền trên mạng xã hội tuần trước.

Xe BMW X3 của ông được cho là đã lấn sang làn đường ngược chiều và đụng chiếc xe máy chở một người đàn ông và con gái 18 tuổi của ông, báo Dân Trí đưa tin.

Người cha bị gãy chân, trong khi con gái ông mất chân phải. Cô qua đời một tuần sau vụ tai nạn.

Một trang web tưởng niệm trực tuyến đã được lập ra cho nạn nhân. Tính đến ngày 18/8, trang web đã có hơn 50,000 lượt truy cập và nhận được hơn 67,000 lượt chia buồn trực tuyến.

Ông Cường, người từng giữ chức vụ Quốc hội từ năm 2011 đến năm 2021, không được truyền thông nhà nước công khai danh tính trong phần lớn quá trình điều tra.

Điều này dẫn đến nhiều đồn đoán trên mạng xã hội về “mối quan hệ của tài xế”, đặc biệt là nhắm vào vợ ông, bà Lâm Thị Phương Thanh, hiện đang giữ chức Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Cảnh sát Hà Nội cho biết ông Cường không có rượu trong người vào thời điểm xảy ra tai nạn nhưng thừa nhận có liên quan.

Đài truyền hình Việt Nam dẫn lời ông Long cho biết: “Dựa trên bằng chứng thu thập được và đánh giá khách quan, toàn diện theo pháp luật, ông Nguyễn Sĩ Cường đáp ứng tất cả các điều kiện để được miễn trách nhiệm hình sự”.

Ông Long cũng cho biết thêm rằng gia đình nạn nhân đồng ý với kết luận của cảnh sát và đã đệ đơn yêu cầu ông Cường không bị truy tố hình sự.

Thông báo được đưa ra một tuần sau khi người dân bắt đầu đặt hoa dưới gốc cây tại hiện trường vụ tai nạn.

Cây đó, được xác định là “cây số 55”, được người dùng mạng xã hội mô tả là “cây công lý”.

Những bông hoa đã được gỡ bỏ vào ngày 14 tháng 8, và các sĩ quan mặc thường phục đã được bố trí tại hiện trường.

Một số thanh niên sau đó bắt đầu buộc ruy băng trắng lên ba lô để tưởng nhớ nạn nhân 18 tuổi.

Chính quyền Việt Nam cảnh báo về những hành động thể hiện sự phẫn nộ công khai như vậy.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toàn, người phát ngôn Bộ Công an, gọi họ là “lực lượng phản động”, thậm chí còn cáo buộc tổ chức Việt Tân có trụ sở tại Mỹ lợi dụng vụ việc để kích động gây rối và lôi kéo thanh niên tham gia các hoạt động đe dọa an ninh công cộng.

Các tài khoản mạng xã hội liên kết với chính phủ kêu gọi thanh niên cảnh giác trước những âm mưu thao túng họ, bao gồm cả điều mà họ mô tả là một “cuộc cách mạng màu” có thể xảy ra.

Ngày 16 tháng 8, một số trường đại học ở Hà Nội đã cảnh báo sinh viên về thông tin chưa được kiểm chứng đang lan truyền trên mạng xã hội.

Sinh viên cũng được yêu cầu không tham gia các cuộc tụ tập đông người, tuần hành, tưởng niệm tự phát hoặc các hoạt động khác chưa được chính quyền cho phép.

Đối với giới trẻ, vấn đề là tại sao thông tin về vụ việc không được công khai sớm hơn.

Trần Pha, 20 tuổi, cho biết sự minh bạch hơn ngay từ đầu có thể đã ngăn chặn được sự phẫn nộ hiện nay.

“Họ [chính quyền] nên thay đổi cách thức phục vụ lợi ích chung và trở nên minh bạch hơn để khôi phục lòng tin của người dân,” ông nói.

Cũng có những câu hỏi được đặt ra về cơ sở pháp lý cho việc miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với ông Cường.

Một số luật sư nhấn mạnh rằng việc vi phạm các quy định an toàn giao thông không nhất thiết phải bị truy tố chỉ theo yêu cầu của nạn nhân.

“Những hành vi vi phạm như vậy liên quan đến an toàn giao thông công cộng chứ không chỉ lợi ích của một cá nhân nạn nhân,” họ nói thêm.

 

Theo truyền thống Công Giáo, Đức Mẹ đã hiện ra vào năm 1798 với những người Công Giáo đang lẩn trốn khỏi sự bách hại trong rừng La Vang ở miền Trung Việt Nam.

Alex Hòang, trong bản tin của UCANews ngày 17 tháng 8 năm 2026, cho hay: Tại Thánh lễ khai mạc cuộc hành hương toàn quốc tại La Vang ở miền Trung Việt Nam vào ngày 13 tháng 8, một dàn hợp xướng từ Tổng Giáo phận Hà Nội đã hát Bài ca La Vang, một bài thánh ca quen thuộc của Việt Nam có thể dịch là “Dưới bầu trời La Vang”.

Cách đó hơn 12,000 km (7,456.45 dặm), bài hát tương tự có thể được nghe thấy giữa những người Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ. Bầu trời đã khác. La Vang thì không.

Từ ngày 13 đến 15 tháng 8, hàng ngàn người Công Giáo Việt Nam đã tập trung tại San Jose, California, để tham dự Lễ hội Đức Mẹ La Vang lần thứ ba, gần như trùng với thời điểm các tín hữu hành hương từ khắp Việt Nam tập trung tại đền thờ Đức Mẹ quốc gia ở tỉnh Quảng Trị.

Tại trung tâm Thung lũng Silicon, các tín hữu Công Giáo Việt Nam đã cầu nguyện bằng tiếng mẹ đẻ, hát những bài thánh ca quen thuộc, dâng hoa và rước kiệu theo sau tượng Đức Mẹ mang dáng vẻ châu Á trong trang phục truyền thống Việt Nam.

Nhiều người chưa từng đến La Vang. Một số người sinh ra ở Mỹ và chỉ biết đến đền thờ này qua cha mẹ, những bài hát hoặc bức tượng tại nhà thờ của họ.

Tuy nhiên, trong vài ngày đó, một La Vang khác dường như hiện ra ở phía bên kia Thái Bình Dương.

Họ mang Đức Mẹ theo mình.

Theo truyền thống Công Giáo, Đức Mẹ đã hiện ra vào năm 1798 với những người Công Giáo đang lẩn trốn khỏi sự bức hại trong rừng La Vang. Hơn hai thế kỷ qua, hình ảnh Đức Mẹ mặc áo dài và khăn đội đầu truyền thống, bế Chúa Hài đồng đã trở thành một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của Công Giáo Việt Nam. Sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc năm 1975, một lượng lớn người Việt Nam đã rời bỏ quê hương, trong đó có nhiều người Công Giáo.

Khi định cư tại Hoa Kỳ, Úc, Canada, Pháp và các nơi khác, họ mang theo ngôn ngữ, phong tục và ký ức của mình.

Họ cũng mang theo Đức Mẹ La Vang.

Tượng Mẹ xuất hiện trong các nhà thờ. Các giáo xứ và trung tâm Công Giáo được đặt theo tên Mẹ. Các bài thánh ca kính Đức Mẹ, kinh Mân Côi, các cuộc rước kiệu và lễ dâng hoa truyền thống của người Việt vẫn tiếp tục được duy trì ở nước ngoài.

Họ không chỉ đơn thuần mang theo một bức tượng. Họ đã xây dựng lại một thế giới tôn giáo xung quanh người Mẹ mà họ đã mang theo.

Từ ký ức đến di sản

San Jose, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất trong các thành phố của Hoa Kỳ, là một ví dụ nổi bật.

Ngày hội Đức Mẹ năm nay bao gồm các Thánh lễ bằng tiếng Việt, xưng tội, dâng hoa, rước kiệu và các chương trình dành cho gia đình và giới trẻ. Tiếp theo đó là một lễ hội giáo xứ với ẩm thực, âm nhạc và các hoạt động văn hóa Việt Nam.

Đối với người Công Giáo Việt Nam ở đó, việc gìn giữ đời sống tôn giáo và bản sắc văn hóa thường đi đôi với nhau. Theresa Nguyễn Phương Trang, một người Công Giáo gốc Việt sống tại San Jose, đã chuyển đến Hoa Kỳ vào năm 2018 và chưa trở về Việt Nam kể từ đó.

“Nhưng mỗi năm tôi đều đưa các con đến đây vì tôi muốn chúng lớn lên với bản sắc Công Giáo Việt Nam,” bà Trang nói.

“Một ngày nào đó, các con tôi chắc chắn sẽ trở về Việt Nam và viếng thăm đền La Vang. Khi đó chúng sẽ hiểu rằng chúng là người Việt Nam chính hiệu.”

Câu chuyện của bà minh họa cách La Vang đang thay đổi trong cộng đồng người Việt hải ngoại.

Đối với những người từng sống ở Việt Nam, La Vang có thể là một ký ức về quê hương. Đối với những đứa trẻ sinh ra ở California, đó là một di sản được nhận trước cả khi chúng đến thăm nơi này.

Chúng không có một La Vang để nhớ. Chúng có một La Vang để thừa kế.

Thông qua các Thánh lễ tiếng Việt, thánh ca, dâng hoa và các cuộc hành hương, Giáo hội do đó truyền lại nhiều hơn là đức tin. Nó cũng trở thành một nơi mà các thế hệ trẻ tìm thấy cội nguồn Việt Nam của mình.

Liệu La Vang có thể tồn tại thêm một thế hệ nữa?

Câu hỏi này trở nên rõ ràng hơn ở Carthage, Missouri. Từ ngày 6 đến ngày 9 tháng 8, hàng ngàn người Công Giáo Việt Nam đã quy tụ tại đây để tham dự Đại hội Đức Mẹ lần thứ 47 do Dòng Mẹ Cứu Thế tổ chức.

Truyền thống này đã tồn tại gần nửa thế kỷ, gần bằng thời gian tồn tại của cộng đồng Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ sau năm 1975.

Những người sáng lập ra các buổi gặp gỡ ban đầu coi Việt Nam là quê hương của họ. Con cháu họ ngày càng hòa nhập vào xã hội Mỹ.

Vì vậy, thách thức đã thay đổi.

Trong những thập niên đầu, người Công Giáo Việt Nam phải xây dựng lại các giáo xứ, cộng đồng và đời sống tu viện ở một đất nước mới. Ngày nay, họ phải tìm cách truyền lại những điều đó.

Đại hội Đức Mẹ ở San Jose bao gồm các chương trình dành cho thanh thiếu niên và gia đình, thậm chí cả một cuộc thi nghệ thuật tập trung vào Đức Mẹ La Vang.

Những nỗ lực như vậy rất quan trọng bởi vì sự kế thừa văn hóa không phải là tự nhiên. Ngôn ngữ có thể phai nhạt, và những ký ức trực tiếp về Việt Nam cuối cùng sẽ biến mất cùng với các thế hệ đầu tiên.

Để Đức Mẹ La Vang trường tồn, nó phải có ý nghĩa đối với mọi người. Những người chưa từng biết quê hương của ông bà mình.

Một Giáo Hội xuyên biên giới

Đồng thời, mối quan hệ giữa Giáo Hội tại Việt Nam và cộng đồng người Việt hải ngoại không còn chỉ diễn ra theo một chiều.

Năm 1975, người Công Giáo Việt Nam mang truyền thống của mình ra nước ngoài. Ngày nay, con người và đời sống tôn giáo di chuyển giữa hai thế giới.

Giám mục Joseph Đỗ Quang Khang của Bắc Ninh đã từ Việt Nam đến tham dự buổi gặp gỡ San Jose năm nay, trong khi người Công Giáo Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục trở về Việt Nam hành hương và thăm gia đình.

Do đó, La Vang không chỉ kết nối những người di cư với đất nước mà họ đã rời bỏ. Nó giúp tạo ra một cộng đồng Công Giáo Việt Nam xuyên biên giới quốc gia.

Là người Công Giáo và là người Việt Nam không nhất thiết phải là những bản sắc riêng biệt. Chúng có thể được truyền lại cùng nhau.

Dưới một bầu trời La Vang khác

Một đứa trẻ sinh ra ở California không cần phải đến Quảng Trị để đi sau bức tượng Đức Mẹ La Vang.

Tiếng Việt của em có thể yếu hơn tiếng Việt của ông bà. Bản thân Việt Nam có thể tồn tại chủ yếu thông qua những câu chuyện gia đình.

Thế nhưng, cô bé vẫn có thể hát cùng một bài thánh ca kính Đức Mẹ đang được hát ở Việt Nam, dâng hoa trước tượng Đức Mẹ mặc áo dài, và gọi Mẹ bằng cùng một từ: Mẹ.

Một ngày nào đó, như Trang hy vọng, những đứa trẻ ấy có thể tìm thấy La Vang ở Việt Nam.

Nhưng trước khi điều đó xảy ra, cha mẹ chúng đã trao cho chúng một La Vang ở Mỹ rồi.

Có lẽ “Một bầu trời La Vang” giờ đây mang một ý nghĩa mới đối với cộng đồng Công Giáo Việt Nam đang lan rộng ra ngoài quê hương.

La Vang không còn chỉ tồn tại dưới một bầu trời duy nhất nữa.

Gần nửa thế kỷ trước, người Công Giáo Việt Nam đã tản lạc khắp thế giới. Họ không thể mang theo đền thờ ở Quảng Trị.

Nhưng họ đã mang theo Đức Mẹ của mình.

Và dưới những bầu trời khác nhau, họ tiếp tục xây dựng những La Vang của riêng mình.

 

1. Ukraine phóng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa về phía Mạc Tư Khoa trong một cuộc tấn công quy mô lớn mới nhất, được tường trình đã gây thiệt hại cho kho hàng Wildberries.

Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga đưa tin, trích dẫn lời kể của người dân, lực lượng Ukraine đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhắm vào Mạc Tư Khoa và khu vực xung quanh từ chiều 18 tháng 8 và đánh suốt đêm. Tất cả các phi trường trong khu vực Thủ đô Mạc Tư Khoa đã phải đóng cửa trước cuộc tấn công dữ dội của quân Ukraine.

Theo hãng truyền thông nhà nước Nga Mạc Tư Khoa 24, một kho hàng của Wildberries ở ngoại ô Mạc Tư Khoa đã bị hư hại, trong bối cảnh Ukraine tiếp tục tấn công vào nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin cho biết ít nhất 197 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ trên vùng Mạc Tư Khoa trong cuộc tấn công, trong khi chính quyền Nga tuyên bố 600 chiếc đã được phóng vào khu vực này.

Trong một diễn biến bi thảm, kênh Telegram Exilenova Plus của Ukraine đưa tin rằng hệ thống phòng không Nga đã bắn trúng một tòa nhà dân cư ở thị trấn Pavlovsky Posad, cách Mạc Tư Khoa khoảng 67 km, trong nỗ lực bắn hạ máy bay điều khiển từ xa. Một đám cháy đã được nhìn thấy trên mái nhà của tòa nhà.

Theo báo cáo, một vụ cháy cũng được phát hiện tại một nhà máy sản xuất nhôm ở tỉnh Mạc Tư Khoa và một vụ cháy thứ ba xảy ra tại một ngôi nhà ở thành phố Lyubertsy, ngay bên ngoài ranh giới thành phố Mạc Tư Khoa.

Theo ông Andrey Vorobyov, Thống đốc tỉnh Mạc Tư Khoa, một chiếc xe hơi và một trạm biến áp đã bị hư hại tại thị trấn Elektrostal, nằm cách Mạc Tư Khoa 58 km về phía đông.

Phân tích OSINT của hãng truyền thông độc lập Astra của Nga cũng đã xác định vị trí địa lý thiệt hại tại trung tâm mua sắm Globus ở Kolomna, nơi một phần mặt tiền và cửa sổ bị hư hại. Trước đó, Thống đốc tỉnh Mạc Tư Khoa, Andrey Vorobyov, cho biết một khu mua sắm gần đó đã bốc cháy sau khi mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống khu vực này.

Hãng tin Astra cũng cho biết một máy bay điều khiển từ xa đã va chạm vào một trong những ống khói tại nhà máy hóa chất Karbolit ở Orekhovo-Zuyevo, làm hư hại một bệ bảo dưỡng bằng kim loại gắn liền với cấu trúc. Hãng tin này cho rằng vụ việc có thể là do hoạt động phòng không của Nga gây ra.

Đài Radio Free Europe/Radio Liberty đưa tin, hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy đám cháy tại khu phức hợp nhà kho Severnoye Domodedovo ở tỉnh Mạc Tư Khoa sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Dữ liệu công khai cho thấy địa điểm này là trung tâm phân phối của chuỗi siêu thị SPAR và trước đây được sử dụng bởi BI Logistics, một công ty chuyên về lưu trữ vật liệu phóng xạ.

[Kyiv Independent: Ukraine launches hundreds of drones towards Moscow in latest large-scale attack, reportedly damaging Wildberries warehouse]

2. Nga hủy bỏ cuộc diễn hành quân sự lớn tại Quảng trường Đỏ giữa lúc xảy ra các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Ban tổ chức cho biết trên Telegram rằng một lễ hội âm nhạc quân đội lớn ở Mạc Tư Khoa đã bị hủy bỏ bốn ngày trước khi dự kiến khai mạc.

Cuộc diễn hành hoành tráng, được biết đến với tên gọi Lễ hội Âm nhạc Quân đội Quốc tế Spasskaya, thu hút hàng ngàn du khách và quy tụ hàng chục ban nhạc quân đội tại trung tâm Mạc Tư Khoa, trên Quảng trường Đỏ gần Điện Cẩm Linh.

Sự kiện này, bắt đầu từ năm 2007 theo lệnh của nhà độc tài Vladimir Putin, là một trong những sự kiện mang chủ đề quân sự nổi bật nhất của Nga, cùng với cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 ở Mạc Tư Khoa và chương trình Ngày Hải quân ở St. Petersburg. Cuộc diễn hành Spasskaya chỉ bị hủy bỏ một lần trước đó - vào năm 2020 do đại dịch Covid-19.

Trong những năm đầu, các ban nhạc quân đội từ các nước Liên Hiệp Âu Châu, Úc và Canada đã tham gia biểu diễn tại Tháp Spasskaya, mặc dù số lượng người tham gia quốc tế đã giảm kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.

Theo kênh Telegram của lễ hội, "sự kiện đã bị hoãn đến năm 2027 do những lý do bất khả kháng nằm ngoài tầm kiểm soát của ban tổ chức."

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga đang gia tăng.

Hôm 16 Tháng Tám, lực lượng Kyiv đã phát động một trong những cuộc tấn công lớn nhất vào Mạc Tư Khoa trong những tháng gần đây, với hơn 600 máy bay điều khiển từ xa nhắm vào thủ đô Nga và khu vực xung quanh.

Theo các phương tiện truyền thông Ukraine, tình báo Nga đã tiên liệu Ukraine sẽ tấn công lớn vào ngày 15 Tháng Tám, nhân một năm Tổng thống Trump trải thảm đỏ đón tiếp tên tội phạm chiến tranh Putin đang bị quốc tế truy nã. Tài liệu của tình báo Nga đã bị rò rỉ và Ukraine đã dời cuộc tấn công lớn chưa từng có vào ngày hôm sau khi Nga lơi là đề phòng.

Theo truyền thông Nga, các cuộc tấn công này nhắm vào các cơ sở của Wildberries, một sàn thương mại điện tử lớn của Nga, cũng như các kho hậu cần, gây ra những đám cháy lớn và khiến một người thiệt mạng. Cảnh tượng ở nhiều vùng trong tỉnh Mạc Tư Khoa của Nga được mô tả là hoang tàn.

Đầu tháng 6, Điện Cẩm Linh đã hủy bỏ một sự kiện khác tại Quảng trường Đỏ ở Mạc Tư Khoa — buổi hòa nhạc long trọng kỷ niệm Ngày Quốc khánh Nga. Cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 được tổ chức với quy mô hạn chế và, lần đầu tiên sau gần 20 năm, không có sự tham gia của các trang thiết bị quân sự hạng nặng.

[Politico: Russia cancels major Red Square military jamboree amid drone attacks]

3. Tin nóng: Fedorov kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến, nói rằng Putin không nên quyết định khi nào người dân Ukraine bỏ phiếu.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov ngày 18 tháng 8 kêu gọi Ukraine tìm cách khôi phục tiến trình dân chủ hoàn toàn ngay cả khi chiến tranh vẫn tiếp diễn, lập luận rằng Nga không nên được phép quyết định khi nào người dân Ukraine có thể bầu ra chính phủ của họ.

Fedorov nói rằng Ukraine cần một "cơ chế hợp pháp, an toàn và thực tế" để tổ chức bầu cử trong một cuộc chiến kéo dài, đồng thời bảo đảm quyền bầu cử cho quân nhân, người Ukraine ở nước ngoài và người dân sống ở các khu vực tiền tuyến.

Ông Fedorov nói: "Chúng ta không được để Putin quyết định khi nào người dân Ukraine có thể lựa chọn chính phủ của họ", đồng thời nhấn mạnh rằng dân chủ là "một phần của những gì chúng ta đang đấu tranh cho ngày hôm nay".

Fedorov lập luận rằng bầu cử không chỉ đơn thuần là việc bỏ phiếu mà còn là cơ hội để công dân đánh giá những người nắm quyền và quyết định xem liệu họ có tiếp tục nhận được sự tin tưởng hay không.

"Dân chủ không phải là một thứ xa xỉ thời bình. Dân chủ là một phần của những gì chúng ta đang đấu tranh ngày hôm nay", ông nói, lập luận rằng Ukraine phải chứng minh rằng họ có thể vừa tiến hành chiến tranh vừa duy trì một quốc gia dân chủ.

Ông Fedorov cũng kêu gọi tăng cường trách nhiệm giải trình của chính phủ, cho rằng các quan chức được giao quyền lực, ngân sách nhà nước hoặc chức vụ trong chính phủ cần phải chứng minh kết quả và giải thích các quyết định của họ trước công chúng.

Ông chỉ trích nạn tham nhũng và sự kém hiệu quả của bộ máy quan liêu trong thời chiến, cho rằng việc lạm dụng ngân sách quốc phòng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chiến đấu của Ukraine bằng cách tước đoạt máy bay điều khiển từ xa, đạn dược, hệ thống tác chiến điện tử, xe cộ và các thiết bị khác của quân đội.

"Quyền lực phải đi kèm với trách nhiệm," Fedorov nói. "Nếu bạn được trao quyền, hãy chịu trách nhiệm về kết quả. Nếu bạn được cấp ngân sách, hãy chứng minh những gì đã đạt được. Nếu bạn được bổ nhiệm vào một vị trí, hãy giải thích những thành tựu bạn đã đóng góp."

Ông cũng lập luận rằng chính phủ phải giao tiếp cởi mở hơn với người dân Ukraine, nói rằng sự tin tưởng đặc biệt dành cho chính quyền trong thời chiến không cho phép họ "hành động mà không cần giải thích".

Ông Fedorov nói: "Người dân không yêu cầu nhà nước không bao giờ phạm sai lầm. Nhưng họ có quyền được biết sự thật."

Những phát biểu của Fedorov được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Zelenskiy chính thức đề cử Bộ trưởng Quốc phòng lâm thời Yevhen Khmara đảm nhiệm chức vụ này một cách chính thức, sau nhiều tháng biểu tình kêu gọi phục chức cho Fedorov.

Việc đề cử Tướng Khmara cần được quốc hội thông qua, dự kiến cuộc bỏ phiếu xác nhận sẽ diễn ra sớm nhất vào ngày 19 tháng 8.

Khmara là một cựu chiến binh của SBU, từng chỉ huy Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Alpha của cơ quan này, giám sát chiến dịch tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine nhằm vào Nga. Ông cũng lãnh đạo chiến dịch giải phóng đảo Rắn năm 2022 và được bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo tạm quyền của cơ quan vào Tháng Giêng năm 2026 sau khi Vasyl Maliuk từ chức.

Tổng thống Zelenskiy đã cách chức ông Fedorov trong một cuộc cải tổ chính phủ hồi đầu năm nay, một quyết định đã gây ra các cuộc biểu tình trên toàn quốc.

Kể từ đó, Fedorov đã từ chối các chức vụ khác trong chính phủ do tổng thống đề nghị, chủ yếu tập trung vào việc tăng cường lĩnh vực công nghệ quân sự của Ukraine, và khẳng định rằng ông chỉ trở lại với tư cách là bộ trưởng quốc phòng.

Ông Fedorov được coi là một trong những bộ trưởng nổi tiếng nhất của chính phủ và được ca ngợi vì những cải cách cũng như nỗ lực mở rộng khả năng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

[Kyiv Independent: Breaking: Fedorov calls for wartime elections, says Putin shouldn't decide when Ukrainians vote]

4. Tổng thống Zelenskiy chính thức bổ nhiệm Tướng Khmara làm Bộ trưởng Quốc phòng, loại trừ khả năng ông Fedorov trở lại.

Ngày 18 tháng 8, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy chính thức đề cử Tướng Yevhen Khmara, quyền Bộ trưởng Quốc phòng và là cựu sĩ quan cao cấp của Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU, giữ chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng chính thức.

Theo các nhà lập pháp, Tổng thống Zelenskiy cũng đề cử Ngoại trưởng Andrii Sybiha, người đã giữ chức vụ này với tư cách quyền Ngoại trưởng kể từ cuộc cải tổ chính phủ hồi tháng 7, để chính thức đảm nhiệm lại chức vụ này.

Quyết định bổ nhiệm bộ trưởng quốc phòng mới đang được theo dõi sát sao, bởi việc sa thải cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov trong một cuộc cải tổ chính phủ hỗn loạn đã gây ra các cuộc biểu tình trên toàn quốc.

Cả hai đề cử hiện đều phải được quốc hội thông qua, quốc hội đã trở lại làm việc sau kỳ nghỉ hè vào ngày 18 tháng 8.

Một quan chức Ukraine xác nhận với tờ Kyiv Independent rằng Tổng thống Zelenskiy đã đề cử Tướng Khmara và Ngoại trưởng Sybiha, nhưng lưu ý rằng vẫn chưa rõ khi nào cuộc bỏ phiếu cuối cùng sẽ diễn ra. Theo Dân biểu Yaroslav Zhelezniak, cuộc bỏ phiếu phê chuẩn dự kiến diễn ra vào ngày 19 tháng 8.

"Quốc hội sẽ xem xét kiến nghị này trong thời gian tới theo Hiến pháp Ukraine và quy trình nghị viện đã được thiết lập," Chủ tịch Quốc hội Ruslan Stefanchuk cho biết.

Ngày 18 tháng 8, người biểu tình lại tập trung gần tòa nhà quốc hội, kêu gọi phục chức cho ông Fedorov – một động thái mà tổng thống từ chối thực hiện. Ông Fedorov được coi là một trong những thành viên nội các được yêu mến nhất, được ca ngợi vì những cải cách và nỗ lực mở rộng khả năng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Khmara là một cựu chiến binh của SBU, trước đây từng chỉ huy Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Alpha của cơ quan này, giám sát chiến dịch tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine nhằm vào Nga.

Ông cũng lãnh đạo chiến dịch giải phóng đảo Rắn vào năm 2022 và được bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo tạm quyền của cơ quan này vào Tháng Giêng năm 2026 sau khi Vasyl Maliuk từ chức.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy từng nói rằng Khmara đã tích lũy được "kinh nghiệm sâu rộng và, ở nhiều khía cạnh, chưa từng có tiền lệ" trong việc tiến hành các hoạt động tấn công bằng công nghệ, đồng thời cho rằng quốc phòng Ukraine nên tập trung vào phát triển khả năng tấn công tầm xa, một lĩnh vực trọng điểm mà ông Fedorov đã thúc đẩy trong nhiệm kỳ của mình.

Khmara mang quân hàm thiếu tướng và chưa từng phục vụ trong chính phủ trước khi được bổ nhiệm làm bộ trưởng lâm thời. Theo luật pháp Ukraine, các sĩ quan quân đội phải chính thức rời quân ngũ trước khi đảm nhiệm chức vụ bộ trưởng chính thức.

Theo Zhelezniak, Khmara đã bảo đảm với các nhà lập pháp rằng tất cả các thủ tục giấy tờ cần thiết cho việc cho ông giải ngũ đã sẵn sàng và quy trình sẽ hoàn tất trước cuộc bỏ phiếu về việc bổ nhiệm ông.

Mặc dù Tổng thống Zelenskiy bác bỏ lời kêu gọi phục chức cho Fedorov, cuối cùng ông đã nhượng bộ trước yêu cầu của người biểu tình về việc cách chức Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi, và thay thế ông bằng Tướng Mykhailo Drapatyi, một nhà lãnh đạo quân sự được kính trọng.

Mâu thuẫn được tường trình giữa Syrskyi và Fedorov là lý do chính mà Tổng thống Zelenskiy viện dẫn để sa thải người sau.

Tương lai của Fedorov vẫn còn bấp bênh. Ngày 21 tháng 7, tổng thống cho biết ông đã đề nghị cựu bộ trưởng "một vị trí quan trọng trong chính phủ" tập trung vào việc tăng cường lĩnh vực công nghệ của Ukraine.

Theo một nguồn tin thân cận với Tổng thống Zelenskiy, đề xuất này dự kiến sẽ đưa Fedorov trở thành phó thủ tướng phụ trách đổi mới quân sự hoặc bổ nhiệm ông làm nhà lãnh đạo Ukroboronprom, tập đoàn quốc phòng nhà nước của Ukraine.

Ông Fedorov đã bác bỏ những lựa chọn đó, khẳng định rõ ràng rằng ông chỉ muốn trở lại với tư cách là bộ trưởng quốc phòng.

[Kyiv Independent: Zelensky formally taps Khmara as defense minister, ruling out Fedorov's return]

5. CENTCOM: Mỹ đã điều hướng 64 tàu, vô hiệu hóa 3 tàu, và khám xét 2 tàu.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, tính đến thứ Hai, quân đội Mỹ đã chuyển hướng 64 tàu thương mại nằm trong diện phong tỏa hải quân đối với Iran.

CENTCOM cho biết vào ngày X rằng họ đã vô hiệu hóa thêm ba tàu và lên tàu hai chiếc.

Quân đội đã cung cấp các con số cùng với một bức ảnh được tường trình chụp một chiếc trực thăng MH-60 Sea Hawk của Hải quân đang lơ lửng trên boong tàu USS Mason, khi con tàu này thực thi lệnh phong tỏa.

Theo hai tổ chức giám sát hàng hải, lưu lượng giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz đã giảm trong tuần trước, trong bối cảnh cuộc xung đột dai dẳng giữa Iran và Hoa Kỳ vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt.

Theo số liệu từ Marine Traffic và Kpler, số lượt tàu thuyền qua lại tuyến đường thủy quan trọng này đã giảm 19,5%, từ mức cao nhất là 19 lượt vào ngày 11 tháng 8 xuống chỉ còn ba lượt vào ngày 16 tháng 8.

Theo Marine Traffic, trong tổng số 95 lượt vượt biển, 51 tàu sử dụng tuyến đường do Iran thiết lập, trong khi 44 tàu sử dụng các tuyến đường khác.

Lưu lượng giao thông qua eo biển Bab el-Mandeb, cửa ngõ vào Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã tấn công các tàu của Ả Rập Xê Út, đã tăng nhẹ lên 254, từ mức 238.

" Tuy nhiên, tình hình an ninh vẫn còn bất ổn," Kpler cho biết. "Hai vụ tấn công ngày 11 tháng 8 đã khiến 6 thủy thủ thiệt mạng và 10 người bị thương, cho thấy khoảng cách giữa lưu lượng giao thông ổn định và rủi ro khu vực dai dẳng."

Thị trường chứng khoán Phố Wall phần lớn giảm điểm vào đầu ngày thứ Hai, mở đầu một tuần với nhiều sự kiện quan trọng bao gồm báo cáo thu nhập từ các nhà bán lẻ lớn và biên bản cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang.

Giá dầu tăng nhẹ khi thị trường theo dõi sát sao diễn biến căng thẳng giữa Iran và Hoa Kỳ tại eo biển Hormuz, nơi vẫn chưa có hoạt động vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu bình thường.

"Tuần này sẽ khá yên tĩnh với rất ít thông tin cập nhật," Art Hogan của B. Riley Wealth Management nhận xét về nhịp độ công việc vào giữa tháng Tám, thời điểm phổ biến cho các kỳ nghỉ.

Khoảng 15 phút sau khi mở cửa giao dịch, chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm 0,3% xuống còn 53.585,28 điểm.

Chỉ số S&P 500 giảm nhẹ 0,1% xuống còn 7.774,62 điểm, trong khi chỉ số Nasdaq Composite thiên về công nghệ giữ nguyên ở mức 26.724,05 điểm.

[CBSNews: CENTCOM: U.S. redirected 64 vessels, disabled 3, boarded 2]

6. Tổng thống Trump nói ông thích ý tưởng biến eo biển Hormuz thành lãnh thổ của Mỹ.

Tổng thống Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục với các phóng viên báo chí rằng việc biến eo biển Hormuz thành lãnh thổ của Mỹ là "một ý tưởng tuyệt vời".

"Chúng tôi kiểm soát nó. Chúng tôi kiểm soát nó bằng biện pháp phong tỏa," ông nói với các phóng viên. "Tôi thích ý tưởng tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của chúng ta. Chúng ta hoàn toàn kiểm soát eo biển này. Giờ đây, họ có thể gây phiền phức, họ có thể thả thủy lôi xuống nước… nhưng biện pháp phong tỏa đã rất hiệu quả."

Tổng thống Trump cũng cho biết Mỹ đang vận chuyển dầu ra khỏi eo biển. Tuy nhiên, eo biển vẫn không có hoạt động vận tải bình thường và giá dầu đã tăng vào hôm thứ Hai.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói rằng Iran muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng "họ sẽ không đạt được thỏa thuận mà tôi cho là cần thiết."

"Hãy nhìn xem, chúng tôi có mặt ở đó vì một lý do duy nhất: Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân," ông nói.

Tổng thống không nói thêm gì về tình hình đàm phán hiện tại. Thứ Hai, 17 Tháng Tám, đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày, được Mỹ và Iran đồng ý trong một bản ghi nhớ, nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn.

Hôm thứ Hai, khi được một phóng viên hỏi liệu ông có hết kiên nhẫn với Oman hay không, Tổng thống Trump trả lời: "Không, tôi không nghĩ họ cư xử tốt lắm, nhưng chúng ta sẽ giải quyết họ một cách dễ dàng, giống như cách chúng ta giải quyết những việc khác."

Cuộc trao đổi diễn ra sau khi một phóng viên của Fox News cho biết Tổng thống Trump đã nói với ông rằng Mỹ sẽ ném bom Oman nếu nước này "cản trở" những nỗ lực của Mỹ nhằm mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến tranh với Iran.

Tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Hoa Kỳ được nhiều quan sát viên coi là chuyện hoang đường như chuyện "Alibaba và 40 tên cướp" hay "Bạch Tuyết và 7 chú lùn". Nói chơi trong những lúc trà dư tửu hậu thì có lẽ còn chấp nhận được. Việc phát biểu từ miệng một Tổng thống như một quốc sách ảnh hưởng sâu sắc đến uy tín của Hoa Kỳ trên trường quốc tế.

[CBSNews: Trump says he likes the idea of making the Strait of Hormuz a U.S. territory]

7. Ukraine cho biết Nga không có kế hoạch đạt được thỏa thuận hòa bình trong năm nay.

Theo Vadym Skibitsky, phó cục trưởng Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, gọi tắt là HUR, Nga không cho thấy dấu hiệu nào chuẩn bị chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine và không có kế hoạch đạt được thỏa thuận hòa bình trước cuối năm 2026.

Trong một cuộc phỏng vấn với RBC-Ukraine được đăng tải hôm Thứ Tư, 19 Tháng Tám, Skibitsky cho biết Putin dự định tiếp tục các hoạt động quân sự và theo đuổi các mục tiêu lãnh thổ của mình, bao gồm cả việc hoàn toàn chiếm giữ vùng Donetsk.

"Đến cuối năm nay sẽ không có thỏa thuận nào được ký kết hay một hiệp định hòa bình nào được thông qua", Skibitsky nói, trích dẫn các đánh giá của HUR về kế hoạch quân sự và chính trị của Nga.

Nga đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công mùa đông.

Theo Skibitsky, Nga dự kiến sẽ tiếp tục các cuộc tấn công vào ngành công nghiệp quốc phòng, các cơ sở quân sự, cơ sở hạ tầng năng lượng, hậu cần và các trạm nhiên liệu của Ukraine trong suốt mùa thu và mùa đông.

Ông cho biết, hệ thống điện và sưởi ấm sẽ đặc biệt dễ bị tổn thương trong mùa đông, trong khi hệ thống vận chuyển khí đốt và các cơ sở sản xuất khí đốt của Ukraine ở các vùng Poltava và Kharkiv cũng có thể bị tấn công.

Tướng Skibitsky cho biết lực lượng Nga đã phát triển một loại máy bay điều khiển từ xa được thiết kế để tấn công các đường dây truyền tải điện. Loại máy bay điều khiển từ xa này được tường trình mang theo một thiết bị nổ trong cánh, có khả năng cắt xuyên kim loại.

Ông cho biết, cơ sở hạ tầng cấp nước cũng có thể gặp rủi ro.

Theo Skibitsky, Nga cũng đang tấn công các cây cầu ở các khu vực tiền tuyến và các cây cầu trọng yếu ở vùng Odessa.

Năm năm sau khi Taliban trở lại nắm quyền giữa cuộc rút quân thảm khốc của Mỹ, giới cầm quyền Ukraine đang xây dựng lại quan hệ ngoại giao, tăng cường hợp tác với Nga và mời Washington quay trở lại. Lần này, không có binh lính.

Skibitsky cho biết HUR không loại trừ khả năng sẽ có một làn sóng huy động lực lượng mới của Nga sau cuộc bầu cử.

Ông cho biết Nga hiện đang thiếu nhân lực cần thiết để thành lập các đơn vị quân sự mới và chuyển đổi các lữ đoàn hiện có thành sư đoàn. Theo ước tính của HUR được Skibitsky trích dẫn, Nga có khoảng 670.000 quân trong lực lượng chiến đấu chống lại Ukraine, cùng với 65.000 quân dự bị.

Ông cũng cho biết, tổn thất quân sự của Nga đang vượt quá số lượng tân binh được tuyển mộ hàng tháng.

Trong tháng 6, ước tính quân đội Nga thiệt mạng khoảng 39.000 người, trong khi khoảng 36.000 người ký hợp đồng quân sự. Đến tháng 7, con số này lên tới ít nhất 40.000 người, so với khoảng 39.000 hợp đồng mới.

Theo dữ liệu của HUR mà Skibitsky trích dẫn, mục tiêu của Nga đến năm 2026 là tuyển mộ 409.000 binh sĩ theo hợp đồng.

Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy một cuộc tấn công từ phía bắc sắp diễn ra.

Tướng Skibitsky cho biết về mặt lý thuyết, Nga có thể phát động một cuộc tấn công từ miền bắc Ukraine trong năm nay, bao gồm cả các khu vực Kyiv hoặc Chernihiv, nhưng hiện tại không có dấu hiệu nào cho thấy Mạc Tư Khoa đang chuẩn bị cho một chiến dịch như vậy.

"Không có điều kiện hay dấu hiệu nào cho thấy họ đã sẵn sàng cho chiến dịch này, và cũng không có đủ quân số cho nó," ông nói.

Tình hình có thể thay đổi nếu Nga phát động một đợt huy động quân sự mới.

Tướng Skibitsky cho biết, dựa trên kinh nghiệm của Nga với đợt huy động năm 2022, một làn sóng mới được phát động vào cuối năm nay có thể cho phép Mạc Tư Khoa tập hợp một lực lượng tấn công đáng kể vào tháng 2 hoặc đầu năm 2027.

Các cuộc tấn công của Ukraine đang ảnh hưởng đến Nga.

Skibitsky cho biết các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine đang gây ra tác động ngày càng lớn bên trong nước Nga.

Ông cho biết các chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine đã trở thành mối lo ngại lớn thứ hai trong dân chúng Nga, chỉ sau mức sống.

Theo một quan chức của HUR, các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã làm giảm doanh thu cho ngân sách Nga và các doanh nghiệp lớn, đồng thời tạo ra thêm khó khăn cho Mạc Tư Khoa trong việc vận chuyển dầu thô.

Ông cho biết thêm, các cuộc tấn công của Ukraine ở Crimea bị tạm chiếm và miền nam Ukraine cũng đã làm gián đoạn hoạt động hậu cần của Nga và phá hủy các hệ thống radar, phòng không và các yếu tố của hệ thống chỉ huy và kiểm soát vũ khí quân sự của Nga.

Nga đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột có thể xảy ra với NATO.

Tướng Skibitsky cũng cảnh báo rằng các hoạt động hiện tại của Nga đối với các nước NATO chủ yếu tập trung vào các mối đe dọa bất đối xứng và hỗn hợp.

Ông chỉ ra các máy bay điều khiển từ xa không xác định, các chiến dịch thông tin nhắm vào vũ khí của NATO và sự phát triển của các phong trào chính trị và dân sự ủng hộ Mạc Tư Khoa.

"Đây là những biện pháp kết hợp do Nga thực hiện," Skibitsky nói, đồng thời cho biết thêm rằng hoạt động như vậy trong lịch sử thường diễn ra trước các cuộc xung đột quân sự.

Theo đánh giá của HUR được trích dẫn trong cuộc phỏng vấn, Nga đang chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh tiềm tàng với NATO vào năm 2030. Các nước NATO cũng đang chuẩn bị cho khả năng đó bằng cách tăng chi tiêu quốc phòng, mở rộng sản xuất công nghiệp quân sự và tiến hành các cuộc tập trận nhằm đối phó với một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga.

[Kyiv Post: Russia Has No Plans for Peace Deal This Year, Ukraine Says]

8. Văn phòng thủ tướng người Kurd ở Iraq bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Hai quan chức ở miền bắc Iraq đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mà theo cơ quan chống khủng bố khu vực cho biết là được thực hiện từ biên giới với Iran.

Một quả bom được bắn vào văn phòng của Masrour Barzani, thủ tướng vùng tự trị Kurdistan phía bắc Iraq. Quả bom còn lại nhắm vào nhà của một quan chức tình báo cao cấp trong khu vực, theo thông báo của cơ quan chống khủng bố.

Không có thương vong và chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm.

Barzani trên kênh X gọi vụ tấn công là "một sự leo thang nguy hiểm và là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh và ổn định của Khu tự trị Kurdistan."

Tom Barrack, đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ kiêm đặc phái viên của tổng thống về Syria và Iraq, cho biết Mỹ lên án mạnh mẽ vụ tấn công "nhằm vào người bạn và đối tác người Kurd quý giá của chúng ta", ông Barzani.

"Hành động gây hấn như vậy chống lại các đồng minh người Kurd đáng tin cậy của chúng ta là không thể chấp nhận được và là mối đe dọa trực tiếp đến sự ổn định khu vực", ông nói, đồng thời nhấn mạnh, "Chúng tôi sẽ không dung thứ hay chấp nhận những hành động thù địch này."

Iran và các nhóm phiến quân Iraq được Iran hậu thuẫn thường xuyên tấn công các cơ sở quân sự và ngoại giao của Mỹ ở Iraq cũng như các căn cứ của các nhóm người Kurd bất đồng chính kiến lưu vong của Iran kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tranh Iran, nhưng cuộc tấn công trực tiếp vào các tòa nhà chính phủ khu vực hôm thứ Hai là điều bất thường.

[CBSNews: Iraqi Kurdish prime minister's office targeted in drone attack]

9. Tổng thống Trump hạ thấp những lo ngại về cuộc trao đổi giữa Thủ tướng Burnham và người đóng giả bà Wiles.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đã bác bỏ những lo ngại liên quan đến việc Thủ tướng Anh Andy Burnham đã mắc bẫy khi trao đổi tin nhắn với một người mạo danh Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Susie Wiles.

Hôm thứ Hai, khi được các phóng viên hỏi liệu ông có lo ngại về những tác động tiêu cực sau phán đoán sai lầm của Burnham đặc biệt là mối quan hệ giữa hai nước hay không, Tổng thống Trump trả lời: "Không, tôi chắc chắn rằng ông ấy đã có sự hiểu lầm."

"Tôi đã nói chuyện với ông ấy," Tổng thống Trump nói với các phóng viên trong Phòng Bầu dục. "Chúng tôi đã có một vài cuộc trò chuyện tốt," ông nói thêm.

Những bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi POLITICO đưa tin rằng Thủ tướng Anh Burnham đã liên lạc với một người giả danh Wiles trước khi nghi ngờ về tính xác thực của cuộc liên lạc này.

Theo một người đã nói chuyện với POLITICO, chỉ có "một vài tin nhắn" được trao đổi và "không có ý nghĩa gì".

Lo ngại về an ninh quốc gia, Đại sứ quán Anh tại Washington sau đó đã nêu vấn đề này với Tòa Bạch Ốc, nhưng một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết vụ việc "không liên quan gì đến việc thiết bị của Chánh văn phòng bị tấn công mạng".

Đây sẽ không phải là lần đầu tiên Tòa Bạch Ốc đề cập đến các mối lo ngại về an ninh liên quan đến việc mạo danh chánh văn phòng của Tổng thống Trump.

Vào tháng 5 năm 2025, các nhà chức trách liên bang đã mở cuộc điều tra về một nỗ lực khác mạo danh Wiles sau khi các Thượng Nghị Sĩ, thống đốc và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu báo cáo nhận được tin nhắn từ một người tự xưng là Wiles, theo tờ Wall Street Journal đưa tin.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump cũng ám chỉ với các phóng viên rằng nhà lãnh đạo Anh có thể mở cửa khu vực Biển Bắc - nhắc lại ý tưởng mà tổng thống từng đề xuất mà Tổng thống Trump cho rằng có thể "làm cho nước Anh giàu có".

"Nếu khai thác được Biển Bắc, đó sẽ là một trong những phát hiện vĩ đại nhất trên thế giới," Tổng thống Trump nói, và thêm rằng "nếu họ khai thác được Biển Bắc, Vương quốc Anh sẽ giàu có trở lại."

[Politico: Trump downplays worries over Burnham’s exchange with Wiles impersonator]

10. Ghana yêu cầu Mạc Tư Khoa ngừng tuyển mộ công dân của mình tham gia chiến tranh ở Ukraine.

Theo truyền thông Nga đưa tin, Ngoại trưởng Ghana Samuel Okudzeto Ablakwa cho biết Ghana đã kêu gọi Mạc Tư Khoa chấm dứt "việc tuyển mộ bất hợp pháp" công dân Ghana tham gia cuộc chiến Nga-Ukraine.

Theo Ablakwa, 62 công dân nước ông đã thiệt mạng ở Ukraine và 15 người vẫn còn mất tích.

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh các chính phủ ở Phi Châu, Á Châu và các nơi khác ngày càng lo ngại về những nỗ lực của Mạc Tư Khoa nhằm tuyển mộ công dân của họ làm lính đánh thuê cho cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau cuộc hội đàm với ông Ablakwa, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cáo buộc rằng công dân Ghana đã ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng Nga vì "tinh thần đoàn kết với một quốc gia đã giúp họ chống lại nạn phân biệt chủng tộc", cũng như vì "lý do vật chất và tài chính".

Ông Ablakwa cho biết hai bộ trưởng đã đồng ý hợp tác để giải quyết vấn đề này.

[Kyiv Independent: Ghana asks Moscow to stop recruiting its citizens for war in Ukraine]

11. Nga đe dọa Anh vì cung cấp máy bay điều khiển từ xa cho Ukraine.

Mạc Tư Khoa đã đưa ra những lời đe dọa chống lại Anh sau khi truyền thông đưa tin về việc máy bay điều khiển từ xa của Anh được sử dụng trong các cuộc tấn công của Kyiv bên trong lãnh thổ Nga.

Đại sứ quán Nga tại Anh viết trong một tuyên bố: "Những hành động của Luân Đôn chắc chắn sẽ dẫn đến hậu quả mà họ phải gánh chịu."

Ngày 15 tháng 8, tờ Times đưa tin rằng, mặc dù các nhiệm vụ tấn công tầm xa chủ yếu dựa vào máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, nhưng Quân đội Ukraine cũng đã sử dụng thành công máy bay điều khiển từ xa của Anh để tấn công vào các nhà máy lọc dầu gần Mạc Tư Khoa và các nơi khác.

Phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Anh nói với tờ Kyiv Independent rằng Luân Đôn "cam kết cung cấp trang thiết bị mà Ukraine cần để tự vệ trước cuộc xâm lược bất hợp pháp của Putin."

"Nga không nên nghi ngờ về quyết tâm của chính phủ này trong việc chống lại sự xâm lược của Nga, ở Ukraine, và chống lại Anh cùng các đồng minh của chúng ta."

Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết chính phủ của ông đang "làm những gì đã hứa từ lâu, đó là ủng hộ Ukraine 100% chống lại cuộc chiến tranh bất hợp pháp này", đồng thời nói thêm rằng Anh "sẽ có mặt khi Ukraine cần giúp đỡ".

[Kyiv Independent: Russia threatens UK over supplying Ukraine with drones]

12. Thụy Sĩ cung cấp hơn 700.000 đô la để khôi phục Kyiv-Pechersk Lavra sau vụ tấn công của Nga.

Ngày 16 tháng 8, Đại biểu Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ Jacques Gerber thông báo rằng Thụy Sĩ sẽ cung cấp 600.000 franc Thụy Sĩ hay 730.000 đô la Mỹ thông qua UNESCO để giúp bảo tồn và phục hồi Kyiv-Pechersk Lavra, một trong những biểu tượng lịch sử và tôn giáo quan trọng nhất của Ukraine, bị hư hại trong một cuộc tấn công của Nga hồi tháng 6.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết một máy bay điều khiển từ xa loại Shahed của Nga đã tấn công Nhà thờ Dormition thuộc tu viện Lavra, một phần của khu di sản thế giới UNESCO, trong cuộc tấn công ngày 15 tháng 6. Vụ tấn công đã làm hư hại một số phần của nhà thờ, trong khi lực lượng cứu hỏa đã khống chế được đám cháy trước khi nó gây ra thiệt hại lớn về cấu trúc.

Một ngày sau vụ tấn công, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Thụy Sĩ đã đồng ý giúp khôi phục tu viện Kyiv-Pechersk Lavra 975 năm tuổi sau cuộc đàm phán với Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin.

"Trong khi Nga tìm cách phá hủy di sản văn hóa của Ukraine và xóa bỏ bản sắc của chúng tôi, các đối tác của chúng tôi sát cánh cùng chúng tôi trong việc bảo vệ và gìn giữ di sản đó cho các thế hệ tương lai", Ngoại trưởng Andrii Sybiha phát biểu trên kênh X sau khi tham dự lễ kỷ niệm 975 năm thành lập Lavra vào ngày 15 tháng 8.

Sự đóng góp của Thụy Sĩ cho tu viện Lavra là một phần trong sự hỗ trợ rộng lớn hơn của nước này dành cho công cuộc tái thiết Ukraine. Thụy Sĩ đã cam kết 5 tỷ franc Thụy Sĩ (6,1 tỷ đô la Mỹ) cho công cuộc phục hồi và tái thiết Ukraine đến năm 2036, trong đó có 1,5 tỷ franc (1,8 tỷ đô la Mỹ) đến năm 2028.

Thụy Sĩ từ lâu luôn duy trì lập trường trung lập về quân sự, nhưng nước này đã áp dụng các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga và đóng băng ít nhất 8,8 tỷ đô la tài sản của Nga. Quốc gia này cũng đã cung cấp viện trợ nhân đạo, kinh tế và tái thiết đáng kể cho Ukraine kể từ cuộc xâm lược toàn diện.

Chính phủ Thụy Sĩ cho rằng những biện pháp đó phù hợp với tính trung lập vì Thụy Sĩ không ủng hộ về mặt quân sự cho bất kỳ bên nào. Một đạo luật của Thụy Sĩ cấm xuất khẩu vũ khí của Thụy Sĩ đến các khu vực chiến sự, ngay cả khi được cung cấp bởi một quốc gia trung gian.

[Kyiv Independent: Switzerland providing over $700,000 to restore Kyiv-Pechersk Lavra after Russian attack]

13. Đức xem xét lại luật bảo vệ các chính trị gia khỏi những lời lăng mạ.

Các đảng phái chính trị của Đức đã đạt được sự đồng thuận bất thường: Một đạo luật trừng phạt công dân vì xúc phạm các chính trị gia cần phải được thay đổi, sau các cuộc điều tra gây tranh cãi đối với những người chế giễu Thủ tướng Friedrich Merz bằng những biệt danh "Pinocchio" và "Fritz nói dối".

Nhưng trong khi các chính trị gia thuộc mọi phe phái đều đồng ý rằng luật cần được sửa đổi — họ lại không thể thống nhất về cách thức hoặc thời điểm thay đổi nó, theo một cuộc khảo sát của POLITICO đối với các nhà lập pháp chịu trách nhiệm về vấn đề này từ mỗi đảng có đại diện trong Quốc hội Liên bang.

"Chúng tôi nghiêm chỉnh xem xét những lời chỉ trích rằng trên thực tế, điều này có thể tạo ra ấn tượng về một đặc quyền pháp lý đặc biệt dành cho các chính trị gia," Susanne Hierl, một Dân biểu thuộc Liên minh Dân chủ Kitô giáo, gọi tắt là CDU trung hữu của Merz, cho biết. "Sự đối xử ưu đãi như vậy chưa bao giờ là ý định của cơ quan lập pháp."

Moritz Oppelt, bộ trưởng tư pháp thuộc đảng CDU của bang Baden-Württemberg ở tây nam nước Đức, cũng bày tỏ quan điểm tương tự, cho rằng luật chỉ nên phục vụ mục đích ban đầu là bảo vệ các chính trị gia địa phương, những người thường xuyên phải hứng chịu những lời chỉ trích gay gắt.

"Các chính trị gia hàng đầu có thể và phải có khả năng chịu đựng những lời chỉ trích gay gắt," ông nói. "Điều cốt lõi trong nền dân chủ của chúng ta, và là một phần trong quan niệm về dân chủ ở Đức, là người dân được tự do thảo luận về các quyết định chính trị ở cấp liên bang và tiểu bang, và chỉ trích chúng một cách rất gay gắt. Điều đó không có nghĩa là những lời lăng mạ trong lĩnh vực chính trị nên trở nên bình thường. Tất nhiên, vẫn có những giới hạn."

Các biến thể của quan điểm này nhận được sự đồng thuận trong toàn bộ phổ chính trị phân mảnh của Đức. Đảng Cánh tả cực đoan và đảng Thay thế cho Đức (AfD) cực hữu muốn bãi bỏ hoàn toàn luật này, trong khi CDU, đảng Xanh và đảng Dân chủ Xã hội, gọi tắt là SPD trung tả đều ủng hộ việc sửa đổi nó.

"Những chính trị gia như Friedrich Merz xúc phạm người dân bình thường ở đất nước này mỗi ngày bằng cách gọi họ là lười biếng hoặc những kẻ trốn việc," Dân biểu cánh tả Luke Hoss nói, đề cập đến phát ngôn của thủ tướng rằng người Đức nên làm việc nhiều hơn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. "Điều khoản này tạo ra một tội danh hình sự đặc biệt chỉ áp dụng cho các chính trị gia và cần phải được bãi bỏ."

Tobias Peterka, một Dân biểu thuộc đảng AfD, cho biết những lời chỉ trích gay gắt là điều không thể tránh khỏi trong công việc. Ông lập luận: "Bất cứ ai tự nguyện tham gia chính trị và thực thi quyền lực nhà nước đều phải – như Tòa án Hiến pháp Liên bang Đức đã nhiều lần nhấn mạnh – chịu đựng những lời chỉ trích gay gắt hơn so với công dân bình thường, chứ không phải ít hơn."

Mặc dù một phiên bản của luật bảo vệ đặc biệt cho các chính trị gia, Điều 188 của bộ luật hình sự, đã tồn tại từ năm 1951, nhưng chính phủ của cựu Thủ tướng Angela Merkel năm 2021 đã tăng cường luật này như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm chống lại chủ nghĩa cực đoan cánh hữu và ngôn từ kích động thù hận.

Cuộc cải cách diễn ra sau vụ sát hại Dân biểu đảng CDU Walter Lübcke năm 2019 bởi một phần tử cực đoan cánh hữu và trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng lời nói và thể chất nhằm vào các chính trị gia địa phương giữa đại dịch COVID-19. Ông Lübcke là người ủng hộ mạnh mẽ chính sách tị nạn của Đức dưới thời bà Merkel.

Luật này áp dụng cho những lời lẽ xúc phạm được đưa ra công khai hoặc thông qua các bài đăng trên mạng xã hội khi chúng có liên quan đến vai trò công cộng của chính trị gia và được coi là gây cản trở đáng kể đến công việc của họ. Người phạm tội có thể phải đối mặt với án tù lên đến ba năm hoặc phạt tiền vì tội xúc phạm chính trị gia; tội phỉ báng và "nói xấu ác ý" sẽ bị phạt nặng hơn.

Nhưng dư luận đã quay lưng lại với luật này sau một số cuộc điều tra và truy tố gần đây đối với những người dân thường vì tội xúc phạm các chính trị gia. Một người đàn ông bị phạt vì gọi Merz là "Lügenfritz," hay "Fritz nói dối," một người khác bị phạt vì gọi ông là "Fotzenfritz" ("Fritz chó săn"), một biệt danh mang tính phỉ báng do một tạp chí châm biếm đặt ra. "Fritz" là biệt danh phổ biến của Friedrich.

Andy Hüttner, một người đàn ông 66 tuổi đã nghỉ hưu đến từ vùng tây nam nước Đức, đã bị điều tra vì viết dòng chữ "Pinocchio sắp đến" trên một bài đăng trên Facebook của cảnh sát địa phương về các biện pháp an ninh cho chuyến thăm dự kiến của Merz.

"Tôi nghĩ việc gọi ông Merz là ‘Pinocchio’ hoàn toàn phù hợp vì ông ấy hứa hẹn rất nhiều nhưng lại thực hiện rất ít," Hüttner nói với POLITICO. "Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng bất cứ điều gì có thể xảy ra vì lời bình luận đó."

Sau khi tin tức về cuộc điều tra gây ra một làn sóng phẫn nộ trên truyền thông — và sự lên án từ Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách Quan hệ công chúng của Mỹ, Sarah Rogers — vụ án đã bị hủy bỏ.

Theo luật pháp Đức, xúc phạm bất kỳ người nào (Beleidigung) có thể là một tội hình sự, nhưng luật dành cho các chính trị gia quy định mức hình phạt tiềm tàng cho hành vi xúc phạm và phỉ báng nghiêm khắc hơn.

Nhưng ngày càng có nhiều người đồng ý rằng đạo luật nhằm cung cấp thêm sự bảo vệ cho các chính trị gia đã đi quá xa.

Nữ Dân biểu Hierl thuộc đảng CDU cho biết các chính trị gia địa phương vẫn cần được bảo vệ. Bà nói: "Vì vậy, chúng tôi sẽ xem xét kỹ lưỡng cả nội dung của Điều 188 và cách thức áp dụng nó."

Đảng Xanh đối lập đồng ý rằng luật này nên tập trung vào việc bảo vệ các chính trị gia địa phương.

"Việc bãi bỏ Điều 188 của Bộ luật Hình sự Đức sẽ gửi đi tín hiệu sai lầm," Lena Gumnior, một trong những nhà lập pháp của đảng, viết trong một tuyên bố. "Tuy nhiên, tôi có thể hình dung việc cải cách Điều 188 để nó chỉ áp dụng cho những người được bầu vào các chức vụ cấp thành phố."

Bộ trưởng Tư pháp thuộc đảng SPD, Stefanie Hubig, hồi tháng 6 cho rằng các chính trị gia phải chịu được nhiều chỉ trích hơn so với người dân bình thường, nhìn chung lặp lại quan điểm của đảng Xanh và đảng CDU. Cũng trong tháng 6, các bộ trưởng tư pháp các bang của Đức đã kêu gọi thu hẹp phạm vi áp dụng của luật để nó chỉ áp dụng cho các quan chức chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, hiện tại, cả đảng CDU cầm quyền của ông Merz lẫn đảng Xanh đối lập đều chưa có kế hoạch khởi động dự luật nào sau kỳ nghỉ hè.

Dự luật của đảng AfD nhằm bãi bỏ Điều 188 đã bị Quốc hội Đức bác bỏ, và mặc dù đảng này đã đưa ra một dự luật khác, các đảng trung dung đã tuyên bố sẽ không hợp tác với cực hữu, duy trì "bức tường lửa" xung quanh đảng này.

Đảng Cánh tả cũng đã đệ trình một kiến nghị lên quốc hội liên quan đến Điều 188, bằng chứng cho thấy sự đồng thuận rộng rãi về việc thay đổi luật này — ngay cả khi các chính trị gia chính thống vẫn chưa thực hiện điều đó.

[Politico: Germany rethinks law protecting politicians from insults]

 

1. Vụ đốt phá bất thành gây hư hại lối vào nhà thờ ở Kielce.

Vào đêm 3 rạng sáng ngày 4 tháng 8 năm 2026, một người không rõ danh tính đã cố gắng phóng hỏa lối vào bên hông nhà thờ Thánh Giuse Thợ ở Kielce, Ba Lan. Một gói đồ đang cháy được đặt dưới cửa nhà thờ, làm cháy xém một phần lối vào bên hông, trước khi đám cháy được phát hiện và dập tắt. Tuy nhiên, cánh cửa gỗ ra vào đã bị cháy xém một phần. Các báo cáo mô tả vụ việc là một "trải nghiệm buồn" đối với toàn thể cộng đồng giáo xứ.

Theo cha xứ Karol Zegan, vụ cháy là do cố ý gây ra chứ không phải là tai nạn, ngài nói thêm: "Động cơ của những hành động như vậy cũng khá đáng lo ngại và khó giải thích." Ngài cũng mô tả vụ việc là một "trải nghiệm đau buồn" đối với giáo xứ.

Cảnh sát đã mở cuộc điều tra để xác định hoàn cảnh và danh tính của thủ phạm.

---

Source:INTOLERANCEAGAINSTCHRISTIANS

Attempted arson damages entrance to church in Kielce

2. Nhật Ký Trừ Tà số 395: Odium Fidei – Lòng căm thù đức tin

Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ vừa có bài viết nhan đề "Exorcist Diary #395: Odium Fidei", nghĩa là "Nhật Ký Trừ Tà số 395: Odium Fidei – Lòng căm thù đức tin".

Tôi không thể nghĩ ra ai có lòng căm thù đức tin Công Giáo (Odium Fidei) lớn hơn Satan và lũ quỷ của hắn. Mỗi Nhà Trừ Tà đều cảm nhận được lòng căm thù tột độ của ma quỷ đối với Giáo hội, các linh mục và tất cả những gì thuộc về Công Giáo như nước thánh, thánh tích, thánh giá, Thánh Thể, Đức Mẹ Đồng Trinh và nhiều hơn nữa. Sự hiện diện của lòng căm thù mãnh liệt này trong một buổi trừ tà là một dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy ma quỷ thực sự hiện diện.

Những tay sai của Satan cũng phản ánh lòng thù hận đức tin ấy. Những kẻ thờ Satan bắt chước các nghi lễ của Công Giáo, bao gồm cả Thánh lễ Đen, và cố gắng lấy được bánh thánh đã được thánh hiến từ nhà thờ Công Giáo. Một người phụ nữ mặc đồ đen, bị camera an ninh ghi lại, đã đánh cắp một số thánh tích của các vị thánh từ một trong những người trừ tà của chúng tôi. Các linh mục, cũng như các thừa tác viên Công Giáo trung thành, là mục tiêu của bùa chú và lời nguyền rủa của phù thủy. Những kẻ tìm cách phá hoại Giáo hội đang làm "việc của cha chúng" (Ga 8:41).

Trên phạm vi rộng hơn, các vụ tấn công nhằm vào các nhà thờ Công Giáo đã gia tăng mạnh trong vài năm gần đây. Từ năm 2018 đến năm 2024, các hành vi thù địch chống lại tất cả các tín hữu Kitô giáo đã tăng hơn 800%, trong đó Giáo Hội Công Giáo là mục tiêu đặc biệt. Đã có hơn 560 trường hợp được ghi nhận về việc đốt phá, đập vỡ cửa kính, chặt đầu tượng, vẽ bậy mang tính chất ma quỷ, và đặc biệt là các tội phạm liên quan đến súng nhằm vào các nhà thờ và người Công Giáo. Điều này không hề xảy ra, ít nhất là không ở mức độ này, chỉ vài thập niên trước.

Điều đó có nghĩa là gì? Trước hết, tôi coi đó như một lời khen ngầm. Nếu Satan và tay sai của hắn đặc biệt căm ghét Giáo Hội Công Giáo và đang cố gắng tiêu diệt nó, thì Giáo hội hẳn phải có một vai trò độc đáo và mạnh mẽ trong việc chống lại các thế lực tà ác. Tôi tin là vậy. Tôi đã trải nghiệm điều này trong một buổi trừ tà.

Thứ hai, sự gia tăng các hành vi xúc phạm và bạo lực công khai như vậy đang đạt đến đỉnh điểm. Tôi không cho rằng "Ngày Tận Thế" đang đến gần. Nhưng chắc chắn đang có một trận chiến tâm linh lớn diễn ra công khai, một trận chiến mà đã lâu rồi chưa từng thấy. Nhưng Chúa Giêsu và Giáo Hội của Ngài đã chiến thắng một cách dứt khoát.

Tôi nghĩ điều này có ý nghĩa quan trọng đối với tất cả mọi người. Một trong những dấu hiệu của sự thánh thiện giữa các vị thánh vĩ đại là, và vẫn còn là, tình yêu đối với Giáo Hội. Nhận thức được những hạn chế của con người trong các vị lãnh đạo, các vị thánh yêu mến Giáo Hội vì đó là thân thể của Chúa Kitô. Không chỉ là một thể chế do con người xây dựng, Giáo Hội còn được thấm nhuần Chúa Thánh Thần và là "Cô dâu của Chúa Kitô" (Êphê-sô 5, Khải Huyền 21). Ngược lại, Sa-tan và những kẻ dưới quyền hắn có lòng thù ghét đức tin; chúng căm ghét Chúa Giêsu và Giáo Hội của Ngài, và đang cố gắng hủy diệt Giáo Hội.

Trong thời điểm căng thẳng của cuộc chiến tâm linh này, lời khuyên tốt nhất của tôi là: hãy ở trong con thuyền của Phê-rô, yêu mến Giáo hội và đức tin, bám chặt vào Chúa Giêsu và "Cô dâu" của Ngài. Bạn sẽ được dẫn về nhà an toàn.

---

Source:Catholic Exorcism

Exorcist Diary #395: Odium Fidei

3. Tiến Sĩ George Weigel: Lãnh đạo SSPX chống lại Kinh thánh và Truyền thống

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề "The SSPX Leadership Against Scripture and Tradition", nghĩa là "Lãnh đạo SSPX chống lại Kinh thánh và Truyền thống".

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Tòa Thánh đã tuyên bố rằng, nếu Huynh Đoàn Thánh Piô X, gọi tắt là SSPX tiến hành phong chức giám mục vào tháng 7 mà không có sự cho phép của Đức Giáo Hoàng, thì những người tham gia vào các lễ phong chức bất hợp pháp này sẽ tự động bị vạ tuyệt thông — nghĩa là bị vạ tuyệt thông bởi chính hành vi của họ.

Người ta có thể, và thực sự nên, hy vọng rằng điều đó sẽ không xảy ra. Nhưng ngay cả khi SSPX dừng lại vào phút cuối và không thực hiện các hành vi ly khai chính thức, vấn đề nghiêm trọng do SSPX gây ra vẫn sẽ tiếp diễn.

Điều đó đã được thể hiện khá rõ ràng trong "Tuyên ngôn Đức tin Công Giáo gửi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV" ngày 14 tháng 5, trong đó ban lãnh đạo SSPX tuyên bố, dù cố ý hay không, rằng họ không chia sẻ đức tin của Giáo Hội Công Giáo.

Hãy xem câu đầu tiên của Tuyên ngôn, trong đó SSPX tuyên bố rằng "Chúa Giêsu Kitô… đã làm cho Giao ước Cũ hoàn toàn vô hiệu". Điều đó hẳn đã làm Thánh Phaolô kinh ngạc, người đang vật lộn với câu hỏi phức tạp về mối quan hệ giữa sự tuyển chọn của Israel và Giao ước Mới bao gồm cả dân ngoại vào kế hoạch cứu rỗi của Thiên Chúa, đã viết, dưới sự soi dẫn của Thiên Chúa, "Họ là người Israel, họ đã được Thiên Chúa nhận làm con, được Người cho thấy vinh quang, ban tặng các giao ước, lề luật, một nền phụng tự và các lời hứa" (Rm 9:4). Không phải "đã từng được nhận làm con", mà là "được nhận làm con".

Hai chương sau, Thánh Phaolô khẳng định rằng "theo ơn tuyển chọn, họ là những người được yêu thương, và đó là nhờ các tổ phụ. Quả thế, khi Thiên Chúa đã ban ơn và kêu gọi, thì Người không hề đổi ý."(Rm 11:28-29). Thiên Chúa không hối tiếc về những lời hứa của Ngài, và Cựu Ước và Tân Ước tạo thành một thể thống nhất, như Giáo Hội đã liên tục khẳng định trong hai thiên niên kỷ. Tuyên bố của SSPX phủ nhận điều này.

Bản Tuyên ngôn tiếp tục khẳng định rằng "mọi người phải là thành viên của Giáo Hội Công Giáo mới có thể cứu rỗi linh hồn mình, và chỉ có một phép rửa duy nhất là phương tiện để được gia nhập vào Giáo hội. Điều cần thiết này liên quan đến toàn thể nhân loại không ngoại lệ và bao gồm không phân biệt người Kitô hữu, người Do Thái, người Hồi giáo, người ngoại đạo và người vô thần." Như vậy, địa ngục của SSPX khá đông đúc, và bao gồm cả bạn bè và người thân theo đạo Luther, Anh giáo, Do Thái, Hồi giáo và những người không tin vào Chúa của bạn.

Tuy nhiên, đây chính xác là sự xuyên tạc cực đoan của châm ngôn cổ xưa extra ecclesiam nulla salus (không có ơn cứu rỗi nào ngoài Giáo hội) mà vì đó Cha Leonard Feeney đã bị vạ tuyệt thông vào năm 1953, cơ sở thần học cho hình phạt đó được đặt ra bởi một tuyên bố năm 1949 của Tòa Thánh được Đức Giáo Hoàng Piô XII phê chuẩn.

Trớ trêu thay, Tuyên ngôn của SSPX khẳng định rằng "việc phủ nhận dù chỉ một chân lý của Đức Tin cũng sẽ hủy hoại chính đức tin và khiến cho mọi sự hiệp thông với Giáo Hội Công Giáo trở nên hoàn toàn bất khả thi". Tuy nhiên, đó chính xác là điều mà SSPX đang làm khi tuyên bố những lời hứa của Chúa dành cho dân tộc Do Thái là "hoàn toàn vô hiệu" và bằng cách đưa ra cách giải thích cực đoan nhất có thể cho cụm từ extra ecclesiam nulla salus (ngoài Giáo hội không có ơn cứu độ). Như vậy, SSPX mâu thuẫn với giáo huấn của những bậc vĩ nhân như Thánh Augustinô và Thánh Tôma Aquinas, những lời lên án của Giáo hoàng đối với chủ nghĩa Jansen, và giáo huấn của Chân phước Piô IX trong Quanto Conficiamur Moerore (Quanto Conficiamur Moerore) về sự sẵn có của ân sủng ngoài các bí tích.

Từ lâu đã rõ ràng rằng nguồn gốc của phong trào do Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre khởi xướng, và vẫn tiếp tục đến ngày nay trong SSPX, không chỉ đơn thuần là việc Đức Tổng Giám Mục bác bỏ phụng vụ hậu Công đồng Vatican II, mà còn là sự bác bỏ giáo huấn của Công đồng Vatican II về Giáo hội, ơn cứu độ, tự do tôn giáo, quan hệ giữa Giáo hội và nhà nước, và mối quan hệ của Giáo hội với các tôn giáo khác. Trong bối cảnh này, cần nhớ rằng Đức Tổng Giám Mục Lefebvre là người ủng hộ Thống chế Henri Petain và chế độ Vichy cộng tác với Đức Quốc xã ở Pháp trong Thế chiến II: một chế độ bác bỏ hoàn toàn chủ nghĩa hiện đại. Những yếu tố của chế độ Vichy cuối cùng đã dẫn đến chủ nghĩa bài Do Thái nguy hiểm, một phần bắt nguồn từ việc bác bỏ đoạn Rôma 9-11 mà Tuyên ngôn của SSPX cũng bác bỏ. Việc nhắc lại dù chỉ là một chút dư âm của lịch sử tồi tệ đó giữa những hành vi bài Do Thái trắng trợn ngày nay, nói một cách nhẹ nhàng, là vô cùng thiển cận.

Vào tháng Năm, một nhà sử học nổi tiếng người Ý đã nhận xét, liên quan đến các lễ tấn phong giám mục mà SSPX dự định thực hiện và các vụ vạ tuyệt thông sẽ tự động diễn ra sau đó, rằng "những gì sắp xảy ra vào tháng Bảy sẽ không phải là việc xây dựng một cây cầu mà là việc tạo ra một vực sâu mới giữa Giáo hội và Tòa Thánh". Điều đó hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, điều đó chỉ xảy ra nếu hơn 700 linh mục, hơn 200 chủng sinh và hàng trăm ngàn giáo dân tham gia SSPX tiếp tục chấp nhận, một cách cuồng tín, sự dị giáo của giới lãnh đạo SSPX, những người tự nhận mình là những người Công Giáo chân chính duy nhất, điều này sẽ phá vỡ những cây cầu Giáo hội và tạo ra bất kỳ vực sâu đáng buồn nào sau đó. Những người tìm kiếm sự nuôi dưỡng tâm linh trong các trung tâm Thánh lễ của SSPX xứng đáng được đối xử tốt hơn thế.

---

Source:National Catholic Register

The SSPX Leadership Against Scripture and Tradition

4. Cuộc chiến của Ortega chống lại Giáo hội cho thấy những giới hạn của quyền lực chính trị.

Andrea M. Picciotti-Bayer có bài thuyết trình nhan đề "Ortega’s War on the Church Reveals the Limits of Political Power", nghĩa là " Cuộc chiến của Ortega chống lại Giáo Hội Công Giáo bộc lộ những giới hạn của quyền lực chính trị."

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy

Daniel Ortega đã nói với dân chúng Nicaragua rằng hãy quên chuyện bầu cử đi. Chẳng ai từng chứng kiến chế độ của ông hoạt động lại phải ngạc nhiên trước tuyên bố đó. Điều đáng lo ngại hơn đối với người Mỹ là những gì Ortega và vợ ông, đồng tổng thống Rosario Murillo, đã làm đối với thể chế duy nhất ở Nicaragua mà họ không thể hoàn toàn kiểm soát: Giáo Hội Công Giáo.

Tuần Thánh năm 2026 một lần nữa chứng kiến các chặng đường Thánh Giá bị giới hạn trong sân nhà thờ, tín hữu bị cảnh sát bao vây, và đường phố Managua và Matagalpa hầu như vắng bóng những cây thánh giá và hoa từng đánh dấu mùa Chay của Nicaragua. Cuộc hành hương Chúa Hài Đồng ở Matagalpa, một trong những truyền thống được yêu mến nhất của đất nước, đã bị cấm trong nhiều năm liền, và lễ hội thánh bổn mạng ở Diriamba cũng vậy. Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ báo cáo rằng hơn 27.000 sự kiện tôn giáo đã bị hủy bỏ kể từ năm 2019.

Đây không phải là sự đàn áp ngẫu nhiên. Đó là chiến lược, được chuẩn bị trong nhiều năm. Ortega, người thỉnh thoảng tuyên bố tìm lại được đức tin Công Giáo, đã gọi Giáo hội là "chế độ độc tài hoàn hảo" vì không cho phép các tín hữu bỏ phiếu bầu Đức Giáo Hoàng. Chế độ này đã buộc hơn 80 linh mục phải sống lưu vong, đóng cửa hàng ngàn cơ sở tôn giáo và trục xuất các nữ tu Dòng Thừa sai Bác ái của Mẹ Teresa. Giám mục Rolando Álvarez của Matagalpa đã bị bắt khỏi nhà riêng trong một cuộc đột kích rạng sáng, bị kết án 26 năm tù, sau đó bị tước quốc tịch và đưa lên máy bay trục xuất sang Rôma.

Tại sao một chế độ đã ăn sâu bám rễ như vậy, với tòa án, quân đội và hội đồng bầu cử đều nằm trong tầm kiểm soát, lại phải cấm một cuộc tuần hành? Bởi vì một chính phủ điều động cảnh sát chống bạo động chống lại đám đông mang thánh giá gỗ biết chính xác phe đối lập thực sự của họ nằm ở đâu. Đó không phải là ở thùng phiếu mà Ortega đã gian lận. Đó là ở giáo xứ — một bài học mà chế độ đã học được vào năm 2018, khi các lãnh đạo Giáo hội cố gắng làm trung gian cho một cuộc đối thoại quốc gia giữa Ortega và các sinh viên biểu tình, và Ortega đã đáp lại bằng cách coi sự hòa giải là sự phản bội. Phần lớn các cuộc đàn áp kể từ đó đều bắt nguồn từ thời điểm đó.

Nhà văn Gioconda Belli, trong bài viết gần đây trên tờ The New York Times, lập luận rằng chiến dịch tước bỏ quốc tịch của các giáo sĩ Công Giáo do chế độ tiến hành phản ánh sự bất an sâu sắc của họ. Kế hoạch kế nhiệm rõ ràng của Murillo, việc tước bỏ quốc tịch của những người chỉ trích, và thậm chí cả việc bức hại chính anh trai của Ortega là Humberto trước khi ông qua đời trong trại giam, tất cả đều cho thấy một gia đình sợ những cuộc tụ họp công khai thực sự hơn là sự lên án của quốc tế.

Đây không phải là một câu chuyện mới, chỉ là bối cảnh mới. Chiến dịch "Hán hóa" Kitô giáo của Trung Quốc bao gồm việc phá bỏ thánh giá, bỏ tù giáo sĩ và đưa việc thờ phượng dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng sản, phản ánh nỗi sợ hãi tương tự đã thúc đẩy cuộc tấn công của Ortega vào người Công Giáo ở Nicaragua.

Nhà xuất bản Công Giáo Jimmy Lai đã trở thành biểu tượng của sự kháng cự, kiên định trong tù sau khi bị kết án oan vì hoạt động ủng hộ dân chủ và tự do một cách hòa bình. Người Công Giáo Ba Lan đã dành hàng thập niên để chống lại chính phủ được Liên Xô hậu thuẫn, một chính phủ hiểu rằng một dân tộc quỳ gối trước Chúa sẽ khó bị bắt quỳ gối trước nhà nước. Karol Wojtyła đã sống trọn vẹn tinh thần kháng cự đó trước khi trở thành Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị.

Như Dignitatis Humanae, tuyên ngôn của Giáo hội về tự do tôn giáo, giải thích, các tín hữu có quyền sắp xếp cuộc sống của mình theo các chuẩn mực của đức tin, một quyền tồn tại trước và độc lập với bất cứ điều gì mà nhà nước cho phép.

Đó là bài học mà Ortega và Murillo cứ mãi không chịu học, và mọi nhà độc tài cuối cùng đều phải trả giá. Bạn có thể bỏ tù một giám mục, hủy bỏ một cuộc rước kiệu, đóng băng tài khoản của giáo phận, gán cho một trường đại học Công Giáo là bình phong khủng bố. Nhưng điều bạn không thể làm là ngăn cản chính đám đông đó lấp đầy các hàng ghế trong nhà thờ mà bạn cho phép họ tiếp tục ở lại.

Khi cảnh sát Nicaragua cấm cuộc rước kiệu tôn vinh Đức Mẹ Fatima năm 2022, hàng trăm người đã tập trung trước nhà thờ chính tòa Managua, và những bức ảnh về Thánh lễ đó đã lan truyền rộng rãi như một biểu tượng của sự phản kháng thầm lặng. Hối lộ không thể mua được những gì đức tin ban tặng cho tín hữu, và bạo lực không thể tước đoạt nó khỏi họ bởi vì nó chưa bao giờ thuộc về chế độ để chiếm đoạt.

Những người Mỹ coi tự do tôn giáo là điều hiển nhiên nên theo dõi Nicaragua sát sao, không phải như một hiện tượng nước ngoài kỳ lạ mà như một lời cảnh báo. Mọi sự bảo vệ mà Hiến pháp Hoa Kỳ dành cho việc thực hành tự do tôn giáo đều tồn tại bởi vì lựa chọn thay thế chính là điều mà Ortega và Murillo đang xây dựng: một nhà nước coi hành động tín ngưỡng công khai là mối đe dọa nghiêm trọng đến mức phải điều động cảnh sát chống bạo động.

Tự do tôn giáo không phải là một ân huệ mà chính phủ ban cho những người mộ đạo. Đó là sự thừa nhận rằng một số lòng trung thành còn sâu sắc hơn cả quyền lực nhà nước và chưa bao giờ thuộc thẩm quyền của nhà nước để ban tặng. Người Công Giáo Nicaragua đang chứng minh sự thật đó bằng những cách thức khó khăn.

---

Source:National Catholic Register

Ortega’s War on the Church Reveals the Limits of Political Power

5. Đức Cha Eleganti nhận định rằng Hồi giáo gây ra mối nguy hiểm ‘rất nghiêm trọng’ cho phương Tây

Đức Cha Marian Eleganti tuyên bố: "Chủ nghĩa toàn cầu đã thất bại" và cuộc khủng hoảng di cư chủ yếu là người Hồi giáo đang dẫn đến điểm "không thể quay đầu".

Cựu Giám Mục Phụ Tá của Giáo phận Chur là một trong số ít các vị giáo sĩ công khai lên án làn sóng di cư hiện đại của người Hồi Giáo vào phương Tây, đồng thời thường xuyên liên kết cuộc khủng hoảng nhân khẩu học ở phương Tây với cuộc khủng hoảng nhập cư đang đồng thời ảnh hưởng đến Âu Châu.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ La Nuova Bussola Quotidiana, Đức Cha Eleganti cảnh báo rằng Giáo Hội Công Giáo "không nên có đường lối duy tâm về vấn đề này", đồng thời nêu rõ điều đó có nghĩa là Giáo hội nên tránh rao giảng "một chủ nghĩa đạo đức tách rời khỏi thực tế, bỏ qua những vấn đề xã hội cụ thể hiện hữu liên quan đến nhập cư không giới hạn và chỉ có thể được giải quyết bằng tư duy chính trị hợp lý".

"Dự án của Giáo hội về tình huynh đệ toàn cầu không kết hợp chân lý và tình yêu," ngài nói.

Trước đây, Đức Cha Eleganti đã từng đưa ra bình luận tương tự, khi ngài từng chỉ trích kiểu tình huynh đệ được sinh ra từ thông điệp Fratelli Tutti năm 2020 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô là "không thực tế". "Ví dụ, giữa Kitô giáo và Hồi giáo thì có loại tình huynh đệ nào, khi mà Hồi giáo đang bức hại hoặc đàn áp đức tin Kitô giáo ở hầu hết các quốc gia nơi tôn giáo này thịnh hành?", ngài viết năm ngoái.

Theo Đức Cha Eleganti, việc tập trung vào chương trình như vậy đã gây hại cho Giáo hội, mà theo đánh giá của ngài, hiện nay đang "quá chú trọng đến việc chiều chuộng thế gian".

"Dưới triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, liên minh này với giới chính trị đã được đẩy đến cực điểm," ngài nói với tờ La Bussola. Vị giám mục cho rằng toàn bộ quá trình toàn cầu hóa "đã thất bại ngay hôm nay xét về nhu cầu của người dân" vì nó chỉ phục vụ "giới tinh hoa tài chính," tức là những người "quyết định chính sách."

Do xu hướng hùng biện ủng hộ nhập cư hiện nay xuất hiện từ Vatican trong những năm gần đây, Đức Cha Eleganti lập luận rằng Giáo hội – hay Vatican – "không muốn nhìn nhận sự việc như bản chất vốn có".

Ngài lưu ý rằng lòng bác ái và tình yêu thương đối với người lân cận phải "thể hiện một cách hợp lý". "Một người cha muốn giúp đỡ trẻ mồ côi và đã có hai con ruột cần cân nhắc xem liệu mình có đủ khả năng nhận nuôi thêm một đứa trẻ nữa hay không."

Việc Đức Cha Eleganti nhắc đến Ordo Amoris, hay nguyên tắc ưu tiên bác ái, chắc chắn sẽ không bị các nhà phân tích Vatican bỏ qua. Chính để đáp lại những bình luận của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance về cùng chủ đề này mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã gửi thư cho hàng giám mục Hoa Kỳ chỉ trích chính sách nhập cư của Vance và Tổng thống Trump. Đức Phanxicô lên án việc đánh đồng "tình trạng bất hợp pháp của một số người di cư với tội phạm", những bình luận này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ chính quyền Trump.

Nhưng theo đánh giá của Đức Cha Eleganti, phương Tây đang quá dễ dàng chấp nhận mức độ nhập cư cao của người Hồi giáo do tỷ lệ sinh thấp. Ngài cho rằng các quốc gia phương Tây đang bù đắp sự thiếu hụt trẻ em "bằng người nhập cư để tồn tại như một xã hội".

"Mối nguy hiểm rất nghiêm trọng," Đức Cha Eleganti cảnh báo. "Sự thù hận và kiêu ngạo, khát vọng quyền lực và bạo lực, nói cách khác: sự phục tùng, rõ ràng là những hiện tượng ma quỷ."

Ngài lập luận rằng nếu không có hành động nhanh chóng để chống lại sự lan rộng ngày càng tăng của Hồi giáo ở phương Tây thì "sẽ đến lúc không thể quay đầu lại, ít nhất là ở một số khu vực của thế giới phương Tây. Các cuộc bạo loạn như những gì đang xảy ra ở Anh là điềm báo trước cho điều này."

Theo đánh giá của Đức Cha Eleganti, Hồi giáo không phải là mối đe dọa duy nhất đối với nền văn minh phương Tây. Chủ nghĩa hiện đại tân Khai sáng cũng nằm trong số đó. Ngài nói: "Điểm chung của chúng là mũi nhọn chống Kitô giáo".

Khuyến khích cầu nguyện như một biện pháp đối phó với cuộc tấn công hai mặt này, Đức Cha Eleganti cho rằng cuộc khủng hoảng đang ảnh hưởng đến phương Tây là "một điều gì đó siêu nhiên: một mặt là sự Nhập Thể của Thiên Chúa và sự mặc khải của chân lý; mặt khác là những phát minh liên tục và không ngừng đổi mới của Lucifer nhằm quyến rũ con người. "

Ngài cũng bác bỏ việc liên tục soạn thảo các văn bản mới như một giải pháp được đề xuất cho các vấn đề khác nhau ảnh hưởng đến xã hội phương Tây. Giáo hội, theo Đức Cha Eleganti, "không cần những văn kiện mới liên tục về vấn đề này" vì "Phúc Âm chứa đựng tất cả các câu trả lời. Suy cho cùng, mọi việc rất đơn giản. Sự dư thừa từ ngữ và sự phức tạp không phải là dấu hiệu của một giải pháp thiêng liêng. Giải pháp của chúng ta là Chúa Giêsu."

Đức Cha Eleganti là một trong số ít các giám mục công khai lên án việc Vatican tạo điều kiện cho người Hồi giáo sử dụng Thư viện Vatican năm ngoái, khi tin tức lan truyền về một căn phòng nhỏ có trải thảm để quỳ cầu nguyện được dành riêng cho các học giả Hồi giáo theo yêu cầu của họ.

Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên này năm ngoái, Đức Cha Eleganti đã bày tỏ sự nghi ngờ về khả năng đối thoại hiệu quả giữa Công Giáo và Hồi giáo. Ngài nói: "Tôi nghĩ ngay từ nền tảng, Hồi giáo đã thể hiện mình là một tôn giáo chống Kitô giáo. Nó nói điều ngược lại. Nó nói rằng Chúa Giêsu không phải là Con Thiên Chúa và Ngài chỉ là một nhà tiên tri, một con người, và tất nhiên, nó phủ nhận Chúa Ba Ngôi."

Mặc dù là một trong số ít người đưa ra những bình luận gay gắt như vậy, Đức Cha Eleganti không phải là người duy nhất. Thượng phụ Chanđê của Baghdad cũng đã đưa ra những lời lẽ tương tự với phương Tây về Hồi giáo, ngay sau các cuộc tấn công của ISIS vào cộng đồng Kitô giáo ở vùng đồng bằng Nineveh quê hương ngài. "Các bạn cần phải xem xét lại thực tế của chúng tôi ở Trung Đông bởi vì các bạn đang chào đón ngày càng nhiều người Hồi giáo vào đất nước của mình. Các bạn cũng đang gặp nguy hiểm", Thượng phụ Chanđê của Baghdad cảnh báo.

Ngài nói tiếp: "Các bạn phải đưa ra những quyết định mạnh mẽ và dũng cảm, ngay cả khi điều đó có nghĩa là trái ngược với nguyên tắc của chính mình. Các bạn nghĩ rằng tất cả mọi người đều bình đẳng, nhưng điều đó không đúng. Hồi giáo không nói rằng tất cả mọi người đều bình đẳng. Giá trị của các bạn không phải là giá trị của họ. Nếu các bạn không hiểu điều này kịp thời, các bạn sẽ trở thành nạn nhân của kẻ thù mà các bạn đã chào đón vào chính ngôi nhà của mình."

---

Source:Catholic Herald

Bishop Eleganti: Islam poses ‘very serious’ danger to the West

 

1. Tòa án St. Petersburg phạt tiền một người Nga vì đăng tải hình ảnh hậu quả vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lên mạng.

Hôm Thứ Tư, 19 Tháng Tám, chính quyền địa phương cho biết một tòa án ở St. Petersburg đã ban hành mức phạt đầu tiên của thành phố đối với việc công bố đoạn phim ghi lại hậu quả của một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Một thẩm phán đã phạt một cư dân địa phương 4.000 rúp (47 đô la) vì một video được đăng tải trực tuyến sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine vào St. Petersburg ngày 24 tháng 7. Giới chức không tiết lộ nội dung đoạn phim.

Từ Tháng Giêng năm 2025, Mạc Tư Khoa đã cấm công bố các tài liệu về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và các cuộc tấn công khác mà không có sự cho phép chính thức. Trong một nỗ lực rộng hơn của chính quyền Nga nhằm siết chặt kiểm soát thông tin về các cuộc tấn công vào Ukraine, họ tuyên bố các biện pháp này nhằm ngăn chặn sự lan truyền của "tin giả".

Vào tháng 5, một tòa án ở tỉnh Tula của Nga đã ban hành mức phạt đầu tiên theo luật mới là 25.000 rúp hay 294 đô la đối với một cư dân địa phương vì đã quay phim và đăng tải video về một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine nhằm vào St. Petersburg và các khu vực khác của Nga vào ngày 24 tháng 7 đã nhắm vào các cơ sở hậu cần thuộc về Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga.

Vào ngày hôm đó, các kho hàng của Wildberries ở St. Petersburg và Tver, cũng như ở Crimea bị Nga tạm chiếm, được tường trình đã bị tấn công.

Trong những tháng gần đây, công ty này thường xuyên bị các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào.

Ngày 18 tháng 8, nhà bán lẻ này lại trở thành mục tiêu tấn công, khi một kho hàng của Wildberries gần Mạc Tư Khoa được tường trình bị hư hại trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine vào thủ đô Nga và khu vực xung quanh.

Cuộc tấn công này diễn ra sau một vụ tấn công lớn khác vào tỉnh Mạc Tư Khoa ngày 16 tháng 8, gây thiệt hại cho nhà kho lớn nhất của Wildberries, một cơ sở rộng 250.000 mét vuông.

Wildberries niêm yết các thiết bị liên quan đến quân sự trên nền tảng của mình, bao gồm các bộ phận máy bay điều khiển từ xa và áo giáp chống đạn. Chi nhánh ngân hàng của công ty này đã bị Liên minh Âu Châu trừng phạt vào tháng 7 vì đóng góp tài chính vào ngân sách nhà nước Nga.

[Kyiv Independent: St. Petersburg court fines Russian for posting drone attack aftermath online]

2. Máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga đang làm thay đổi cuộc chiến trên không, Ukraine đang gấp rút đáp trả.

Nga ngày càng chuyển sang sử dụng máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực và hỏa tiễn nhằm vượt qua hệ thống phòng không của Ukraine, với các phiên bản mới hơn của hệ thống Geran và Banderol tạo ra mối đe dọa nhanh hơn và có khả năng khó đánh chặn hơn.

Sự thay đổi này đã được đài RBC-Ukraine xem xét vào thứ Hai, đài này đã phỏng vấn các chuyên gia quân sự về việc Nga ngày càng sử dụng nhiều máy bay điều khiển từ xa phản lực.

Theo Anton Zemlyanyi, một nhà phân tích cao cấp tại Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine, Nga ngày càng dựa vào các máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao hơn khi hiệu quả của các máy bay điều khiển từ xa Shahed thông thường trong các cuộc tấn công quy mô lớn giảm sút.

Theo RBC-Ukraine, ông Zemlyanyi cho biết: "Nga đang ngày càng thiết lập dây chuyền sản xuất hàng loạt máy bay điều khiển từ xa phản lực và máy bay điều khiển từ xa mang hỏa tiễn, và đang ngày càng sử dụng chúng để tấn công lãnh thổ Ukraine".

Ưu điểm then chốt là tốc độ. Máy bay điều khiển từ xa nhanh hơn sẽ giúp hệ thống phòng không Ukraine có ít thời gian hơn để phát hiện, theo dõi và tiêu diệt chúng, từ đó có khả năng cho phép nhiều mục tiêu hơn xuyên thủng các lớp phòng thủ và tiếp cận các khu vực xa tiền tuyến hơn.

Các hệ thống mới nổi của Nga dự kiến sẽ bao gồm các phiên bản cải tiến của Geran cũng như máy bay điều khiển từ xa mang hỏa tiễn Banderol.

Tuy nhiên, chuyên gia quân sự Oleh Katkov, tổng biên tập của Defense Express, cho biết thuật ngữ "máy bay điều khiển từ xa phản lực" ngày càng bao hàm các loại vũ khí có đặc điểm khác biệt đáng kể.

Ông cho biết, một số biến thể Geran mới hơn, bao gồm Geran-4 và Geran-5, đang tiến gần đến hỏa tiễn hành trình về thiết kế và khả năng.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết một cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho nhà máy sản xuất thuốc nổ Kamensky của Nga, phá hủy hai xưởng và làm hư hại bốn xưởng khác.

Điều này khiến sự phân biệt này ngày càng trở nên quan trọng đối với các nhà hoạch định phòng không: các loại vũ khí nhanh hơn hỏa tiễn Shahed thông thường nhưng rẻ hơn và có khả năng dễ sản xuất hơn hỏa tiễn hành trình có thể cung cấp cho Nga một cách khác để tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn.

Tuy nhiên, việc sản xuất máy bay điều khiển từ xa phản lực với số lượng lớn cũng khó khăn hơn đáng kể. Điểm nghẽn chính của chúng là động cơ phản lực, vốn đắt hơn và phức tạp hơn về mặt công nghệ so với các động cơ được sử dụng trong máy bay điều khiển từ xa Shahed thông thường.

Ông Katkov cho biết khả năng mở rộng sản xuất của Nga phụ thuộc rất nhiều vào số lượng động cơ mà nước này có thể mua được từ các công ty tư nhân Trung Quốc.

Nga cuối cùng có thể sẽ thử áp dụng lại phương pháp mà họ đã sử dụng với máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed: ban đầu nhập khẩu phụ tùng trước khi phát triển sản xuất trong nước và đơn giản hóa thiết kế để sản xuất hàng loạt.

Theo Zemlyanyi, vật liệu composite và các thành phần khác cũng đặt ra những thách thức trong sản xuất.

Tốc độ cao hơn của các máy bay điều khiển từ xa mới tạo ra một vấn đề khác cho Ukraine: vấn đề kinh tế của việc đánh chặn. Các hệ thống như Patriot, SAMP/T và IRIS-T có thể tấn công các mục tiêu trên không tốc độ cao, nhưng việc sử dụng hỏa tiễn đất đối không đắt tiền để chống lại các máy bay điều khiển từ xa tương đối rẻ tiền thường không hiệu quả về mặt kinh tế.

Điều đó đang thúc đẩy sự quan tâm đến các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn giá rẻ hơn, bao gồm cả các hệ thống tương tự như P1-Sun của Ukraine. Ukraine đang phát triển các mẫu máy bay đánh chặn mới, mặc dù khả năng đánh chặn chính xác các mục tiêu nhanh nhất của Nga vẫn là một câu hỏi quan trọng.

Các hệ thống phòng không khác, bao gồm Mistral, Skynex và Gepard, cũng có thể được sử dụng để chống lại một số mục tiêu tốc độ cao, tùy thuộc vào đặc điểm của chúng.

Ukraine đang phát triển máy bay điều khiển từ xa phản lực của riêng mình.

Ukraine không chỉ đơn thuần phản ứng trước sự thay đổi của Nga. Theo ông Zemlyanyi, các nhà phát triển Ukraine đã bắt đầu nghiên cứu máy bay điều khiển từ xa phản lực trước cả Nga, với các hệ thống như Bars và Palyanytsya đã được sử dụng cho các cuộc tấn công tầm xa.

Máy bay điều khiển từ xa phản lực của Ukraine đã được sử dụng để tấn công các mục tiêu quân sự và chiến lược tại các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga.

Tuy nhiên, tốc độ luôn đi kèm với những đánh đổi. Động cơ và thiết kế phức tạp hơn sẽ làm tăng chi phí sản xuất, trong khi động cơ lớn hơn có thể hạn chế khả năng mang đầu đạn của máy bay điều khiển từ xa.

Do đó, đối với Ukraine, thách thức là phải cân bằng giữa tốc độ, tầm bay, tải trọng và chi phí, chứ không chỉ đơn thuần là phát triển máy bay điều khiển từ xa nhanh nhất có thể.

Liệu máy bay điều khiển từ xa phản lực có thay thế được Shaheds hay hỏa tiễn hành trình?

Các chuyên gia được RBC-Ukraine trích dẫn không kỳ vọng máy bay điều khiển từ xa phản lực sẽ hoàn toàn thay thế máy bay Shahed thông thường hoặc hỏa tiễn hành trình.

Ông Zemlyanyi cho biết, máy bay điều khiển từ xa phản lực có thể nhanh hơn và có khả năng rẻ hơn hỏa tiễn hành trình, nhưng về mặt công nghệ, chúng vẫn thua kém hỏa tiễn ở các lĩnh vực như điều hướng, điện tử, hệ thống bảo vệ và khả năng của đầu đạn.

Thay vào đó, chúng đang nổi lên như một loại hình trung gian giữa máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa thông thường và hỏa tiễn hành trình.

Đối với Nga, sức hấp dẫn chính của chúng nằm ở khả năng kết hợp tốc độ cao hơn với các cuộc tấn công quy mô lớn. Đối với Ukraine, câu trả lời có thể sẽ là sự kết hợp giữa hệ thống phòng không được cải tiến, máy bay điều khiển từ xa đánh chặn giá rẻ hơn và hạm đội vũ khí tầm xa tốc độ cao đang ngày càng phát triển của riêng họ.

Kết quả khó có thể là sự biến mất của máy bay Shahed hay hỏa tiễn hành trình.

[Kyiv Post: Russia’s Jet Drones Are Changing the Air War, Ukraine Racing to Respond]

3. Máy bay điều khiển từ xa ‘Shahed’ chạy bằng động cơ phản lực của Nga lần đầu tiên tiếp cận khu vực phía tây Ukraine.

Một máy bay điều khiển từ xa "Shahed" chạy bằng động cơ phản lực của Nga đã bay khoảng 900 km từ điểm xuất phát ở Crimea vào miền tây Ukraine, đánh dấu cuộc tấn công xa nhất được ghi nhận cho đến nay.

Theo kênh giám sát eRadar, đơn vị đã tiến hành phân tích chi tiết hành trình bay của máy bay điều khiển từ xa, chiếc máy bay này đã di chuyển từ Crimea qua các vùng Mykolaiv, Vinnytsia và Khmelnytskyi trước khi bay gần Kremenets ở vùng Ternopil và cuối cùng đến thành phố Dubno ở vùng Rivne.

Máy bay điều khiển từ xa đã di chuyển được quãng đường từ 850 đến 920 km khi tính cả thời gian cơ động, với độ sâu xuyên thấu theo đường thẳng hơn 720 km tính từ điểm xuất phát.

"Đường bay được theo dõi ngày hôm nay của một máy bay điều khiển từ xa phản lực của đối phương là minh chứng rõ ràng cho thấy kẻ thù đang thử nghiệm hệ thống phòng không của chúng ta và tìm kiếm các hành lang mới bằng cách sử dụng máy bay điều khiển từ xa phản lực, gọi tắt là UAV", eRadar cho biết.

Tuyến đường được xây dựng để tránh hệ thống phòng không.

Theo eRadar, việc máy bay điều khiển từ xa bay qua miền nam, miền trung và miền tây Ukraine cho thấy lộ trình "đã được tính toán trước để tránh các khu vực triển khai chính" của hệ thống hỏa tiễn phòng không của Ukraine.

Nhóm giám sát mô tả đây là bằng chứng cho thấy Nga đang tích cực tìm kiếm "điểm mù" trong mạng lưới phòng không của nước này, thay vì bay thẳng đến một mục tiêu cố định.

Bốn giáo viên bị thương sau khi một quả lựu đạn gây choáng vô tình rơi vào lớp học ở vùng Mạc Tư Khoa trong một cuộc diễn tập chống khủng bố toàn quốc.

Theo RBC-Ukraine, dẫn lời nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Rivne, Oleksandr Koval, một mục tiêu trên không – nhiều khả năng là cùng loại máy bay điều khiển từ xa phản lực – đã bị bắn hạ ở phía nam khu vực này.

Vụ chặn bắt diễn ra sau khi Không quân Ukraine theo dõi chiếc máy bay điều khiển từ xa này bay qua nhiều khu vực trong khoảng 30 phút.

Tốc độ làm phức tạp thêm việc phòng thủ trên mặt đất.

Động cơ phản lực của máy bay điều khiển từ xa, đạt tốc độ từ 400 đến 600 km/giờ, làm giảm đáng kể khả năng bị đánh chặn, đặc biệt là bằng vũ khí cá nhân hoặc súng máy cỡ lớn.

"Do đó, các nhóm hỏa lực cơ động ‘truyền thống’ hoàn toàn không khả thi trong trường hợp này," eRadar cho biết.

Theo RBC-Ukraine, cho đến nay, máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực thường có tầm hoạt động tối đa lên đến 500 km, điều này hạn chế việc sử dụng chúng chủ yếu ở các khu vực như Kyiv, Kharkiv, Odesa, Sumy, Poltava, Dnipropetrovsk và vùng Chernihiv.

Chuyến bay hôm thứ Ba đã gần như tăng gấp đôi khoảng cách đó, cho thấy Nga đã sửa đổi các mẫu máy bay điều khiển từ xa của mình để mở rộng tầm hoạt động.

tầm bắn được mở rộng đồng nghĩa với việc "hầu như toàn bộ lãnh thổ Ukraine - ngay cả đến tận biên giới phía tây xa xôi nhất" hiện nằm trong vùng có thể bị Nga tấn công.

Theo một báo cáo riêng từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh hôm thứ Hai, ngày 17 tháng 8, Nga đang mở rộng mạng lưới các địa điểm phóng máy bay điều khiển từ xa, với khu vực phía tây Ukraine nổi lên như một mục tiêu tiềm năng trong tương lai.

Phát biểu hôm thứ Hai, Anton Zemlyanyi, một nhà phân tích cao cấp tại Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine, cho biết Nga ngày càng dựa vào các máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao hơn khi hiệu quả của các máy bay điều khiển từ xa Shahed thông thường trong các cuộc tấn công quy mô lớn giảm sút.

[Kyiv Post: Russian Jet-Powered ‘Shahed’ Drone Reaches Western Ukraine for First Time]

4. Nga đe dọa Anh liên quan đến việc các máy bay điều khiển từ xa do Anh sản xuất bị cáo buộc được sử dụng trong các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.

Nga đã đe dọa Anh bằng các biện pháp trừng phạt sau khi có báo cáo cho rằng Ukraine đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa do Anh sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga.

Đại sứ quán Nga tại Luân Đôn đã cáo buộc Anh leo thang sự can thiệp vào cuộc chiến và mô tả Anh là "đồng phạm và kẻ cùng gây ra" các cuộc tấn công của Ukraine.

Đại sứ quán cho biết: "Càng can thiệp sâu vào cuộc xung đột và càng ủng hộ mạnh mẽ bộ máy khủng bố của Kyiv, thì cái giá phải trả càng cao."

Cảnh báo này được đưa ra sau bài báo của tờ Sunday Times cho biết Kyiv đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa do hai công ty quốc phòng của Anh sản xuất để tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp ở Nga.

Một trong những nhà sản xuất được tường trình có liên hệ với BAE Systems. Công ty thứ hai không được tiết lộ danh tính vì lý do an ninh.

Bộ Quốc phòng Anh chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.

Luân Đôn là một trong những nước ủng hộ quân sự quan trọng nhất của Kyiv kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022, cung cấp khoảng 25 tỷ bảng Anh (33 tỷ đô la) viện trợ, trong đó có 16 tỷ bảng Anh viện trợ quân sự.

Ukraine ngày càng đẩy mạnh chiến tranh trở lại lãnh thổ Nga bằng các cuộc tấn công tầm xa nhắm vào các cơ sở quân sự và công nghiệp hỗ trợ chiến dịch của Mạc Tư Khoa, trong khi Nga tiếp tục các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhằm vào các thành phố của Ukraine.

[Kyiv Post: Russia Threatens UK Over British-Made Drones Allegedly Used in Ukrainian Deep Strikes]

5. Burnham đã trao đổi tin nhắn với người mạo danh trợ lý cao cấp của Tổng thống Trump.

Bốn quan chức đã tiết lộ với POLITICO rằng Thủ tướng Anh Andy Burnham đã nhận được tin nhắn từ một người mạo danh một trong những cố vấn thân cận nhất của Ông Donald Trump.

Theo các quan chức, tân Thủ tướng đã liên lạc với một người giả danh Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Susie Wiles trước khi nghi ngờ người liên lạc này là bất hợp pháp.

Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết: "Chúng tôi không bình luận về các vấn đề an ninh quốc gia". Một người được thông báo về các cuộc trao đổi cho biết "một vài tin nhắn" đã được gửi đi sau khi Thủ tướng vào số 10 phố Downing, nhưng khẳng định chúng "không có ý nghĩa gì".

Đại sứ quán Anh tại Washington đã rất lo ngại về vụ việc này đến mức đã báo cáo với Tòa Bạch Ốc, hai quan chức cho biết. Giống như những người khác trong bài báo này, họ được giấu tên để thảo luận về một vấn đề an ninh quốc gia.

Trong chính phủ Anh, có những lo ngại rằng điện thoại của Wiles lại bị hack.

Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết: "Vụ việc này không liên quan gì đến việc các thiết bị của Chánh Văn phòng bị hack."

Năm ngoái, Tòa Bạch Ốc và FBI đã mở cuộc điều tra sau khi các Thượng Nghị Sĩ, thống đốc và giám đốc điều hành doanh nghiệp Mỹ nhận được tin nhắn và cuộc gọi từ một người tự xưng là chánh văn phòng của Tổng thống Trump.

Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng Wiles đã nói với những người thân cận rằng danh bạ điện thoại của cô đã bị hack.

Những gì đã được thảo luận trong cuộc trao đổi với Burnham — và thời điểm các tin nhắn được gửi đi — vẫn chưa rõ ràng, vì sự việc liên lạc nhầm lẫn này được giữ bí mật tuyệt đối.

Burnham nhậm chức Thủ tướng vào ngày 20 tháng 7, nhưng rõ ràng ông đang trên đà kế nhiệm Keir Starmer ngay từ khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ sung tại Makerfield vào ngày 18 tháng 6.

[Politico: Burnham exchanged messages with impersonator of top Trump aide]

6. Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU bắt giữ một nghi phạm là điệp viên Nga bị cáo buộc ghi danh 27 thiết bị đầu cuối Starlink cho quân đội Mạc Tư Khoa.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU đã bắt giữ một nghi phạm là điệp viên Nga tại tỉnh Kharkiv, người bị cáo buộc ghi danh 27 thiết bị đầu cuối Starlink tại thành phố tiền tuyến Izium để lực lượng Nga sử dụng, cơ quan này cho biết vào ngày 18 tháng 8.

Theo các nhà điều tra, lực lượng Nga dự định sử dụng thiết bị này để phối hợp các đơn vị tấn công và các cuộc không kích bằng máy bay điều khiển từ xa tại tỉnh Kharkiv.

Từ tháng Hai, Ukraine và SpaceX đã hạn chế quyền truy cập của Nga vào hệ thống Starlink bằng cách chỉ cho phép các thiết bị đầu cuối đã được xác minh hoạt động trên khắp Ukraine. Động thái này đã làm giảm khả năng sử dụng hệ thống này cho liên lạc chiến trường và hoạt động máy bay điều khiển từ xa của Nga, đồng thời hỗ trợ các cuộc phản công của Ukraine tại các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk.

Để vượt qua những hạn chế này, lực lượng Nga đã tuyển dụng công dân Ukraine để ghi danh và xác minh các thiết bị đầu cuối Starlink.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết nghi phạm là một người tị nạn thất nghiệp đến từ thành phố Khrustalnyi thuộc tỉnh Luhansk, khu vực bị Nga tạm chiếm.

Các nhà điều tra cho biết cơ quan tình báo Nga đã tuyển mộ anh ta sau khi anh ta chuyển đến Izium và bắt đầu tìm cách kiếm tiền thông qua Instagram.

Người đàn ông này được tường trình đã ghi danh một thiết bị đầu cuối Starlink dưới tên của mình và chuyển thông tin tài khoản cho một người điều hành người Nga đặt trụ sở tại vùng lãnh thổ bị tạm chiếm ở miền đông Ukraine.

Sau đó, ông được chỉ thị xác minh thêm các thiết bị đầu cuối và huy động người dân địa phương tham gia ghi danh thiết bị, SBU cho biết.

Theo cơ quan này, nghi phạm cũng được giao nhiệm vụ xác định tọa độ các vị trí quân sự của Ukraine để Nga tấn công.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết người đàn ông này dự kiến sẽ được di tản đến tỉnh Luhansk bị Nga tạm chiếm sau khi hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

[Kyiv Independent: SBU detains alleged Russian agent accused of registering 27 Starlink terminals for Moscow's troops]

7. Ukraine tuyên bố hỏa tiễn Banderol của Nga đã xâm nhập không phận Moldova, và có báo cáo về vụ nổ gần một thị trấn.

Lực lượng Không quân Ukraine cho biết trong một tuyên bố rằng một hỏa tiễn hành trình S8000 Banderol của Nga đã xâm nhập không phận Moldova trong một cuộc tấn công của Nga vào Odessa ngày 17 tháng 8.

Giới chức Moldova xác nhận một đối tượng không xác định đã xâm nhập không phận Moldova cùng lúc đó mà không quy trách nhiệm cho Nga về vụ xâm phạm này.

Theo một tuyên bố của Bộ Quốc phòng Moldova, các radar của Moldova đã phát hiện "một vật thể bay xâm nhập không phận Cộng hòa Moldova" lúc 17:37 giờ địa phương.

Giới chức Moldova đã đóng cửa không phận khu vực Centru của nước này trong 15 phút, trước khi đối tượng lạ biến mất khỏi radar ở khu vực Talmaza, huyện Stefan Voda. Theo Bộ Quốc phòng Moldova, "một vụ nổ đã được ghi nhận" tại khu vực đối tượng lạ rơi xuống.

Cảnh sát Moldova sau đó đã công bố đoạn video cho thấy lửa và mảnh vỡ trong một cánh đồng ngô cách làng Talmaza khoảng 3 km, nơi nghi ngờ "vật thể bay" đã rơi xuống.

Talmaza nằm cách biên giới với Ukraine khoảng 20 km. Lực lượng cứu hỏa Moldova đã dập tắt đám cháy và các nhà chức trách đang điều tra hiện trường.

Được sản xuất bởi Tập đoàn Kronshtadt của Nga, Banderol là một hỏa tiễn hành trình nhỏ, giá thành thấp, được phóng từ máy bay điều khiển từ xa tấn công và trinh sát Kronshtadt Orion. Nga đang ngày càng sử dụng loại vũ khí này để tấn công các mục tiêu trong và xung quanh Odessa.

Trước đó, Tổng thống Moldova Maia Sandu đã nói với đài phát thanh Teleradio Moldova rằng bà tin một số loại vũ khí của Nga đã cố tình xâm phạm không phận Moldova, và Nga đang thăm dò phản ứng của Moldova và các quốc gia khác ủng hộ Ukraine.

"Tôi tin rằng một số (vũ khí) đến một cách ngẫu nhiên và một số khác đến vì chúng được gửi đến, không chỉ trong không phận của chúng ta mà còn trong không phận của các quốc gia khác trong khu vực," Sandu nói.

Các vụ xâm phạm không phận của các nước láng giềng Ukraine bằng vũ khí của Nga ngày càng trở nên thường xuyên.

Ngày 16 tháng 8, hai máy bay F-18 của Tây Ban Nha được triển khai tại Rumani trong khuôn khổ nhiệm vụ tuần tra không phận của NATO đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa bị nghi ngờ là của Nga vi phạm không phận Rumani gần biên giới Moldova, Bộ trưởng Quốc phòng Rumani Radu Miruta xác nhận, đây là trường hợp xâm phạm không phận bằng máy bay điều khiển từ xa bị nghi ngờ là của Nga thứ tư trong năm nay.

Ngày 30 tháng 7, một hỏa tiễn hành trình Kh-101 của Nga đã xâm phạm không phận Ba Lan trước khi rơi xuống một cánh đồng gần Tarnawa-Kolonia ở miền đông Ba Lan.

Tháng 9 năm 2025 chứng kiến vụ xâm phạm nghiêm trọng nhất cho đến nay, với việc có tới 23 máy bay điều khiển từ xa của Nga vi phạm không phận Ba Lan trong một cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào miền tây Ukraine.

Trong vụ việc này, tối đa bốn máy bay điều khiển từ xa xâm nhập đã bị bắn hạ, và Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski mô tả đây là "một trường hợp tấn công chưa từng có tiền lệ, không chỉ trên lãnh thổ Ba Lan mà còn trên lãnh thổ NATO và Liên Hiệp Âu Châu".

[Kyiv Independent: Russian Banderol missile enters Moldovan airspace, Ukraine claims, explosion reported near village]

8. Ngũ Giác Đài ký thỏa thuận trị giá 22,9 tỷ Mỹ Kim để mua hỏa tiễn Tomahawk trong bối cảnh có báo cáo về tình trạng thiếu hụt.

Hôm thứ Hai, Ngũ Giác Đài thông báo ký hợp đồng trị giá 22,9 tỷ đô la với nhà sản xuất vũ khí Raytheon để cung cấp hỏa tiễn Tomahawk trong bối cảnh có thông tin về tình trạng thiếu hụt do chiến tranh với Iran.

Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao cho biết hợp đồng này sẽ "đẩy nhanh việc cung cấp hỏa tiễn Tomahawk cho binh lính của chúng ta với tốc độ chưa từng có".

" Bảo đảm lực lượng hải quân và liên quân của chúng ta có hỏa lực đủ mạnh để răn đe hành động xâm lược và bảo vệ Tổ quốc là điều tối quan trọng", ông Cao nói trong một tuyên bố. "Bộ Quốc phòng đang sử dụng mọi công cụ sẵn có để đáp ứng yêu cầu của các hoạt động hiện tại."

Một phân tích do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS công bố tháng trước cho thấy kho dự trữ hỏa tiễn phòng không Patriot và THAAD của Mỹ đã bị cắt giảm mạnh do cuộc xung đột với Iran.

Trước khi cuộc chiến bắt đầu vào cuối tháng Hai, Hoa Kỳ có hơn 2.300 hỏa tiễn Patriot và hơn 450 hỏa tiễn THAAD - những con số mà CSIS ước tính đã giảm đi khoảng một nửa hoặc hơn trong những tháng chiến tranh sau đó.

Tờ Washington Post đưa tin hồi đầu tháng rằng Tổng thống Trump đã yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth giải thích về tình trạng thiếu hụt đạn dược tại một cuộc họp nội các gần đây. Cả Tổng thống Trump và ông Hegseth sau đó đều phủ nhận việc Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn.

Hỏa tiễn Tomahawk chủ yếu được phóng từ tàu ngầm và tàu chiến và có thể bay xa hơn 1.000 dặm.

[CBSNews: Pentagon signs $22.9B deal for Tomahawk missiles amid reports of shortages]

9. Tổng thống Trump nói ông không có lịch trình và "không vội" chấm dứt chiến tranh Iran.

Tổng thống Trump nói với phóng viên Trey Yingst của Fox News hôm thứ Hai rằng ông "không có lịch trình cụ thể" để chấm dứt chiến tranh với Iran, nhưng Cộng hòa Hồi giáo nên "giơ cờ trắng đầu hàng", theo lời Yingst.

"Tôi không vội," phóng viên của Fox News dẫn lời tổng thống nói.

Tổng thống Trump nhắc lại khẳng định của mình với Yingst rằng "cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không liên quan gì đến suy nghĩ của tôi" về việc giải quyết cuộc chiến mà Mỹ và Israel cùng phát động bằng đợt tấn công đầu tiên vào Iran vào ngày 28 tháng 2.

Tổng thống Trump nói với Fox News rằng có một kênh liên lạc bí mật trực tiếp giữa các quan chức Mỹ và các thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, nhưng ông không nói rõ về bất kỳ cuộc đàm phán nào đang diễn ra, chỉ nói rằng người Iran là "những người chơi bài giỏi, nhưng họ đang chết dần chết mòn".

[CBSNews: Trump says he has no schedule and he's "not in a hurry" to end the Iran war]

10. Andy Burnham ‘không hề xấu hổ’ về cuộc trao đổi với người đóng giả trợ lý của Tổng thống Trump.

Thủ tướng Anh Andy Burnham hôm thứ Ba khẳng định ông đã giải quyết cuộc trao đổi tin nhắn với người mạo danh chánh văn phòng của Ông Donald Trump theo "cách đúng đắn".

Ông nói với các đài truyền hình rằng ông không cảm thấy xấu hổ về vụ việc, đồng thời khẳng định lại rằng "không có điều gì quan trọng" được thảo luận.

Tờ POLITICO đưa tin đầu tiên hôm thứ Hai rằng Thủ tướng Anh đã nhận được tin nhắn từ một người giả danh Susie Wiles, một cố vấn cao cấp của Tổng thống Mỹ. Vị cố vấn quan trọng này trước đây từng là nạn nhân của một vụ hack điện thoại, mặc dù Tòa Bạch Ốc cho biết hai vụ việc không liên quan đến nhau.

"Tất cả các chính trị gia đều đang phải chịu những áp lực và thách thức này, nhưng tôi đã làm mọi thứ đúng đắn," Burnham nói trong chuyến thăm Wolverhampton. "Việc trao đổi thông tin diễn ra rất ít và không có hậu quả gì, và nó đã được báo cáo nhanh chóng," ông nói thêm.

"Tôi nhận ra rằng việc này cần phải được báo cáo, và tôi đã làm vậy. Vì vậy, tôi đã giải quyết nó một cách đúng đắn," ông ấy cũng nói.

Vụ việc đã làm dấy lên những câu hỏi về các lỗ hổng an ninh quốc gia tiềm tàng liên quan đến việc liên lạc của các chính trị gia cao cấp.

Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Quốc phòng Wes Streeting nằm trong số ba bộ trưởng nội các có số điện thoại được POLITICO tìm thấy trên mạng.

Hôm thứ Ba, Dân biểu đảng Dân chủ Tự do James MacCleary đã kêu gọi mở cuộc điều tra về vụ trao đổi tin nhắn giữa Burnham và các bên liên quan, mà ông mô tả là một "vụ vi phạm an ninh nguy hiểm".

Trong một bức thư gửi chủ tịch Ủy ban Tình báo và An ninh, ông viết: "Đây là một sự vi phạm không thể chấp nhận được. An ninh thông tin liên lạc của Thủ tướng phải là ưu tiên tuyệt đối — thế nhưng, trong trường hợp này, dường như các biện pháp thường lệ để phòng ngừa những loại vi phạm này đã không được tuân thủ."

Ông Burnham không nói rõ liệu chính phủ có kế hoạch thay đổi quy trình để đối phó với vụ việc này hay không, nhưng khẳng định rằng "hành động đúng đắn đã được thực hiện ở đây và ở Mỹ".

[Politico: Andy Burnham ‘not embarrassed’ by exchange with Trump aide impersonator]

11. Các nhà lập pháp Đức kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu trừng phạt Ngoại trưởng Israel Ben-Gvir vì những phát ngôn kêu gọi tàn sát ở Gaza.

Các nhà lập pháp cao cấp thuộc phe bảo thủ và dân chủ xã hội trong liên minh cầm quyền của Đức đang kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu trừng phạt Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir sau khi ông này kêu gọi tiến hành các vụ ám sát có chủ đích hàng đêm ở Gaza.

"Tôi nghĩ nên tiến hành các vụ ám sát có chủ đích ở Gaza, loại bỏ 30, 40 người mỗi đêm," Ben-Gvir, lãnh đạo đảng cực hữu Quyền lực Do Thái, nói trong một tập podcast phát sóng hôm thứ Bảy tuần trước. "Không chỉ những người gây ra mối đe dọa trực tiếp. Không, có những người ở đó không đáng được sống. Họ không nên sống. Họ thậm chí không phải là con người."

Những bình luận này đã gây ra phản ứng gay gắt bất thường từ phe bảo thủ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

"Những phát ngôn vô nhân đạo của Ben-Gvir chỉ có thể bị lên án," Jürgen Hardt, phát ngôn nhân chính sách đối ngoại của nhóm Dân biểu Liên minh Dân chủ Kitô/Liên minh Xã hội Kitô, nói với POLITICO. "Liên Hiệp Âu Châu nên trừng phạt ông ta như một dấu hiệu cho thấy tính phổ quát của phẩm giá con người và nhân quyền."

Hardt còn nói thêm rằng ông tin chắc một chính phủ Israel không có Ben-Gvir hay Bộ trưởng Tài chính cực hữu Bezalel Smotrich sẽ đưa Âu Châu và Israel xích lại gần nhau hơn.

Đảng Dân chủ Xã hội Đức cũng có quan điểm tương tự. Adis Ahmetović, phát ngôn nhân chính sách đối ngoại của đảng, cho biết hai bộ trưởng này đã gây sốc cho dư luận quốc tế từ lâu trước khi đưa ra những tuyên bố mới nhất, và kêu gọi chính phủ Đức ủng hộ các biện pháp trừng phạt đối với cả hai.

Sự chỉ trích lan rộng khắp các phe phái chính trị.

Ông Dietmar Bartsch thuộc cánh tả gọi phát ngôn của ông Ben-Gvir là "hết sức vô nhân đạo" và kêu gọi Berlin và Brussels xem xét các biện pháp trừng phạt, bao gồm cả lệnh cấm nhập cảnh. Ông Markus Frohnmaier, phát ngôn nhân chính sách đối ngoại của đảng cực hữu Thay thế cho Đức (AfD), cho rằng việc kêu gọi giết hại bừa bãi những người không gây ra mối đe dọa tức thời nào đã vượt quá "giới hạn rõ ràng". Bà Marlene Schönberger, Dân biểu đảng Xanh, gọi ông Ben-Gvir là "kẻ cực đoan cánh hữu" và cho rằng những bình luận của ông là "vô cùng vô nhân đạo", đồng thời nói thêm rằng chúng "hoàn toàn không liên quan" đến quyền tự vệ của Israel và công dân của mình.

Những tuyên bố này đánh dấu một sự thay đổi đáng kể ở Berlin. Đức đã nhiều lần phản đối các biện pháp của Liên Hiệp Âu Châu nhắm vào Israel, bao gồm cả các lệnh trừng phạt được đề xuất đối với Ben-Gvir hồi tháng 6 và, gần đây nhất là tháng trước, các hạn chế thương mại với các thị trấn bất hợp pháp của Israel ở Bờ Tây.

Các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu đòi hỏi sự đồng ý tuyệt đối, điều này mang lại cho Berlin ảnh hưởng đáng kể trong việc liệu khối này có thể hành động hay không.

Chính phủ của ông Merz vẫn chưa làm theo đề xuất của các nhà lập pháp. Bộ Ngoại giao từ chối đưa ra lập trường vào thứ Hai, trong khi một số người trong chính phủ lo ngại việc trừng phạt ông Ben-Gvir chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử ngày 27 tháng 10 của Israel có thể có lợi cho ông ta.

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul sẽ gặp gỡ các đối tác Liên Hiệp Âu Châu tại Ireland vào ngày 1 và 2 tháng 9, nơi những phát biểu của Ben-Gvir và cuộc chiến ở Gaza có thể sẽ là chủ đề chính trong các cuộc thảo luận.

[Politico: German lawmakers call for EU sanctions on Israel’s Ben-Gvir over Gaza killing remarks]

12. UAE cáo buộc Iran đã bắn hỏa tiễn đạn đạo vào vùng biển thuộc lãnh thổ của nước này.

Hôm thứ Ba, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cáo buộc Iran phóng hai hỏa tiễn đạn đạo vào tàu thuyền ở Vịnh Ba Tư, đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều tháng Bộ Quốc phòng nước này cảnh báo về mối đe dọa hỏa tiễn đối với lãnh thổ của họ.

"Hệ thống phòng không của UAE đã phát hiện hai hỏa tiễn đạn đạo được phóng từ Iran về phía nước này, hỏa tiễn thứ nhất rơi ngoài vùng lãnh hải của UAE, trong khi hỏa tiễn thứ hai rơi trong vùng lãnh hải", Bộ Quốc phòng UAE cho biết trong một tuyên bố đăng tải trên mạng xã hội.

Một tuyên bố thứ hai được đưa ra sau đó cho biết: "Các đánh giá đã chỉ ra rằng hai hỏa tiễn đạn đạo được phát hiện xuất phát từ Iran tấn công vào hoạt động hàng hải và đã rơi xuống biển."

Iran chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về báo cáo này, nhưng đã cảnh báo rằng eo biển Hormuz, nơi các tàu thuyền rời cảng của UAE phải đi qua để ra khỏi vùng Vịnh, sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi đạt được thỏa thuận hòa bình với Hoa Kỳ.

Khi cuộc chiến ở Trung Đông bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, UAE phải gánh chịu phần lớn các cuộc tấn công của Iran, với gần 3.000 hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhắm vào nước này - nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác trong khu vực.

Sau khi bản ghi nhớ hợp tác giữa hai bên có hiệu lực vào tháng 6 (và hiện đã hết hạn), UAE không ghi nhận bất kỳ vụ tấn công nào, trái ngược với các quốc gia vùng Vịnh khác.

[CBSNews: UAE claims Iran fired ballistic missiles toward its territorial waters]

13. Ngoại trưởng Iran cho biết nước này không tìm kiếm lệnh ngừng bắn, mà chỉ muốn chấm dứt chiến tranh.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã bác bỏ ý tưởng về một thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, nói rằng phía ông chỉ chấp nhận việc chấm dứt chiến tranh.

Ông Araghchi nói với hãng thông tấn bán chính thức Fars News Agency, được dịch từ tiếng Ba Tư: "Chúng tôi đã nói với các nhà trung gian rằng chúng tôi sẽ không chấp nhận lệnh ngừng bắn; chiến tranh phải chấm dứt. Chúng tôi nói rằng chiến tranh phải kết thúc theo cách mà nó sẽ không tái diễn."

Thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày do Mỹ và Iran đàm phán về mặt kỹ thuật đã kết thúc vào thứ Hai, nhưng trên thực tế cả hai bên đã không còn công nhận bản ghi nhớ này từ lâu. Tổng thống Trump hôm thứ Hai gọi bản ghi nhớ là không còn ý nghĩa gì và nói rằng ông không có thời hạn cụ thể nào cho một thỏa thuận, theo một cuộc phỏng vấn ngoài máy quay mà ông đã dành cho Trey Yingst của Fox News.

" Kẻ thù muốn chúng tôi đầu hàng; chúng tìm cách thay đổi chế độ, gây chia rẽ và bất ổn nội bộ, nhưng bất kể kế hoạch nào chúng theo đuổi, chúng đều thất vọng và bị đánh bại", Araghchi nói thêm trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn Fars.

Bất kể Iran đang hy vọng đạt được điều gì từ các cuộc đàm phán, Tổng thống Trump hôm thứ Ba tuyên bố rằng "không có cuộc đàm phán hay trao đổi nào đang diễn ra, hoặc được lên kế hoạch" với Iran.

[CBSNews: Iran not looking for ceasefire, only an end to the war, foreign minister says]

14. Chủ tịch Quốc hội Iran cho rằng Hegseth và Bessent là "hoàn toàn không đủ trình độ".

Hôm thứ Ba, Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, đã chỉ trích Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, cho rằng họ đang vượt quá khả năng của mình trong cuộc chiến với Iran.

"Người Mỹ nghĩ rằng việc gây áp lực mạnh hơn lên Iran sẽ giành được những nhượng bộ chưa từng có trong thỏa thuận," Ghalibaf nói, có thể ám chỉ đến các lệnh trừng phạt. Tuần trước, Bessent đã đe dọa Iran bằng các lệnh trừng phạt "chưa từng có" dẫn đến "sự cô lập kinh tế của một quốc gia."

"Bessent và Hegseth hoàn toàn không đủ khả năng," Ghalibaf tiếp tục. "Đừng chờ đợi đám hề kia làm phép màu và dọn dẹp mớ hỗn độn mà các người đã gây ra."

Ghalibaf thường xuyên công kích chính quyền Trump trên mạng xã hội. Tuần trước, Ghalibaf cáo buộc chính quyền đang sử dụng "ngoại giao kịch nghệ lặp đi lặp lại" liên quan đến việc Tổng thống Trump đe dọa thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn trước khi rút lại lời đe dọa và tuyên bố đàm phán đã được nối lại.

[CBSNews: Iranian speaker calls Hegseth, Bessent "way out of their league"]

15. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump về các cuộc đàm phán bí mật với Mỹ, gọi đó là "ảo tưởng".

Phát ngôn nhân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Washington đang tham gia các cuộc thảo luận bí mật với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran về cuộc chiến.

"Không có cuộc đàm phán nào diễn ra giữa các quan chức IRGC và người Mỹ, và lời nói dối của Tổng thống Trump chỉ là ảo tưởng do những ảo giác và ác mộng mà ông ta phải chịu đựng sau thất bại và tuyệt vọng trong chiến tranh gây ra", phát ngôn nhân nói.

Ông nói rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC "thể hiện tiếng nói của mình trên chiến trường", trong khi "các vấn đề ngoại giao thuộc thẩm quyền của các bộ phận khác thuộc Cộng hòa Hồi giáo".

Ông nhấn mạnh: "Theo thông tin chúng tôi có được và dựa trên tuyên bố của các quan chức đáng kính thuộc Bộ Ngoại giao, ngay cả trong lĩnh vực này, hiện tại cũng không có cuộc đàm phán nào diễn ra với phía Mỹ do những lời hứa bị thất hứa và kinh nghiệm cay đắng về việc Mỹ liên tục vi phạm các cam kết."

[CBSNews: IRGC rejects Trump's claim of backchannel talks with U.S. as a "delusion"]